Postanowienie Sądu Najwyższego z 13 czerwca 2017 r.

W związku z wniesieniem przez powoda W. W. skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w G. z dnia 29 lutego 2016 r., należy wskazać, co następuje: Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia, którego c elem jest uzyskanie prejudykatu umożliwiającego dochodzenie roszczeń odszkodowawczych od Skarbu Państwa za szkodę wyrządzoną przez niezgodne z prawem wykonywanie władzy publicznej.

W orzecznictwie Sądu Najwyższego uwzględniającym poglądy doktryny i orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego przyjmuje się jednolicie, że orzeczeniem niezgodnym z prawem - w rozumieniu art. 424 1 § 1 i 2 k.p.c. w związku z art. 417 1 § 2 k.c. - jest orzeczenie niewątpliwie sprzeczne z zasadniczymi i niepodlegającymi różnej wykładni przepisami, z ogólnie przyjętymi standardami rozstrzygnięć albo wydane w wyniku szczególnie rażąco błędnej wykładni lub niewłaściwego zastosowania prawa (por. orzeczenia Sądu Najwyższego: z dnia 31 marca 2006 r., IV CNP 25/05, OSNC 2007, nr 1, poz. 17, z dnia 7 lipca 2006 r., I CNP 33/06, OSNC 2007, nr 2, poz. 35, z dnia 3 czerwca 2009 r., sygn. IV CNP 18/09, niepubl.; z dnia 5 września 2008 r., sygn. I CNP 27/08, niepubl.; z dnia 20 stycznia 2011 r., sygn. I BP 4/10, niepubl.).

Niezgodność z prawem powodująca powstanie odpowiedzialności odszkodowawczej Skarbu Państwa musi mieć więc charakter kwalifikowany, elementarny i oczywisty, tylko bowiem w takim przypadku orzeczeniu sądu można przypisać cechy bezprawności. Tę wykładnię wskazanej normy zawartej w przytoczonym przepisie podzielił Trybunał Konstytucyjny orzekając w wyroku z dnia 27 września 2012 roku, ( Sk 4/11, OTK-A 2012/8/97, Dz.U.2012, poz. 1104 ), że art. 424 1 § 1 k.p.c. rozumiany w ten sposób, że skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia sądu drugiej instancji przysługuje tylko wtedy, kiedy niezgodność ta jest oczywista, rażąca i przybiera postać kwalifikowaną, jest zgodny z art. 77 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.

W świetle przedstawionego stanowiska bezprawność judykacyjną, o której mowa w przywołanym 424 1 § 1 k.p.c., należy więc definiować w sposób autonomiczny, węższy od tradycyjnie rozumianej bezprawności w dziedzinie odpowiedzialności cywilnej, z uwzględnieniem specyfiki sądowego stosowania prawa, istoty władzy sądowniczej i niezawisłości sędziowskiej (por. np. wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 17 maja 2006 r., sygn. I CNP 14/06, niepubl.; z dnia 28 marca 2007 r., sygn. II CNP 124/06, niepubl.; z dnia 14 kwietnia 2008 r., sygn. II BP 62/07, niepubl.; z dnia 25 marca 2009 r., sygn. V CNP 93/08, niepubl., z dnia 3 czerwca 2009 r., sygn. IV CNP 116/08, niepubl.; z dnia 20 stycznia 2011 r., sygn. I BP 4/10, niepubl.).

Wniesione skargi podlegają wstępnej selekcji, albowiem Sąd Najwyższy odmawia przyjęcia skargi do rozpoznania, jeżeli jest ona oczywiście bezzasadna (art. 424 9 k.p.c.).Oceny bezzasadności skargi należy dokonywać w powiązaniu z przedstawioną wyżej i utrwaloną w orzecznictwie wykładnią pojęcia ,,niezgodności prawomocnego wyroku z prawem”. Bezzasadność skargi jest oczywista, jeśli już z jej treści bez głębszej analizy i jurydycznych dociekań wynika, że nie może być uwzględniona (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 6.02.2009 roku, I BP 20/08, nie publ., z dnia 26.08.2008 r., III BP 3/08, nie publ., z dnia 20 czerwca 2007 r., II CNP 74/07, nie publ. oraz z dnia 22 czerwca 2007 r., V CNP 81/07, nie publ.). Powód zarzucił niezgodność wyrok u Sądu Okręgowego z art. 761 § 1 k.c., art. 761 1 § 2 k.c. oraz art. 471 k.c., powołując te przepisy także jako podstawy skargi.

Zawarta w skardze argumentacja powiela zarzuty apelacji, do których Sąd Okręgowy obszernie odniósł się w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Opierając się na materiale sprawy Sąd Okręgowy dokonał rozległych ustaleń oraz ocen prawnych, którym nie można przypisać bezprawności w przedstawionym wyżej rozumieniu. Sąd Okręgowy dokonał wykładni umowy stron z dnia 2 marca 2004 r. (k. 24 - 25 akt sprawy) dochodząc do wniosku, że nie jest ona wyłącznie umową agencyjną, lecz umową mieszaną, łączącą elementy umowy agencyjnej i umowy o świadczenie usług. Skarga nie zawiera podstaw kwestionujących tę ocenę (ewentualne naruszenie art. 65 k.c.).

Powód nie wskazał argumentów jurydycznych świadczących o oczywistej i elementarnej niezgodności wyroku z art. 761 § 1 k.c., art. 761 1 § 2 k.c. oraz art. 471 k.c. w kontekście wykładni i zastosowania przytoczonych norm prawa materialnego do ustalonego w tej sprawie przez Sąd Okręgowy stanu faktycznego stanowiącego podstawę faktyczną rozstrzygnięcia i wiążącego Sąd Najwyższy przy rozpoznawaniu niniejszej skargi (art. 424 12 w związku z art. 398 13 § 2 k.p.c.). W tym stanie rzeczy orzeczono jak w sentencji. aw jw