Postanowienie Sądu Najwyższego z 5 października 2017 r.

Powódka " C." Sp. z o.o. w K. wniosła o zasądzenie od pozwanej K. S.A. w K. kwoty 90.243,31 zł tytułem czynszu za dzierżawę urządzeń budowlanych oraz kwoty 15.585,76 zł tytułem odszkodowania za niezwrócone lub zwrócone przez pozwaną w nienależytym stanie elementy tych urządzeń. Sąd Okręgowy w K. nakazem zapłaty z dnia 12 kwietnia 2013 r., wydanym w postępowaniu upominawczym, orzekł zgodnie z żądaniem pozwu. Strona pozwana złożyła sprzeciw od nakazu zapłaty i wniosła o oddalenie powództwa. Wyrokiem z dnia 29 września 2015 r. Sąd Okręgowy w K. zasądził na rzecz powódki kwotę 90.243,31 zł z ustawowymi odsetkami od wyspecyfikowanych kwot i dat i oddalił powództwo w pozostałej części. Sąd I instancji uznał za usprawiedliwione na podstawie art. 693 k.c. roszczenie o zapłatę czynszu dzierżawy, a w pozostałej części oddalił powództwo jako niewykazane przez stronę powodową.

Apelację od tego orzeczenia, w części uwzględniającej powództwo, wniosła pozwana. Wyrokiem reformatoryjnym z dnia 24 listopada 2016 r. Sąd Apelacyjny w (…) zmienił wyrok sądu pierwszej instancji i oddalił powództwo. Skargę kasacyjną od tego orzeczenia w całości złożyła powódka. Sąd Najwyższy, oceniając - na podstawie art. 398 6 § 3 k.p.c. - skargę kasacyjną z punktu widzenia dopuszczalności zważył: Ograniczenia dopuszczalności skargi kasacyjnej dokonywane są ze względu na wartość przedmiotu zaskarżenia (ratio valoris) bądź rodzaj sprawy (ratio materiae). O dopuszczalności przedstawionej skargi decyduje rodzaj sprawy, wyznaczony treścią art. 398 9 § 2 pkt 1 k.p.c., który stanowi, że skarga kasacyjna nie przysługuje m.in. w sprawach o czynsz dzierżawy bez względu na wartość przedmiotu zaskarżenia.

Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem przez sprawy o czynsz najmu bądź dzierżawy w rozumieniu tego przepisu, należy rozumieć sprawy dotyczące obowiązku płacenia czynszu, jego wysokości oraz zobowiązań z tego tytułu.

Będą to zatem zarówno sprawy o zapłatę, jak i sprawy o ustalenie stosunku prawnego lub prawa oraz sprawy o ukształtowanie, jeżeli tylko przedmiotem ustalenia bądź ukształtowania dokonanego orzeczeniem sądu ma być czynsz, jego rodzaj, wysokość, sposób płacenia lub istnienie zobowiązania z tego tytułu, bez względu na sposób obrony pozwanego, a więc czy kwestionuje on swoją legitymację bierną, czy legitymację czynną powoda jak również istnienie zobowiązania z tytułu czynszu (por. nie publikowane postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 9 grudnia 2015 r. II CSK 14/15, z dnia 2 grudnia 2014 r., V CSK 286/14, z dnia 8 października 2014 r., IV CSK 194/14, z dnia 2 października 2014 r., IV CSK 71/14, z dnia 5 grudnia 2013 r., V CSK 25/13, z dnia 3 lutego 2012 r., I CZ 4/12, z dnia 10 lutego 2011 r., IV CZ 124/10).

Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku oraz z treści skargi kasacyjnej jednoznacznie wynika, że strona powodowa oznaczyła dochodzone roszczenie jako o zapłatę czynszu dzierżawy podnosząc, że doszło do przedłużenia umowy z dnia 4 października 2011 r. łączącej strony sporu, i nazwanej przez nie "umową dzierżawy". Taką kwalifikację roszczenia przyjęły Sądy obu instancji. Powództwo w części dotyczącej żądania zasądzenia od strony pozwanej kwoty 15.585,76 zł tytułem odszkodowania zostało prawomocnie oddalone. W tej sytuacji miarodajnym dla określenia przedmiotu sprawy jest roszczenie o zapłatę czynszu dzierżawy, co z mocy art. 398 2 § 2 pkt 1 k.p.c. stanowi o istnieniu negatywnej przesłanki przedmiotowej, wyłączającej dopuszczalność skargi kasacyjnej.

Z tych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 398 6 § 3 k.p.c. odrzucił skargę kasacyjną, o kosztach postępowania kasacyjnego rozstrzygając na podstawie art. 98 § 1 k.p.c. w zw. z art. 398 21 i art. 391 § 1 k.p.c. oraz § 10 ust. 4 pkt 2 w zw. z § 2 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. 2015 poz. 1804 ze zm.). aj