Postanowienie Sądu Najwyższego z 4 kwietnia 2019 r.

Zgodnie z art. 398 9 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. W niniejszej sprawie Skarb Państwa wniósł skargę kasacyjną, a dla uzasadnienia wniosku o przyjęcie jej do rozpoznania wskazał na oczywistą zasadność skargi oraz na potrzebę wykładni na jej tle przepisów prawa. Oczywista zasadność ma wynikać z orzeczenia ponad żądanie - zdaniem skarżącego w trakcie rozprawy przed Sądem I instancji powód zawęził zakres roszczenia i nie dochodzi już zapłaty za bezumowne korzystanie z nieruchomości, a jedynie zwrotu kosztów.

Jednak jest to tylko jedna z możliwych interpretacji, ponieważ, biorąc pod uwagę całość akt sprawy i całość wypowiedzi na rzeczonej rozprawie, a także całość uzasadnienia orzeczenia Sądu I instancji nie sposób przyjąć, że do zawężenia zakresu roszczenia doszło - powód jedynie wskazywał na elementy uwzględniane przez niego przy wyliczaniu wartości roszczenia. Pozostałe zarzuty podniesione w tej części skargi kasacyjnej mają charakter polemiczny względem zaskarżonego orzeczenia, jednakże nie dowodzą, aby w sposób oczywiście nieprawidłowy doszło do zinterpretowania lub zastosowania prawa; w części takie zarzuty w ogóle nie są dopuszczalne, tam gdzie dotyczą kwestionowana dokonanych przez sąd ustaleń faktycznych i oceny dowodów. Dalej wskazano potrzebę wykładni prawa w zakresie oceny, czy art. 17 ustawy o ochronie granicy państwowej stanowi samodzielną podstawę zasądzenia roszczeń.

Choć rzeczywiście można doszukać się orzeczeń w przeszłości, gdzie w tej kwestii były rozbieżności, to aktualnie zostały one wyeliminowane, a w szczególności nie ma potrzeby rozstrzygania ich na tle tej sprawy. Trafnie bowiem Sąd odwoławczy wskazał, że wspomniany przepis stanowi jedynie podstawę do zawarcia umowy między Skarbem Państwa a zarządzającym lotniskiem w celu sfinansowania tych kosztów, a jednocześnie kreuje obowiązek Skarbu Państwa utrzymania określonych służb na lotnisku - gdy Skarb Państwa nie zawiera umowy, aby ten obowiązek zrealizować, wtedy na ogólnych zasadach z kodeksu cywilnego (korzystanie bezumowne z cudzej rzeczy oraz bezpodstawne wzbogacenie) należy dokonać rozliczeń. Brzmienie rozważanego przepisu nie budzi więc wątpliwości co do tego, że nie ma on charakteru legi speciali względem powołanych podstaw dochodzenia roszcze ń.

W skardze kasacyjnej wniesionej w niniejszej sprawie nie została wykazana żadna z okoliczności wskazanych w art. 398 9 § 1 k.p.c., dlatego Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skarg i do rozpoznania. aj