Postanowienie Sądu Najwyższego z 6 czerwca 2018 r.

Zgodnie z art. 398 9 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.

We wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania uczestnik postepowania […] Bank S.A. w Warszawie powołał przesłankę istotnego zagadnienia prawnego, wskazując, iż wymaga odpowiedzi w pytanie, „czy rzeczywiście każda sprzedaż nieruchomości obciążonej hipotecznie, bez względu na jej podstawę, ale dokonywana w toku postepowania upadłościowego, na skutki sprzedaży egzekucyjnej”, a w przypadku udzielenia odpowiedzi twierdzącej skarżący oczekiwał odpowiedzi na pytanie „czy w przypadku uiszczenia ceny nabycia za nieruchomość przed ogłoszeniem upadłości w całości lub części, przedmiotem podziału i zaspokojenia wierzycieli, których prawa ciążyły na nieruchomości, będzie cała uiszczona cena bez względu na to, kiedy została uiszczona, czy też tylko ta część, która została uiszczona po dniu ogłoszenia upadłości”, a dalej, „czy w takim przypadku uprawniony, o którym mowa w art. 313 ust. 2 prawa upadłościowego, nabywa prawo do zaspokojenia wartości wygasłego prawa z całej ceny uzyskanej ze sprzedaży obciążonej nieruchomości, czy też tylko z tej części, która została uiszczona po dniu ogłoszenia upadłości, albo w ogóle, jeżeli cena została zapłacona w całości przed datą ogłoszenia upadłości i czy wobec tego wskazany przypadek jest przypadkiem wygaśnięcia hipoteki bez zaspokojenia?” W związku z pierwszą wątpliwością skarżącego wskazać należy, że w wyrokach z dnia 6 kwietnia 2014 r. III CSK 133/16, III CSK 117/16 i III CSK 123/16, z dnia 18 maja 2017 r. III CSK 197/16 oraz z dnia 10 marca 2017 r. III CSK 91/16 (nie publ.), Sąd Najwyższy wyraził już pogląd, że artykuł 313 prawa upadłościowego stosuje się w wypadku zawarcia przez syndyka masy upadłości dewelopera z nabywcą umowy ustanowienia i przeniesienia prawa odrębnej własności lokalu, choćby zapłata ceny nastąpiła przed ogłoszeniem i że wygaszenie ex lege hipoteki umownej w następstwie sprzedaży nieruchomości dokonanej w postępowaniu upadłościowym nie jest uzależnione od skuteczności wykonania przez uprawnionego wierzyciela hipotecznego prawa do zaspokojenia wartości wygasłej hipoteki z ceny uzyskanej ze sprzedaży obciążonej nieruchomości (art. 313 ust. 1 i 2 prawa upadłościowego).

To konsekwentne stanowisko wskazuje na brak potrzeby uzyskania kolejnej wypowiedzi Sądu Najwyższego w tym przedmiocie. W odniesieniu do kolejnych zagadnień ujętych w zapytaniu drugim, zaważyć należy, że w sytuacji gdy w sprawie chodzi o wpis w księdze wieczystej hipoteki łącznej, kwestia sposobu zaspokojenia wierzycieli w postępowaniu upadłościowym z ceny sprzedaży nieruchomości, jest irrelewantna dla rozstrzygnięcia o wniosku o wpis. W związku z powyższym Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (art. 398 9 § 2 k.p.c.). O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 520 § 3 k.p.c. w związku z § 5 pkt 5 i § 10 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (jedn. tekst Dz.U. z 2018 r., poz. 265). jw