Sygn. akt II UO 11/17
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 7 listopada 2017 r. SSN Zbigniew Myszka (przewodniczący) SSN Bogusław Cudowski (sprawozdawca) SSN Zbigniew Korzeniowski
w sprawie z odwołania Sądu Okręgowego w W. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w W. z dnia 21 października 2016 r. Nr (…) przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w W. z udziałem zainteresowanego J.G. o ustalenie podlegania ubezpieczeniu społecznemu, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 7 listopada 2017 r., wniosków o wyłaczenie sędziów Sądu Apelacyjnego w (…) od rozpoznania sprawy sygn. akt III AUo (…)
1. wyłączyć od rozpoznania sprawy o sygn. akt III AUo (…) sędziów Sądu Apelacyjnego w (…): E.B., I.B., M.B., J.B.K., E.G., J.G., A.G., A.J., S.J., J.K., D.K., M.L., G.M., A.M., L.M.M., A.N., T.N., A.P., J.S., B.W.K., W.W., C.B., W.F., P.K., G.K., T.K., W.K., A.K., BK., Z.P., W.P., S.R., J.S., B.T. ; G.S.W., J.B., B.C., M.K.P., R.K., E.K., I.L., M.P., I.R.D., B.S., J.W. oraz sędziów Sądu Okręgowego w J. delegowanych do Sądu Apelacyjnego w (...): E.G, I.G.D., A.T.;
2. wyznaczyć Sąd Apelacyjny w (…) do rozpoznania sprawy wymienionej w punkcie 1.
Uzasadnienie
W sprawie przed Sądem Okręgowym w W. o sygn. akt IX U (…) z odwołania płatnika składek „Dyrektora Sądu Okręgowego w W. ” od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w W. z 21 października 2016 r. stwierdzającej, że sędzia Sądu Apelacyjnego w (…) J.G. jako osoba wykonująca pracę na podstawie umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z Kodeksem cywilnym stosuje się przepisy dotyczące zlecenia, u płatnika składek Sądu Okręgowego w W. podlegała obowiązkowo ubezpieczeniu emerytalnemu, rentowemu i wypadkowego, oraz ustalającej podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia, wszyscy sędziowie Sądu Okręgowego w W. oraz sędziowie sądów rejonowych delegowani do orzekania w tym Sądzie, na podstawie art. 49 k.p.c., złożyli wnioski o wyłączenie ich od rozpoznawania tej sprawy.
W konsekwencji czego Sąd Okręgowy w W., działając na podstawie art. 52 § 1 k.p.c. przedstawił akta sprawy Sądowi Apelacyjnemu w (…) w celu wyznaczenia Sądu do rozpoznania sprawy. Sędziowie Sądu Apelacyjnego w (…) oraz sędziowie sądów okręgowych delegowani do orzekania w tym Sądzie, na podstawie art. 49 k.p.c. złożyli wnioski o wyłączenie ich od podjęcia czynności właściwych dla sądu drugiej instancji oraz na etapie rozpoznania wniosku o wyłączenie sędziów Sądu Okręgowego w W. i wyznaczenia właściwego sądu pierwszej instancji i rozpoznania spraw y z odwołania od ww. decyzji. Wnioski uzasadnili osobistą znajomością sędziego, będącego ubezpieczonym w sprawie, zarówno na płaszczyźnie zawodowej i towarzyskiej. Argumentowali, że znajomość ta może wywołać uzasadnioną wątpliwość co do ich bezstronności w sprawie.
W konsekwencji Sąd Apelacyjny w (…), na podstawie art. 52 § 1 k.p.c., przekazał wnioski o wyłączenie sędziów Sądu Apelacyjnego oraz sędziów sądu okręgowego delegowanych do orzeczenia w tym Sądzie do Sądu Najwyższego celem rozpoznania.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 49 k.p.c., niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 48 k.p.c., sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co d o bezstronności sędziego w danej sprawie. W ocenie Sądu Najwyższego, stosunki służbowe w Sądzie Apelacyjnym w (...) mogą być uznane za stosunki wywołujące w odbiorze społecznym uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziów ze względu na osobiste znajomości i kontakty pomiędzy sędziami orzekającymi w tym Sądzie. Takie wątpliwości występują wtedy, gdy Sąd miałby rozpoznawać sprawę pełniącego urząd w tym Sądzie sędziego, który jest osobiście znany wszystkim pozostałym sędziom, z którymi mogą go łączyć stosunki osobiste lub towarzyskie.
Należy podkreślić, że celem instytucji wyłączenia sędziego jest zapewnienie sprawowania wymiaru sprawiedliwości w warunkach optymalnych, wyłączających ewentualne wątpliwości co do bezstronności sędziego; chodzi przy tym o wy eliminowanie nie tylko wątpliwości stron, ale także wątpliwości samego sędziego, który znając osobiście jedną ze stron, może obawiać się, że jego rozstrzygnięcie nie będzie wolne od pewnego subiektywizmu (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 3 sierpnia 1973 r., II CZ 135/73, LEX nr 1673137). Istotną rolę w sprawach o wyłączenie sędziego przypisuje się nadto społecznemu postrzeganiu wymiaru sprawiedliwości wymagającemu usunięcia w odbiorze społecznym wszelkich wątpliwości co do bezstronności sędziego (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 9 lutego 2011 r., III PZ 11/10, LEX nr 1391280).
Uwzględniając powyższe, Sąd Najwyższy uznał, że okoliczności wskazane we wnioskach sędziów uzasadniają ich wyłączenie od rozpoznawania wskazanej wyżej sprawy na podstawie art. 49 k.p.c., w konsekwencji wyznaczenie innego sądu równorzędnego – to jest Sądu Apelacyjnego w (…), który jest jednym z najbliżej komunikacyjnie położonych sądów równorzędnych. Dokonane wyznaczenie obejmuje rozpoznanie wniosków sędziów Sądu Okręgowego w W. o ich wyłączenie od orzekania w sprawie o sygn. akt IX U (…), a w przypadku uwzględnienia tych wniosków, przejęcie roli sądu przełożonego w rozumieniu art. 44 k.p.c. i wyznaczenie innego równorzędnego sądu pierwszej instancji, który powinien rozpoznać odwołanie merytorycznie. as 4
