Postanowienie Sądu Najwyższego z 14 marca 2018 r.

Postanowieniem z dnia 19 lutego 2018 r. Sąd Rejonowy w R ., na podstawie art. 37 k.p.k., zwrócił się do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy I I K […] do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu. W uzasadnieniu wniosku wskazano przede wszystkim, że jedna z oskarżonych w przedmiotowej sprawie jest matką sędziego orzekającego w II Wydziale Karnym Sądu Okręgowego w R. oraz teściową sędzi Sądu Rejonowego w R .. Sąd Najwyższy rozważył, co następuje. Wniosek Sądu Rejonowego w R. o przekazanie przedmiotowej sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu zasługuje na uwzględnienie. Przepis art. 37 k.p.k. daje co prawda możliwość przekazania do rozpoznania danej sprawy innemu sądowi równorzędnemu, ale jedynie wtedy, gdy "wymaga tego dobro wymiaru sprawiedliwości".

Tylko więc szczególne sytuacje, które mogą wywierać wpływ na swobodę orzekania lub stwarzać przekonanie o braku warunków do rozpoznania sprawy w sposób obiektywny, pozwalają na skorzystanie z dyspozycji art. 37 k.p.k. W orzecznictwie wskazuje się ponadto, że dobro wymiaru sprawiedliwości, jako ujęta w art. 37 k.p.k. podstawa do odstępstwa od ustawowych reguł właściwości sądu, uzasadnia z reguły przekazanie sprawy innemu równorzędnemu sądowi w układzie, w którym obiektywny, postronny obserwator określonego procesu mógłby wyrażać wątpliwości i zastrzeżenia co do bezstronności sądu i obiektywizmu orzekających w sprawie sędziów (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 29 stycznia 2014 r., IV KO 108/13, LEX nr 1425020).

Przenosząc powyższe uwagi na realia przedmiotowej sprawy podkreślić należy, że okoliczności faktyczne sprawy, szczegółowo wskazane we wniosku rzeczywiście mogłyby wywołać wątpliwości u postronnego, obiektywnego obserwatora takiego procesu, co do bezstronnego, obiektywnego rozpoznania sprawy we właściwym sądzie. W tej zaś sytuacji konieczne staje się – w drodze wyjątku – uruchomienie instytucji z art. 37 k.p.k. i przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, celem rozwiania jakichkolwiek wątpliwości co do obiektywności prowadzonego postępowania.

Zastrzec trzeba w tym miejscu, że decyzja Sądu Najwyższego nie powinna być odebrana jako wskazująca na brak obiektywizmu czy zaufania do sędziów Sądu Rejonowego w R. , rzecz bowiem w tym, że nie chodzi tu o zachowanie sędziów, ale odczucie społeczne, a w tym zakresie rozpoznanie sprawy we właściwym sądzie mogło by wywołać wątpliwości co do obiektywności prowadzonego postępowania, a to nie służy dobru wymiaru sprawiedliwości.

Z tych względów Sąd Najwyższy uwzględnił wniosek Sądu Rejonowego w R. i przekazał sprawę do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, poza okręg apelacji […] – Sądowi Rejonowemu w K. aw