Postanowienie Sądu Najwyższego z 18 maja 2018 r.

Sąd Rejonowy w B. wyrokiem z dnia 8 grudnia 2016 r., uwzględniając w całości powództwo Grupy […]„O .. ” spółki z o.o. w B. zasądził od Miejskiego Przedsiębiorstwa Gospodarki Komunalnej spółki z o.o. w K. kwotę 59.382,90 zł z ustawowymi odsetkami od dnia 21 grudnia 2013 r. do dnia zapłaty (punkt I), orzekając o zwrocie kosztów postępowania (punkt II). Wyrok ten strona pozwana zaskarżyła apelacją w całości, wnosząc o jego zmianę przez oddalenie powództwa w całości, względnie o uchylenie go i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania.

Sąd Okręgowy w B. wyrokiem z dnia 19 lipca 2017 r., częściowo uwzględniając apelację, zmienił zaskarżony wyrok w punkcie I jedynie w zakresie odsetek w ten sposób, że zasądził odsetki ustawowe za opóźnienie od kwoty 59.382,90 zł od dnia 3 stycznia 2014 r. do dnia zapłaty, a w pozostałej części powództwo oddalił (punkt I), oddalił apelację w pozostałej części (punkt II) i orzekł o zwrocie kosztów postępowania odwoławczego (punkt III).

Pozwany w skardze kasacyjnej wskazał, że zaskarża „prawomocny wyrok Sądu Okręgowego w B. (…) w części ponad dokonaną w pkt I zaskarżonego wyroku zmianą punktu I wyroku Sądu Rejonowego w B. (…), tj. w części dotyczącej nie oddalenia powództwa w całości” i w nosi o „uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi drugiej instancji do ponownego rozpoznania (…) ewentualnie (…) uchylenie zaskarżonego wyroku w pozostałej części i jego zmianę przez oddalenie powództwa w całości”. W odpowiedzi na skargę powódka wniosła o jej odrzucenie ewentualnie o oddalenie skargi, a ponadto o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.

Sąd Najwyższy rozważył, co następuje: Jak wynika z art. 398 4 § 1 pkt 1 i 3 k.p.c., skarga kasacyjna powinna zawierać oznaczenie orzeczenia, od którego została wniesiona, ze wskazani em, czy jest ono zaskarżone w całości czy w części oraz wniosek o uchylenie albo o uchylenie i zmianę tego orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia i zmiany. Wymienione elementy są elementami konstrukcyjnymi skargi. Wskazanie zakresu zaskarżenia skargą musi nastąpić w sposób precyzyjny i niebudzący wątpliwości, gdyż zgodnie z art. 398 13 § 1 k.p.c. określa granice zaskarżenia, kształtując wraz z podstawami kasacyjnymi zakres, w jakim Sąd Najwyższy rozpoznaje skargę. W przypadku, gdy zaskarżenie dotyczy tylko części orzeczenia sądu odwoławczego, strona skarżąca powinna jasno i precyzyjnie określić, jaką część orzeczenia zaskarża.

Zawarty w skardze kasacyjnej wniosek o uchylenie albo o uchylenie oraz zmianę orzeczenia sądu drugiej instancji z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia lub oczekiwanej zmiany musi zostać prawidłowo powiązany z zakresem zaskarżenia. Od skarżącego wymaga się, aby skarga została prawidłowo zredagowana i nie wywoływała wątpliwości o charakterze interpretacyjnym, gdyż zakres zaskarżenia oraz wnioskowanego uchylenia albo uchylenia i zmiany orzeczenia sądu odwoławczego nie mogą być pozostawione Sądowi Najwyższemu do samodzielnego określenia w drodze zabiegów interpretacyjnych i analizy sformułowań, którymi posłużył się autor skargi.

Waga tych obowiązków i powiązane z nimi wymaganie precyzji w określaniu zakresu zaskarżenia oraz formułowaniu wniosków kasacyjnych powodują, że ewentualne wady skargi w tym zakresie nie mogą być, inaczej niż w przypadku braków o charakterze formalnym, naprawione na podstawie art. 398 6 § 1 w zw. art. 398 4 § 3 k.p.c. Skarga, która nie spełnia któregokolwiek z wymagań określonych w art. 398 4 § 1 pkt 1 i 3 k.p.c. jako niedopuszczalna podlega odrzuceniu stosownie do art. 398 6 § 2 k.p.c. W celu umożliwienia stronom należytego wypełnienia obowiązków związanych z prawidłowym sporządzeniem skargi kasacyjnej ustawodawca wprowadził przymus adwokacko-radcowski (art. 87 7 § 1 k.p.c.). Sąd Najwyższy wielokrotnie i wszechstronnie wyjaśnił kwestię zasad prawidłowego sporządzenia skargi kasacyjnej, w tym także w zakresie spełnienia wymagań, o których mowa w art. 398 4 § 1 pkt 1 i 3 k.p.c.

(por. m.in. postanowienia z dnia 16 października 1997 r., II CKN 404/97, OSNC 1998, nr 4, poz. 59, z dnia stycznia 2007 r., I CZ 113/06, nie publ., z dnia 15 czerwca 2012 r., II CSK 641/11, nie publ., z dnia 24 kwietnia 2013 r., III CSK 77/13, nie publ. i z dnia 3 czerwca 2016 r., IV CSK 796/15, nie publ.). Skarga kasacyjna strony pozwanej nie czyni za dość tym zasadom. Skarżący nie określił w wymagany, prawidłowy sposób zakresu zaskarżenia wyroku Sądu drugiej instancji. Pozwany wskazał, że zaskarża to orzeczenie w punkcie I, „w części dotyczącej nieoddalenia powództwa w całości”, chociaż Sąd drugiej in stancji w punkcie I orzekł jedynie w zakresie odsetek; Sąd odwoławczy nie orzekał o oddaleniu powództwa głównego, lecz o oddaleniu apelacji zmierzającej do jego oddalenia (punkt II), jednak w tej części wyrok nie został zaskarżony.

Wnioski skargi także zostały sformułowane w nieprawidłowy, niezharmonizowany ze sobą, a po części także z zakresem zaskarżenia, sposób. Skarżący, wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, nie określił, czy uchylenie ma dotyczyć całości, czy części, i to jakiej, tego orzeczenia. Także wnosząc alternatywnie o jego uchylenie „w pozostałej części” i zmianę o „przez oddalenie powództwa”, skarżący nie określił, jakiej części wyroku wniosek dotyczy. Przy tak nieskoordynowanym i wadliwym określeniu zakresu zaskarżenia i sformułowaniu wniosków nie sposób przyjąć, że skarga spełnia wymagania przewidziane w art. 398 4 § 1 pkt 1 i 3 k.p.c.

Z tych względów Sąd Najwyższy skargę odrzucił na podstawie art. 398 6 § 3 k.p.c. O kosztach postępowania ze skargi rozstrzygnięto stosownie do art. 98 § 1 i 3 i art. 108 § 1 w zw. z art. 391 § 1 i art. 398 21 k.p.c. oraz § 2 pkt 6 i § 10 ust. 4 pkt 2 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (jedn. tekst: Dz. U. z 2018 r. poz. 265). jw ał