Postanowienie Sądu Najwyższego z 29 stycznia 2021 r.

Zgodnie z art. 398 9 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Ta regulacja przesądza, że orzeczenie w przedmiocie przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania zapada tylko po uprzednim dokonaniu oceny istnienia przyczyn określonych w powołanym przepisie, tylko one bowiem i ich uzasadnienie mogą być przedmiotem tzw. „przedsądu” i decydują o jego wyniku. Jednocześnie przypomnieć trzeba, że Sąd Najwyższy nie jest trzecią instancją sądową i jego rolą nie jest korygowanie ewentualnych błędów w zakresie stosowania czy wykładni prawa w każdej indywidualnej sprawie.

Skarżąca we wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania powołała przesłanki z art. 398 9 § 1 pkt 1 i 4 k.p.c. Wskazała, że w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, które ujęła w formie pytania: czy sprawa o rozliczenie konkubinatu mieści się w pojęciu „o podział majątku między małżonkami”, o jakim mowa w art. 105 ust. 1 pkt 2 lit. d ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Prawo bankowe, a także czy sąd winien sam decydować o bezpodstawności wniosku o udzielenie przez bank informacji o rachunkach bankowych, czy winien zwrócić się do banku i to właśnie bank winien podjąć decyzję o odmowie? W ocenie skarżącej, skarga kasacyjna jest także oczywiście uzasadniona ze względu na naruszenia przepisów dotyczących postępowania dowodowego.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Powołanie we wniosku przesłanki z art. 398 9 § 1 pkt 1 k.p.c. zobowiązuje skarżącego do sformułowania zagadnienia prawnego oraz przedstawienia pogłębionej argumentacji prawnej, wskazującej na rzeczywiste istnienie powołanej przesłanki, uzasadniającej przyjęcie skargi do rozpoznania (postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 10 maja 2001 r., II CZ 35/01, OSNC 2002, Nr 1, poz. 11, z dnia 11 stycznia 2002 r., III CKN 570/01 OSNC 2002, Nr 12, poz. 151, z dnia 23 listopada 2010 r., II CSK 344/10, nie publ.). Rozstrzygnięcie zagadnienia prawnego powinno oddziaływać na treść rozstrzygnięcia w sprawie, przy czym problematyka tego zagadnienia musi znaleźć odzwierciedlenie w zarzutach podniesionych w ramach podstaw kasacyjnych, ponieważ Sąd Najwyższy rozpoznając sprawę merytorycznie związany jest tymi zarzutami.

Zagadnienie, które przedstawiła skarżącą nie będzie oddziaływać na treść rozstrzygnięcia. Treść art. 105 ust. 1 pkt 2 lit. d prawa bankowego jest jednoznaczna a jako przepis prawa jako przepis o charakterze publicznoprawnym podlega ograniczonej wykładni. Bez względu na podgląd sądu co do potrzeby poszerzenia zakresu jego stosowania, a więc potrzeby stosowania również w odniesieniu do innych stosunków prawnych (tu: do rozliczenia konkubentów), przepis w obecnym brzmieniu, jako kształtujący obowiązujący porządek prawny, ma moc wiążącą. Przedstawione zagadnienie nie ma, zatem znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Brak jest wystarczających podstaw do przyjęcia, że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.

Przesłanka ta wystąpi wówczas, gdy zaskarżone orzeczenie jest niewątpliwie sprzeczne z zasadniczymi i niepodlegającymi różnej wykładni przepisami prawa albo wydane zostało w wyniku dostrzegalnej w sposób pewny i niewątpliwy bez potrzeby głębszej analizy jurydycznej błędnej wykładni lub niewłaściwego zastosowania prawa (zob. np. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 28 lutego 2011 r., I PK 237/10, 23 listopada 2011 r., III PK 44/11, 24 lutego 2012 r., V CSK 225/11, 13 kwietnia 2016 r., V CSK 622/15). Analiza uzasadnienia wniosku o przyjęcie do rozpoznania skargi kasacyjnej nie pozwala przyjąć, by była ona - w powyższym rozumieniu - oczywiście uzasadniona.

Powołując się na naruszenie wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów skarżąca zmierzała do podważenia części ustaleń faktycznych lub podważenia oceny dowodów przez Sądy pierwszej i drugiej instancji, co w postępowaniu kasacyjnym jest niedopuszczalne. Z art. 398 13 § 2 k.p.c. wynika bowiem związanie Sądu Najwyższego ustaleniami faktycznymi stanowiącymi podstawę zaskarżonego orzeczenia, które w połączeniu z art. 398 3 § 3 k.p.c., wyłącza możliwość zgłaszania w skardze kasacyjnej zarzutów dotyczących ustalenia faktów i oceny dowodów.

Mając to na względzie, Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 98 § 1 i 3 k.p.c. w związku z § 8 pkt 5 i w związku z § 10 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (jedn. tekst: Dz.U. z 2018 r., poz. 265). jw