Sygn. akt II KO 75/26
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 15 czerwca 2026 r. SSN Jacek Błaszczyk po rozpoznaniu w sprawie z zażalenia S. B. na postanowienie Prokuratora Prokuratury Rejonowej Warszawa – Praga Północ w Warszawie z dnia 13 lutego 2026 r., sygn. akt [ … ] o odmowie wszczecia dochodzenia w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 15 czerwca 2026 r., wniosku zawartego w postanowieniu Sądu Rejonowego dla Warszawy Pragi – Północ w Warszawie z dnia 15 maja 2026 r., sygn. akt III Kp 566/26 o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 § 1 k.p.k. p o s t a n o w i ł przekazać sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Białymstoku.
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 15 maja 2026 r. Sąd Rejonowy dla Warszawy Pragi – Północ w Warszawie, w sprawie sygn. akt III Kp 566/26, wystąpił do Sądu Najwyższego o przekazanie, w trybie art. 37 § 1 k.p.k., innemu sądowi równorzędnemu, sprawy z zażalenia S. B. . W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że w zażaleniu na postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania przygotowawczego S. B. zarzucił prokuratorom, którzy pracują w okręgu apelacji warszawskiej brak obiektywizmu i rzetelności w rozpoznaniu złożonego zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa m. in. z art. 234 k.k. oraz powiązania z R. G. lub K. D. , których oskarża o znieważenie jego osoby i pomówienie. W ocenie wnioskującego Sądu sytuacja tego rodzaju może stwarzać u postronnego obserwatora, przekonanie o braku warunków do rozpoznania sprawy w Sądzie Rejonowym dla Warszawy Pragi – Północ w Warszawie w sposób obiektywny.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wniosek Sądu Rejonowego dla Warszawy Pragi – Północ w Warszawie jest zasadny i zasługuje na uwzględnienie. Korzystanie z właściwości z delegacji przewidzianej ustawowo w przepisie art. 37 § 1 k.p.k. może nastąpić wyjątkowo, jako odstępstwo od konstytucyjnej zasady rozpoznania sprawy przez sąd właściwy (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP) – i jedynie w sytuacji, gdy zostanie wykazane, że dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga takiego postąpienia. Jak zaznaczono w postanowieniu właściwego do ropoznania środka odwoławczego Sądu Rejonowego w sprawie zajdzie konieczność odniesienia się do zarzutów skierowanych przez skarżącego pod adresem prokuratorów okręgu warszawskiego, którzy występują jako oskarżyciele w szczególności przed sądem właściwym miejscowo.
Wydanie orzeczenia w tej konkretnej sprawie mogłoby zatem budzić podejrzenia, co do braku sprawiedliwego i obiektywnego rozstrzygnięcia. Dla uniknięcia w takim wypadku zarzutów, które mogłyby rzutować na brak obiektywizmu i bezstronności przy rozpoznaniu sprawy, celowe jest, by była ona rozpoznana przez inny Sąd Rejonowy. Stanowisko takie jest zgodne z dotychczasową praktyką Sądu Najwyższego (vide: m. in. postanowienie z dnia 7 czerwca 2018 r., V KO 41/18). Mając na względzie zrozumiałą i przekonującą argumentację przedstawioną w uzasadnieniu wystąpienia sądu właściwego miejscowo i rzeczowo do rozpoznania wniesionego środka odwoławczego, uznać należało, że dobro wymiaru sprawiedliwości przemawia za przekazaniem rozpoznania sprawy do innego sądu równorzędnego.
Nic nie stoi obecnie na przeszkodzie, aby sądem tym był Sąd Rejonowy w Białymstoku, który jest w stosunkowo bliskiej odległości od Warszawy, a jednocześnie leży poza obszarem właściwości Sądu Okręgowego, jak i Sądu Apelacyjnego w Warszawie. Z tych też powodów orzeczono jak w sentencji. [J.J.] [a.ł]