Postanowienie Sądu Najwyższego z 15 grudnia 2016 r.

Uczestnik H. J. (syn - spadkobierca zmarłej w dniu 25 maja 2015 r. M. J.) wniósł skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia Sądu Okręgowego w Ś. z dnia 31 marca 2015 r. oddalającego apelację jego matki M. J. od postanowienia Sądu Rejonowego w D. Sąd Rejonowy oddalił zgłoszone przez M. J. żądanie uzgodnienia treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym przez wpisanie jej w dziale II, podrubryce 2.2.5, w treści pola lp. 2, 1 - 7 księgi wieczystej […] zamiast S. D., s.

W. i M. Sądy obu instancji stwierdziły, że wprawdzie decyzja z dnia 24 listopada 1984 r. o poświadczeniu nabycia przez M. F. udziału 1/3 w nieruchomości objętej tą księgą wydana została z rażącym naruszeniem prawa, ponieważ powinna toczyć się z udziałem M. J. i stwierdzić jej prawo do tego udziału, co wynika z wydanej na skutek skargi M. J. decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W .z dnia 18 grudnia 2009 r., lecz Kolegium nie stwierdziło jej nieważności, ponieważ wywołała nieodwracalne skutki. Skutki te polegały na zawarciu przez M. F. w dniu 8 grudnia 1992 r. umowy sprzedaży spornego udziału w gospodarstwie K. i S. D. Z związku z tym wadliwa decyzja pozostała w obrocie prawnym i wiąże Sądy orzekające.

W skardze o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego skarżący wskazał jako jej podstawę – naruszenie art. 5, 6, 8 i 10 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych (Dz.U. z 2013 r., poz. 707 z późn. zm.) przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, art. 58 § 2 k.c. poprzez jego niezastosowanie do ustalonego w sprawie stanu faktycznego oraz uchybienie art. 21 ust. 1 Konstytucji RP i Protokołu nr 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności (Dz.U. z 1995 r., Nr 38, poz. 175) Jako przepisy, z którymi zaskarżone orzeczenie jest niezgodne wskazał art. 5, 6, 8 i 10 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych (Dz.U. z 2013 r., poz. 707 z późn. zm.) oraz art. 21 ust. 1 Konstytucji RP i Protokołu nr 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności (Dz.U. z 1995 r., Nr 38, poz. 175).

Skarżący wyjaśnił ponadto, że w załączeniu przedstawia dokumentację „potwierdzającą poniesienie przez skarżącego szkody spowodowanej przez wydanie postanowienia”. Stwierdził również, że wzruszenie zaskarżonego postanowienia w drodze innych środków prawnych nie było i nie jest możliwe. Skarga kasacyjna od niego nie przysługuje ze względu na zbyt niską wartość przedmiotu zaskarżenia, a ponadto nie zachodziła żadna z przyczyn wznowienia postępowania. We wnioskach domagał się stwierdzenie niezgodności zaskarżonego postanowienia ze wskazanymi przez niego przepisami i zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania wywołanego skargą.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Artykuł 424 5 § 1 k.p.c. wprowadza sześć koniecznych elementów konstrukcyjnych skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia. Każde z nich jest indywidualne i niezależne, a jednocześnie w skardze muszą być wyodrębnione i wypełnione wszystkie. Pominięcie lub nieprawidłowe skonstruowanie choćby jednego z nich powoduje, że skarga jest dotknięta istotną wadą, nienaprawialną w trybie właściwym dla usuwania braków formalnych i podlega odrzuceniu a limine (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 23 kwietnia 2015 r., V CNP 56/14, LEX nr 1682217). Jednym z tych elementów jest uprawdopodobnienie wyrządzenia szkody wydaniem zaskarżonego orzeczenia (art. 424 5 § 1 pkt 4 k.p.c.).

W orzecznictwie ustabilizował się już pogląd, że przewidziane w art. 424 5 § 1 pkt 4 k.p.c. wymaganie uprawdopodobnienia szkody jest spełnione wtedy, kiedy skarżący wskaże, że szkoda wystąpiła, określi jej postać, wysokość i czas powstania oraz związek przyczynowy z wydaniem orzeczenia będącego przedmiotem skargi, a także przedstawi dowody lub inne środki uwiarygodniające powstanie szkody (por. np. postanowienia z dnia 23 września 2005 r. III CNP 5/05, z dnia 22 listopada 2005 r. I CNP 19/05, nie publ. oraz z dnia 31 stycznia 2006 r. IV CNP 38/05, OSNC 2006/7-8/14). Skarżący nie wypełnił żadnego z tych obowiązków.

W skardze, na jej drugiej stronnicy znajduje się wprawdzie informacja, że skarżący w załączeniu składa dokumentację potwierdzającą poniesienie przez niego szkody spowodowanej wydaniem zaskarżonego postanowienia, a w uzasadnieniu wyjaśnienie, że przyczyną szkody jest wadliwe potwierdzenie, że właścicielami spornej nieruchomości są S. i K. D., chociaż powinna nim być matka skarżącego, a obecnie on sam, jednak ogólnikowość zamieszczonych stwierdzeń nie wyjaśnią źródła szkody i w najmniejszym stopniu tej szkody nie uprawdopodabnia. Sam skarżący zauważa, że postanowienie oddalające żądanie M. J. potwierdziło stan, który powstał w wyniku wydania z rażącym naruszeniem prawa decyzji administracyjnej.

Decyzja ta jednak została utrzymana w obrocie mocą orzeczenia nadzorczego, wobec czego wskazywana przez skarżącego szkoda, polegająca na nabyciu nieruchomości przez małżonków D. , była następczym skutkiem wadliwej decyzji i podlegała naprawieniu w drodze roszczeń odszkodowawczych przewidzianych wówczas w art. 160 k.p.a. Powstała przed wydaniem skarżonego obecnie orzeczenia, więc nie mogła być jego skutkiem. Innej szkody skarżący nie wskazał, wobec czego wniesiona przez nie go skarga, jako niespełniająca konstrukcyjnych wymagań określ onych w art. 424 5 § 1 pkt 4 k.p.c., podlega odrzuceniu na podstawie art. 424 8 k.p.c.

Oddaleniu podlegał wniosek uczestniczki postępowania K. D. o zasądzenie kosztów postępowania wywołanego skargą, zawarty w piśmie złożonym jako pismo przygotowawcze po upływie terminu z art. 398 7 § 1 k.p.c. w zw. z art. 424 12 k.p.c., nie stanowiącym odpowiedzi na skargę w rozumieniu tego przepisu. Sporządzenie tego rodzaju pisma nie uzasadnia wniosku o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu wywołanym skargą, obejmujących sporządzenie i wniesienie odpowiedzi na skargę, skoro nie ma takiego charakteru (por. postanowieniu Sądu Najwyższego z dnia 27 października 1998 r., III CKN 805/98, OSNC 1999/4/79). db kc