Postanowienie Sądu Najwyższego z 29 stycznia 2019 r.

L. K. złożył zawiadomienie „o popełnieniu przestępstwa niedopełnienia obowiązków służbowych i korupcji przez wszystkich sędziów Sądu Rejonowego w C. , którzy przeglądali akta o sygn. […] Sądu Rejonowego w S. i nie zawiadomili organów ścigania o możliwości popełnienia przestępstwa przez T. D. z Sądu Rejonowego w S. ”. Postanowieniem z dnia 29 maja 2018 r. sygn. akt PR Ds. […] , prokurator Prokuratury Rejonowej w O. odmówił wszczęcia śledztwa w sprawie niedopełnienia obowiązków w bliżej nieustalonym czasie przed dniem 13 lipca 2016 r. w C. przez sędziów Sądu Rejonowego w C. polegającym na niezłożeniu zawiadomienia o popełnionym przez sędziego Sądu Rejonowego w S. przestępstwie w toku postępowania prowadzonego pod sygn. akt II K […] , czym działali na szkodę interesu prywatnego L. K. , tj. o przestępstwo z art. 231 § 1 k.k. Od powyższego postanowienia L. K. wywiódł zażalenie.

Sąd Rejonowy w C. , właściwy do rozpoznania wspomnianego środka odwoławczego, zwrócił się do Sądu Najwyższego o przekazanie tej sprawy innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości. W uzasadnieniu swego wystąpienia Sąd Rejonowy wskazał, że przekazanie sprawy ze względu na dobro sprawiedliwości wynika z faktu, że skarżący upatruje realizacji znamion przestępstwa w zachowaniu sędziów Sądu Rejonowego w C ..

Organ wnioskujący, powołując się na postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 28 kwietnia 2003 r., sygn. akt III KO 11/03, wskazał, że określając w art. 37 k .p.k. przesłankę „dobro wymiaru sprawiedliwości" ustawodawca miał na względzie przyczyny zakłócające prawidłowy wymiar sprawiedliwości oraz okoliczności wywierające lub mogące wywierać ujemny wpływ na swobodę wyrokowania, jak też mogące stwarzać przekonanie o braku warunków do rozpoznania w sposób obiektywny zarzucanego oskarżonemu przestępstwa.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wniosek Sądu Rejonowego w C. zasługiwał na uwzględnienie. Nie ulega wątpliwości, że konfiguracja osobisto - zawodowych powiązań osób, których zachowań dotyczyło złożone przez L. K. zawiadomienie o przestępstwie, z sądem miejscowo właściwym wymaga, by - ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości - sprawę rozpoznał inny równorzędny sąd. Tylko takie posunięcie jest w stanie zagwarantować przeprowadzenie postępowania w sposób wolny od podejrzeń co do braku bezstronności sędziów orzekających w sprawie, które to podejrzenia mogłaby wywołać już sama tylko świadomość istnienia wskazanych wyżej powiązań.

Jest ono również niezbędne do wywołania u zewnętrznych obserwatorów przedmiotowego procesu przekonania, że wymiar sprawiedliwości realizuje swoje konstytucyjne funkcje w sposób prawidłowy i w pełni niezawisły (por. postanowienie SN z dnia 14 lipca 2010 r., sygn. akt V KO 66/10). Podkreślenia również wymaga, że zgodnie z utrwalonym w judykaturze poglądem przekazanie sprawy z uwagi na „dobro wymiaru sprawiedliwości” uzasadnione jest m.in. wtedy, gdy rozstrzygnięciu w postępowaniu sądowym, w trybie art. 306 k.p.k., podlega kwestia zasadności odmowy wszczęcia postępowania karnego o czyn, który przypisano w zawiadomieniu o popełnieniu przestępstwa sędziemu właściwego do rozpoznania sprawy sądu (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 15 maja 2008 r., III KO 30/08, OSNwSK 2008/1/109). Uwzględniając powyższe, Sąd Najwyższy orzekł jak w części dyspozytywnej postanowienia.