Postanowienie Sądu Najwyższego z 18 października 2017 r.

Sąd Rejonowy w Ł. postanowieniem z dnia 24 lipca 2017 r., sygn. akt VI K (…), wystąpił o przekazanie opisanej wyżej sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu podnosząc, że w sprawie w charakterze świadków występuje liczne grono osób, które pełnią lub pełniły funkcje sędziego w Sądzie Apelacyjnym, Sądzie Okręgowym i Sądach Rejonowych na obszarze apelacji łódzkiej i w rejonie G. . Zdaniem Sądu, okoliczność ta uzasadnia wystąpienie z wnioskiem w trybie art. 37 k.p.k., albowiem rozpoznanie tej sprawy zgodnie z właściwością miejscową przez Sąd Rejonowy w Ł. mogłoby skutkować powstaniem w opinii osób postronnych sytuacji niemożności bezstronnego rozstrzygnięcia sprawy. Wnioskujący Sąd wskazał, że pomiędzy świadkami, a sędziami orzekającymi istnieją zarówno powiązania służbowe, jak i osobiste, co może w odczuciu społecznym stworzyć przekonanie o braku warunków do rozpoznania sprawy w sposób obiektywny.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wniosek Sądu Rejonowego w Ł. zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie zaznaczyć należy, że przekazanie sprawy innemu równorzędnemu sądowi w trybie art. 37 k.p.k. ma charakter wyjątkowy, zaś odstąpienie od zasady rozpoznania sprawy przez sąd miejscowo właściwy może nastąpić tylko w razie zaistnienia sytuacji jednoznacznie świadczącej o tym, że pozostawienie sprawy w gestii tego sądu sprzeciwiałoby się d obru wymiaru sprawiedliwości. Przekazanie sprawy w trybie art. 37 k.p.k. może zatem nastąpić tylko wtedy, gdy w sposób realny występują okoliczności, które mogą stwarzać uzasadnione przekonanie o braku warunków do obiektywnego i bezstronnego rozpoznania sprawy w danym sądzie.

Za takie okoliczności należy uznać sytuacje, które mogłyby wywierać wpływ na swobodę orzekania lub stwarzać w społeczeństwie nawet mylne przekonanie, podjęte jednak w oparciu o racjonalne przesłanki, że w sądzie właściwym miejscowo nie ma wystarczających warunków do rozpoznania sprawy w sposób w pełni obiektywny ( por. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 13 lipca 1995 r., III KO 34/95, OSNKW 1995, z. 9-10, poz. 68, z dnia 10 grudnia 1999 r., III KO 98/99, Prok. i Pr. 2000/Nr 3, poz. 7, z dnia 21 października 2008 r., IV KO 116/08, OSNKW - R 2008, poz. 2072, z dnia 13 listopada 2008 r., IV KO 130/08, OSNKW - R 2008, poz. 2280 ). W rozważanej sprawie okoliczności faktyczne wskazane przez Sąd Rejonowy w Ł., są tego rodzaju, że przemawiają za jej przekazaniem do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu.

Należy do nich zaliczyć kontekst sytuacyjny powodujący, że z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości jest rzeczą niewskazaną, aby w przedmiotowej sprawie, dotyczącej przestępstw korupcyjnych na tle prowadzonych spraw sądowych, orzekali sędziowie sądów mających siedzibę na terenie właściwości Sądu Okręgowego w Ł. . Warto również zaakcentować, że jednym z oskarżonych jest były dyrektor tegoż Sądu Z.C.. Nadto w sprawie tej świadkami są także sędziowie orzekający na terenie apelacji łódzkiej. Należy się zatem zgodzić z wnioskującym Sądem, że pozostawienie tej sprawy w sądzie właściwym miejscowo mogłoby prowadzić do kwestionowania przez opinię publiczną prawidłowości wydanego rozstrzygnięcia niezależnie od jego treści.

Z tych względów uznając, że dobro wymiaru sprawiedliwości przemawia za przekazaniem sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, Sąd Najwyższy przekazał ją do Sądu Rejonowego K. – poza obszar właściwości Sądu Apelacyjnego w (…). as