Postanowienie Sądu Najwyższego z 18 stycznia 2018 r.

Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona (art. 398 9 § 1 k.p.c.). Tak ujęta instytucja tzw. przedsądu jest zgodna z normami konstytucyjnymi, a także ze sformułowanymi przez Radę Europy zaleceniami wprowadzenia środków eliminujących dostęp do sądu najwyższego szczebla. Powodowie zarzucili zaskarżonemu wyrokowi Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 7 marca 2017 r. naruszenie art. 898 § 1 k.c. oraz art. 5 k.c., a wniosek o przyjęcie do rozpoznania wniesionej skargi kasacyjnej uzasadnili występowaniem w sprawie istotnych zagadnień prawnych: czy zbieg i ciągłość zachowań niewd zięcznych może decydować o rażącej niewdzięczności obdarowanego oraz czy zasady współżycia społecznego i społeczno -gospodarcze przeznaczenie praw darczyńcy i obdarowanego mają wpływ na przyznanie niewdzięczności obdarowanego miana rażącej.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Istotnym zagadnieniem prawnym w rozumieniu art. 398 9 § 1 pkt 1 k.p.c. jest zagadnienie objęte podstawami kasacyjnymi, doniosłe z punktu widzenia rozstrzygnięcia sprawy i nierozwiązane dotąd w orzecznictwie, którego wyjaśnienie może się przyczynić do rozwoju prawa. Powołanie się przez skarżącego na takie zagadnienie wymaga jego sformułowania oraz uzasadnienia występowania w sprawie (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 28 listopada 2003 r., II CK 324/03, z dnia 7 czerwca 2005 r., V CSK 3/05, z dnia 13 lipca 2007 r., III CSK 180/07, z dnia 22 listopada 2007 r., I CSK 326/07, z dnia 26 września 2005 r., II PK 98/05). Przedstawione przez powodów zagadnienia nie mają wskazanych wyżej cech. Artykuł 898 1 k.c. był już wielokrotnie przedmiotem wypowiedzi Sądu Najwyższego.

Wskazano w nich, że darowizna wytwarza stosunek etyczny między darczyńcą, a obdarowanym, wyróżniający się moralnym obowiązkiem wdzięczności. Naruszenie tego obowiązku przez dopuszczenie się ciężkich uchybień opatrzone jest sankcją prawną w postaci możliwości odwołania darowizny. Warunkiem jest jednak, aby obdarowany dopuścił się względem darczyńcy rażącej niewdzięczności. O istnieniu podstaw do odwołania darowizny z powodu rażącej niewdzięczności decydują w każdym wypadku konkretne okoliczności (por. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 26 września 2000 r., III CKN 810/00, 22 marca 2001 r., V CKN 1599/00, i 9 października 2014 r., I CS K 556/13, oraz postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 16 stycznia 20 15 r., III CSK 312/14). W skardze brak argumentów mogących uzasadniać potrzebę ponownego zajęcia się przez Sąd Najwyższy wykładnią art. 989 § 1 k.c., na użytek niniejszej sprawy.

Mając to na względzie, Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, a o kosztach postępowania kasacyjnego rozstrzygnął zgodnie z art. 98 w związku z art. 108 § 1 i art. 398 21 k.p.c. oraz § 2 pkt 6 i § 10 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1804 ze zm.). aw jw