Postanowienie Sądu Najwyższego z 10 lutego 2017 r.

Sąd Okręgowy w B. , wyrokiem z 20 maja 2014 r., skazał L. P. za przestępstwo oszustwa z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 294 § 1 k.k. przy zast. art. 64 § 1 k.k., popełnione w okresie od grudnia 2011 r. do 16 stycznia 2012 r., na karę 3 lat pozbawienia wolności oraz orzekł wobec niego obowiązek naprawienia szkody (art. 46 § 1 k.k.). Sąd Apelacyjny w [...], po rozpoznaniu 15 stycznia 2015 r. apelacji obrońcy, zmienił pierwszoinstancyjny wyrok przez obniżenie kwoty, którą skazany był zobowiązany uiścić na rzecz pokrzywdzonej spółki z tytułu naprawienia szkody, a w pozostałym zakresie utrzymał go w mocy. Wniosek o wznowienie postępowania złożył obrońca z urzędu, upatrując jego podstawę w art. 540 § 1 pkt 2a i b k.p.k. Jak wynika z uzasadnienia wniosku, skarżący za „nowy fakt lub dowód” uznał podjęcie przez właściwą prokuraturę czynności zmierzających do wyjaśnienia okoliczności przywłaszczenia w okresie od 8 do 9 lutego 2012 r. kwoty 46.000 euro. Prokurator Prokuratury Krajowej ocenił wniosek o wznowienie procesu jako niezasadny i wniósł o jego oddalenie.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wniosek o wznowienie postępowania nie zasługiwał na uwzględnienie. Nie negując wywodów zaprezentowanych w piśmie prokuratora Prokuratury Krajowej, wskazujących, że ustalenia w przedmiocie przywłaszczenia pieniędzy w dniach 8 i 9 lutego 2 012 r. pozostają bez związku z przypisanym skazanemu czynem, jako że dotyczyć mogą wyłącznie sposobu dysponowania kwotami znajdującymi się na rachunku bankowym „G. ” sp. z o.o., do którego dostęp mieli skazany oraz Ł. H. , należało przede wszystkim stwierdzić, że skarżący przez swój wniosek podjął dopiero próbę poszukania nowego faktu lub dowodu. Takie postąpienie, a więc oczekiwanie uzyskania w przyszłości faktycznej podstawy złożonego wniosku o wznowienie, która hipotetycznie pozwoli przyjąć odmienną od ust alonej wersję zdarzenia, nie mogło z oczywistych względów przynieść oczekiwanego przez obrońcę skutku.

Trzeba dobitnie przypomnieć, że to na autorze wniosku o wznowienie procesu ciąży powinność zaoferowania nieznanego przedtem faktu lub dowodu i podważenia w ten sposób domniemania prawidłowości dokonanych wcześniej ustaleń; owe konkretne nowe fakty lub dowody powinny w wysokim stopniu uprawdopodabniać zaistnienie określonej pomyłki sądowej. Pogląd skarżącego, że Sąd Najwyższy powinien w ramach art. 546 k.p. k. zwrócić się do właściwej prokuratury o nadesłanie akt sprawy wywołanej zawiadomieniem skazanego o podejrzeniu popełnienia przestępstwa przywłaszczenia jego pieniędzy w dniach 8 i 9 lutego 2012 r., wymagał zdecydowanie krytycznej oceny.

Od dawna w judykaturze ugruntowane jest zapatrywanie, że tryb przewidziany w tym przepisie nie służy poszukiwaniu nowych faktów lub dowodów przez organ orzekający w przedmiocie wznowienia; celem jego jest tylko i wyłącznie procesowe weryfikowanie faktów lub dowodów wskazanych we wniosku o wznowienie, o ile rzecz jasna uprawdopodabniają one w wysokim stopniu wadliwość wydanego wobec skazanego orzeczenia (zob. postanowienia SN z: 29 września 2010 r., IV KO 55/10; 16 marca 2016 r., II KO 2/16; 23 listopada 2016 r., III KO 63/16). Warto w tym miejscu odnotować, że jeśli w przyszłości efektem działań wymienionej we wniosku prokuratury będzie pojawienie się nieznanego przedtem dowodu, o którym mowa w art. 540 § 1 pkt 2 k.p.k., to nie będzie żadnych przeszkód natury prawnej do sporządzenia i wniesienia nowego wniosku o wznowienie procesu.

Siłą rzeczy postulat zawieszenia postępowania wznowieniowego musiał zostać uznany za ewidentnie chybiony. Dlatego Sąd Najwyższy oddalił wniosek o wznowienie procesu (art. 547 § 1 k.p.k.), a kosztami postępowania wznowieniowego obciążył skazanego (art. 639 zd. 2 k.p.k.). Wysokość wynagrodzenia za sporządzenie i złożenie wniosku o wznowienie procesu przez obrońcę z urzędu ustalono według reguł przewidzianych w § 3, § 4 ust. 2 i § 17 ust. 4 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 3 października 2016 r. (Dz. U. 2016. 1714). kc