Postanowienie Sądu Najwyższego z 7 czerwca 2022 r.

Sąd Rejonowy w M., właściwy do rozpoznania sprawy zainicjowanej aktem oskarżenia wniesionym przeciwko E. P., postanowieniem z dnia 4 kwietnia 2022 r., sygn. akt II K […] , na podstawie art. 37 k.p.k., zwrócił się do Sądu Najwyższego o przekazanie tej sprawy do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w S.. W uzasadnieniu wystąpienia wskazano, że oskarżony wielokrotnie zwracał się z wnioskiem o przekazanie sprawy do Sądu Rejonowego w S., motywując to faktem, że chce brać czynny udział w rozprawie, jednak z uwagi na stan zdrowia nie może stawić się przed tutejszym sądem. Z pozyskanej przez sąd opinii biegłego lekarza z dnia 22 października 2021 r. wynikało natomiast, że oskarżony nie może uczestniczyć w rozprawie przez okres 12 miesięcy. Opinia wydana w dniu 17 listopada 2021 r. wskazywała z kolei, że oskarżony nie może stawić się w sądzie przez okres sześciu miesięcy. W opinii uzupełniającej z dnia 7 lutego 2022 r. biegły stwierdził, że istnieją przeciwskazania do wysiłku fizycznego oskarżonego związanego z dojazdem do Sądu w M., ale możliwy jest czynny udział oskarżonego w rozprawie blisko miejsca zamieszkania, tj. w Sądzie Rejonowym w S..

Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wniosek Sądu Rejonowego w M. zasługiwał na uwzględnienie. Przesłanka przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu, w oparciu o art. 37 k.p.k., jaką jest „dobro wymiaru sprawiedliwości”, aktualizuje się również wtedy, gdy przekazanie sprawy innemu sądowi jest konieczne dla zapewnienia prowadzonemu postępowaniu warunków, w których będą mogły być zrealizowane wszystkie jego cele, w tym i ten, który ustawa określa jako rozstrzygnięcie sprawy w rozsądnym terminie (art. 2 § 1 pkt 4 k.p.k.). Jest przy tym niewątpliwe, że długotrwała niemożność procedowania w przedmiocie odpowiedzialności karnej utrudnia osiągnięcie podstawowych celów procesu karnego, czyli stanu sprawiedliwości materialnej i proceduralnej, a nadto niekorzystnie wpływa na prestiż wymiaru sprawiedliwości.

Jeśli zatem postępowanie przed sądem właściwym napotyka tego rodzaju przeszkody, a jednocześnie istnieją podstawy do twierdzenia, że przed innym równorzędnym sądem proces mógłby przebiegać sprawnie, skorzystanie z wyjątkowej instytucji przewidzianej w art. 37 k.p.k. musi być uznane za w pełni zasadne. W tym przypadku, co wynika jednoznacznie z akt sprawy, okolicznością utrudniającą sprawne prowadzenie postępowania przed Sądem Rejonowym w M. jest zły stan zdrowia E. P. . Stan ten, choć nie uniemożliwia oskarżone mu brania udziału w postępowaniu jurysdykcyjnym jako takim, to jednak stwarza przeszkodę w uczestniczeniu przez niego w czynnościach procesowych przed Sądem Rejonowym w M.. Oskarżony, z uwagi na stwierdzone schorzenia, ma ograniczone możliwości samodzielnego poruszania się. Ponadto przeciwskazany jest wysiłek fizyczny, jaki wiązałby się z dojazdem do Sądu Rejonowego w M..

Biegły wskazał natomiast, że w obecnym stanie zdrowia E. P. może brać czynny udział w rozprawie sądowej blisko miejsca zamieszkania, tj. w Sądzie Rejonowym w S. (k. 295). Powyższe okoliczności w powiązaniu z faktem, że oskarżony jednoznacznie i kilkukrotnie wyraźnie sygnalizował, że chce wziąć czynny udział w rozprawie (k. 179, 193, 200, 205, 249, 268, 283), sprawiają, że wniosek Sądu Rejonowego w M. jawi się jako w pełni zasadny. Przekazanie sprawy do Sądu Rejonowego w S., czyli miejscowości położonej w odległości około 30 kilometrów od miejsca zamieszkania oskarżone go, jest w tej sytuacji jedynym skutecznym sposobem zapewnienia sprawności postępowania karnego, przy jednoczesnym pełnym poszanowaniu prawa E. P. do udziału w czynnościach procesowych.

Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy orzekł jak w części dyspozytywnej postanowienia. [a.s.]