Postanowienie Sądu Najwyższego z 12 września 2017 r.

Sąd Apelacyjny w (…), wyrokiem z dnia 25 kwietnia 2012 r., sygn. akt II AKa (…), po rozpoznaniu apelacji obrońcy utrzymał w mocy wyrok Sądu Okręgowego w L. z dnia 30 grudnia 2011 r., sygn. akt IV K (…), którym P.M. został prawomocnie skazany na karę 15 lat pozbawienia wolności za przestępstwo z art. 148 § 1 k.k., polegające na tym, że w nocy z 6 na 7 kwietnia 2010 r. w L. działając wspólnie i w porozumieniu z C.S. w zamiarze bezpośrednim pozbawienia życia dokonali zabójstwa X.S. , w ten sposób, że C.S. przytrzymywał pokrzywdzonego za nogi, uniemożliwiając swobodne poruszanie się, zaś P.M. zaciskał dłonie na jego szyi, uniemożliwiając mu przez to oddychanie i w ten sposób doprowadzili u pokrzywdzonego do wystąpienia ostrej niewydolności oddechowej skutkującej zgonem C.S..

Sąd Najwyższy postanowieniem z dnia 5 kwietnia 2013 r., sygn. akt III KK 325/12 kasacje obrońców skazanych P.M. i X.S. oddalił, jako oczywiście bezzasadne. Obrońca P.M. złożył do Sądu Najwyższego, w oparciu o przepis art. 540 § 1 pkt 1 k.p.k. wniosek o wznowienie postępowania na korzyść skazanego, wskazując, że w związku z postępowaniem dopuszczono się przestępstwa, a istnieje uzasadniona podstawa, że miało ono istotny wpływ na treść orzeczenia. Obrońca wniósł o sprawdzenie przez Sąd okoliczności faktycznych dotyczących faktu popełnienia przez E.K. przestępstwa składania fałszywych zeznań, które to przestępstwo miało stanowić podstawę do wznowienia postępowania przeciwko P.M. . Obrońca wskazał ponadto, iż świadek ten składał różne, odmienne w swej treści, fałszywe zeznania w dniu 7 kwietnia 2010 r. obciążające P.M. , zaś w swych późniejszych depozycjach twierdziła, że jest on niewinny.

Podstawę wniosku o wznowienie postępowania autor upatruje ponadto w postanowieniu z dnia 14 grudnia 2016 r., którym Prokuratura Rejonowa w L. odmówiła wszczęcia postępowania przygotowawczego ze względu na przedawnienie karalności.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wniosek o wznowienie postępowania jest bezzasadny. Na wstępie zauważyć należy, że wskazywana przez obrońcę podstawa wznowieniowa tylko wówczas może być skutecznie podniesiona, gdy - zgodnie z art. 541 § 1 i § 2 k.p.k. – przestępstwo, którego dopuszczono się w związku z postepowaniem zakończonym orzeczeniem objętym wnioskiem o wznowienie zostanie ustalone prawomocnym wyrokiem skazującym, chyba że orzeczenie takie nie może zapaść z powodu przyczyn wymienionych w art. 17 § 1 punkty 3 -11 k.p.k. lub w art. 22 k.p.k., przy czym w takim wypadku wniosek o wznowienie postępowania powinien wskazywać wyrok skazujący lub orzeczenie zapadłe w postępowaniu karnym, stwierdzające niemożność wydania wyroku skazującego.

Koniecznym jest jednocześnie wykazanie, że istnieje uzasadniona podstawa do przyjęcia, iż przestępstwo, o którym mowa w przepisie art. 540 § 1 pkt 1 k.p.k. mogło mieć wpływ na treść orzeczenia. Sytuacja taka w niniejszej sprawie nie zachodzi. Stwierdzić bowiem trzeba w pierwszej kolejności, że fakt popełnienia przez E.K. przestępstwa polegającego na złożeniu fałszywych zeznań obciążających skazanego nie został ustalony prawomocnym wyrokiem skazującym. Co więcej, jak wynika z akt sprawy Ds.

(…), postanowieniem z dnia 20 maja 2014 r., utrzymanym w mocy postanowieniem Sądu Rejonowego w L. z dnia 30 września 2014 r., IV Kp (…), na podstawie art. 17 § 1 pkt 2 k.p.k., odmówiono wszczęcia postępowania w sprawie złożenia przez E.K. w dniu 7 kwietnia 2010 r. fałszywych zeznań w postępowaniu przygotowawczym Na tej samej podstawie, postanowieniem z dnia 1 sierpnia 2014 r., wydanym w sprawie Ds (…), odmówiono wszczęcia śledztwa w sprawie składania fałszywych zeznań przez E.K. w postępowaniu sądowym w dniach 28 października 2010 r., 29 listopada 2010 r. oraz 8 czerwca 2011 r. Wbrew oczekiwaniom wnioskodawcy drogi do wznowienia po stępowania w sprawie skazanego nie może skutecznie otwierać trzecie z przywoływanych przez niego orzeczeń, które w przeciwieństwie do wymienionych wcześniej postanowień spełnia formalną przesłankę z art. 541 § k.p.k.

Postanowieniem Prokuratury Rejonowej w L. z dnia 14 grudnia 2016 r., Ds. (…), z powodu przedawnienia karalności odmówiono wszczęcia śledztwa z zawiadomienia S.M. – ojca skazanego o podejrzeniu popełnienia przez E.K. przestępstwa z art. 233 § 1 k.k., polegającego na składaniu fałszywych zeznań w postępowaniu Ds.(…) prowadzonym przez Prokuraturę Rejonową w L. oraz w postępowaniu przed Sądem Okręgowym w L. – IV K (…) i IV K (…). Oceny znaczenia tego ostatniego orzeczenia, jako przesłanki wznowienia postępowania nie można prowadzić ani w oderwaniu od jego treści ani wcześniejszych wydanych w tym przedmiocie rozstrzygnięć. Stwierdzić zatem trzeba, że powoływanie się przez wnioskodawcę na postanowienie Prokuratury Rejonowej w L. z dnia 14 grudnia 2016 r., Ds. (…) jest w istocie rzeczy próbą obejścia ograniczenia zawartego w przepisie 541 § 1 k.p.k.

Postanowienie to, odmawiające wszczęcia śledztwa wyłącznie z powodu wskazanego w art. 17 § 1 pkt 6 k.p.k., nie zmienia niczego w oglądzie kwestii rozstrzygniętych wcześniejszymi postanowieniami, którymi odmówiono wszczęcia postępowania przygotowawczego w sprawie składania fałszywych zeznań przez E.K. z przyczyn merytorycznych – braku znamion czynu zabronionego. Zauważyć zresztą trzeba, że złożone przez S.M. zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa, które doprowadziło do wydania przez Prokuraturę Rejonową w L. postanowienia z dnia 14 grudnia 2016 r., Ds. (…), ograniczające się w swej treści do twierdzeń zawartych w zeznaniach E.K., nie zawierało żadnych nowych okoliczności uprawdopodobniających popełnienie przez nią przestępstwa z art. 233 § 1 k.k.

Znamiennym jest również, iż obrońca skazanego, wnosząc o przeprowadzenie czynności sprawdzających, nie wskazuje żadnych nowych okoliczności faktycznych, których sprawdzenie potwierdzałoby potrzebę wzruszenia prawomocnie zakończonego postepowania. W tym stanie rzeczy, gdy podstawy wznowienia postępowania propter falsa wnioskodawca upatruje wyłącznie w fakcie składania przez świadka E.K. odmiennych zeznań w ramach jednego postępowania, tego którego dotyczy wniosek, ocenianych jego zdaniem w sposób błędny przez orzekające sądy, to żądanie wznowienia jest niczym innym jak próbą przeniesienia na poziom postępowania wznowieniowego kontroli prawidłowości oceny materiału dowodowego, do prowadzenia której sąd orzekający w tym postępowaniu nie jest uprawniony. Mając na uwadze powyższe argumenty Sąd Najwyższy orzekł jak w części dyspozytywnej postanowienia.