Postanowienie Sądu Najwyższego z 22 czerwca 2018 r.

Wyrokiem z dnia 2 grudnia 2016 r. Sąd Rejonowy w K. zasądził od pozwanej Krajowej Spółdzielczej Kasy Oszczędnościowo - Kredytowej w S. na rzecz powoda Banku (…) S.A. (następcy prawnego Spółdzielczej Kasy Oszczędnościowo - Kredytowej im. (…) w O. ) kwotę 50 572,34 zł z ustawowymi odsetkami od 30 lipca 2010 r. do 31 grudnia 2015 r. i ustawowymi odsetkami za opóźnienie od 1 stycznia 2016 r., oddalił powództwo w pozostałym zakresie. Wyrokiem z dnia 17 sierpnia 2017 r. Sąd Okręgowy w K. oddalił apelacje obu stron. Pozwana Krajowa Spółdzielcza Kasa Oszczędnościowo - Kredytowa złożyła skargę kasacyjną od wyroku Sądu drugiej instancji w części oddalającej jej apelację.

Sąd Najwyższy, oceniając - na podstawie art. 398 9 § 1 k.p.c. - skargę kasacyjną z punktu widzenia podstaw przyjęcia jej do rozpoznania, zważył: Celem skargi kasacyjnej jest ochrona interesu publicznego polegającego na ujednoliceniu orzecznictwa sądów i rozwoju judykatury. Sąd Najwyższy nie jest trzecią instancją sądową i nie rozpoznaje sprawy, a jedynie skargę, będącą szczególnym środkiem zaskarżenia. Jego rola nie polega zatem na korygowaniu ewentualnych błędów w zakresie stosowania czy wykładni prawa, nawet gdyby one rzeczywiście wystąpiły.

W ramach tzw. przedsądu Sąd Najwyższy bada, czy wskazano i należycie umotywowano przyczyny powołane w art. 398 9 § 1 k.p.c., tj. czy występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania z uzasadnieniem jest oddzie lną jednostką redakcyjną skargi kasacyjnej, uregulowaną w art. 398 4 § 2 k.p.c. Nie wystarcza odwołanie się do uzasadnienia podstaw skargi kasacyjnej, nawet jeżeli wskazano w nim tożsame argumenty, gdyż postanowienie w przedmiocie przyjęcia skargi do rozpoznania zapada podczas innego posiedzenia i w innym składzie niż rozpoznanie skargi kasacyjnej (art. 398 10 zd. 2 k.p.c.).

W skardze powołano się na przyczynę oznaczoną w art. 398 9 § 1 pkt 1 k.p.c., tj. istotne zagadnienie prawne, ale nie przedstawiono jej uzasadnienia, co skutkuje bezskutecznością. Sąd Najwyższy nie jest bowiem powołany do zastępowania strony w wypełnianiu jej ustawowych obowiązków. W dalszej części skargi wskazano na potrzebę wykładni art. 415 k.c. oraz art. 416 k.c. w zw. z art. 361 § 1 i a rt. 429 w zw. z art. 430 k.c. „w kontekście pojmowania przesłanek odpowiedzialności odszkodowawczej, w tym w szczególności pojmowania szkody oraz adekwatnego związku przyczynowego w rozumieniu wskazanych przepisów w sytuacji, gdy w świetle analogicznych stanów faktycznych nakreślonych przez powódkę w ramach poszczególnych powództw inicjujących liczne postępowania sądowe pomiędzy stronami, dochodzi do znaczących rozbieżności orzecznictwie oznaczonych sądów i powszechnych".

Część motywacyjna tej przyczyny zawiera przytoczone in extenso całostronnicowe fragmenty uzasadnień orzeczeń sądów wydanych w innych sprawach. Zapoznanie się z nimi wskazuje jednak, że mimo pierwotnej wspólnej przyczyny, polegającej na podjęciu w dniu 8 grudnia 2008 r. przez Krajową Kasę uchwały o zawieszeniu działalność i SKOK w O., ustanowieniu zarządcy tymczasowego i zobowiązaniu go do podjęcia oznaczonych działań w sprawach tych zgłaszano różne żądania, a podstawa faktyczna i prawna rozstrzygnięć sądów była różna. Przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, z uwagi na potrzebę wykładni przepisów prawa wymaga wskazania, które przepisy mają być poddane wykładni Sądu Najwyższego.

Konieczny jest również opis wątpliwości związanych z ich wykładnią, polegający na zarysowaniu możliwych sposobów jej dokonania, wskazaniu argumentów, które prowadzą do rozbieżnych ocen prawnych, a także przedstawieniu własnej propozycji interpretacyjnej. W przypadku powoływania się na rozbieżności w orzecznictwie należy również, choćby przykładowo, wskazać orzeczenia, w których ten sam przepis prawa byłby odmiennie wykładany (zob. m.in. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 18 października 2016 r., I UK 466/15; z dnia 27 listopada 2015 r., IV CSK 330/15 - nie publ), przy czym nie chodzi tu o rozbieżności w wykładni po między sądem pierwszej i drugiej instancji, które orzekały w danej sprawie (zob. np. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 20 lutego 2014 r., IV CSK 505/13, nie publ.).

Jeżeli jednak Sąd Najwyższy zajął już stanowisko w kwestii wykładni powołanych przepisów i wyraził swój pogląd we wcześniejszych orzeczeniach, a nie zachodzą żadne okoliczności uzasadniające zmianę tego poglądu, brak jest interesu publicznego w przyjęciu takiej skargi (zob. np. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 21 marca 2014 r., II UK 51 5/13; z dnia 16 lipca 2013 r., II UK 142/13 - nie publ.). W przedstawionych przez skarżącą wyrokach rozbieżności zachodzące w rozstrzygnięciach dotyczyły oceny dowodów i ustalania stanu faktycznego. Nie miały zatem charakteru jurydycznego. Innymi słowy odnosiły się do wykazania zajścia przesłanek odpowiedzialności odszkodowawczej przez strony w konkretnej sprawie, nie zaś do problemów prawnych związanych z wykładnią poszczególnych przesłanek tej odpowiedzialności.

Odmienność orzeczeń wydanych w licznych innych i sprawach toczących się pomiędzy tymi samymi stronami związana była z odmiennością stanów faktycznych, a co za tym idzie podstaw faktycznych i prawnych rozstrzygnięć.

Z tych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 398 9 § 1 i 2 k.p.c. odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania, o kosztach postępowania kasacyjnego orzekł zaś na podstawie art. 98 § 1 k.p.c. w zw. z § 2 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych w brzmieniu nadanym rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. jw