Postanowienie Sądu Najwyższego z 30 czerwca 2021 r.

Sąd Apelacyjny w (…) zaskarżonym postanowieniem z dnia 28 września 2020 r. oddalił wniosek L.C. o podjęcie zawieszonego postępowania (omyłkowo określając ją jako powódkę - pozwaną wzajemną, skoro, wnosząc powództwo wzajemne stała się pozwaną - powódką wzajemną, uchybienie to jednak pozostaje bez wpływu na treść rozstrzygnięcia) oraz umorzył postępowanie apelacyjne. W uzasadnieniu wskazał, że w toku postępowania apelacyjnego na rozprawie w dniu 26 lutego 2020 r. zawieszono postępowanie apelacyjne na zgodny wniosek stron i do dnia 24 września 2020 r. nie wpłynął wniosek o jego podjęcie. Sąd ten wskazał, że - zgodnie z art. 182 § 1 pkt 2 k.p.c. - sąd umarza postępowanie zawieszone na zgodny wniosek stron, jeżeli wniosek o podjęcie postępowania nie został zgłoszony w ciągu sześciu miesięcy od daty postanowienia o zawieszeniu postępowania.

Zdaniem Sądu drugiej instancji, taka sytuacja zaszła w niniejszej sprawie, a ponieważ wniosek o podjęcie postępowania wpłynął po upływie 7 miesięcy od dnia jego zawieszenia, jako bezskuteczny podlegał oddaleniu. Skarżąca pozwana (powódka wzajemna) L .C. wniosła skargę kasacyjną od powyższego postanowienia, powołując się na jej oczywistą zasadność jako przyczynę kasacyjną. Oczywista zasadność skargi uzasadniona jest rażącym naruszeniem przez Sąd Apelacyjny przepisów postępowania, w tym art. 182 § 1 pkt 2 k.p.c. w związku z art. 15zzs ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID- 19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 374).

Naruszenie to polega na przyjęciu, że zaistniała podstawa do umorzenia postępowania w związku ze złożeniem przez skarżącą wniosku o podjęcie zawieszonego postępowania po upływie 6 - miesięcznego terminu, mimo, że termin ten w istocie nie upłynął, gdyż w okresie od dnia 31 marca 2020 r. do 24 maja 2020 r. terminy procesowe, z uwagi na stan epidemii, na mocy przywołanej ustawy, były zawieszone i nie biegły.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Skarżąca pismem z dnia 23 września 2020 r. (k. 938 + koperta) wniosła o podjęcie postępowania uprzednio zawieszonego w dniu 26 lutego 2020 r. na podstawie art. 178 k.p.c. (k. 936 i n.). W takiej sytuacji Sąd Apelacyjny byłby uprawniony do umorzenia postępowania apelacyjnego, gdyby nie wskazana przez skarżącą podstawa prawna, tj. art. 15zzs ust. 1 pkt 1 powyższej ustawy z dnia 2 marca 2020 r., zgodnie z którym w okresie stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID bieg terminów procesowych i sądowych w postępowaniach sądowych, w tym sądowoadministracyjnych, nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu na ten okres.

Regulacja ta obowiązywała od dnia 31 marca 2020 r. do dnia 24 maja 2020 r.; przy czym była to niedziela, więc w praktyce do dnia 25 maja 2020 r. Według art. 68 ust. 7 ustawy z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS -CoV-2 (Dz.U. z 2020 r., poz. 875 z późn. zm., co ważne z dnia 15 maja 2020 r.), terminy w postępowaniach, o których mowa w art. 15zzs ustawy zmienianej w art. 46, których bieg uległ zawieszeniu na podstawie art. 15zzs tej ustawy, biegną dalej po upływie 7 dni od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy; zgodnie z art. 46 pkt 20 tej nowelizacji w ustawie z dnia 2 marca 2020 r. wprowadzono zmiany polegające na uchyleniu art. 15zzr i art. 15zzs; wreszcie wedle art. 76 nowelizacji ustawa weszła w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia, z wyjątkami, które nie odnoszą się do niniejszej sprawy.

Wobec wstrzymania terminów na wyżej wskazany okres, złożenie wniosku o podjęcie zawieszonego postępowania w dniu 23 września 2020 r. było uprawnione i nie powinno skutkować umorzeniem postępowania. Skarżąca ma zatem rację, zarzucając naruszenie przytoczonych przepisów. Zauważyć jednak należy, że w orzecznictwie Sądu Najwyższego utrwalone jest stanowisko, według którego postanowienie sądu drugiej instancji o umorzeniu postępowania apelacyjnego, w przeciwieństwie do postanowienia umarzającego postępowanie w sprawie jako całości, nie pod lega zaskarżeniu skargą kasacyjną, co dotyczy zarówno procesu, jak i postępowania nieprocesowego (postanowienie SN z dnia 19 czerwca 2020 r., sygn. akt II CSK 70/20, www.sn.pl, zob. też powołane w jego uzasadnieniu orzecznictwo oraz mające zastosowanie w niniejszej sprawie motywy bez potrzeby ich powielania).

Właściwym środkiem zaskarżenia takiego postanowienia jest zażalenie.

Z tych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 398 6 § 3 k.p.c. odrzucił skargę kasacyjną jako niedopuszczalną. Zawarty w odpowiedz i na skargę kasacyjną wniosek G. P. o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego podlega oddaleniu bowiem w piśmie tym, wniesiona zresztą po upływie ustawowego terminu, strona domagała się jedynie oddalenia skargi. Zawarte zatem w tym piśmie wnioski i twierdzenia okazały się nieprzydatne na obecnym etapie postępowania. ke