Postanowienie Sądu Najwyższego z 14 lutego 2018 r.

Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania jeżeli: w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona (art. 398 9 § 1 k.p.c.). Instytucja przedsądu, jak wynika z orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego, jest zgodna z normami konstytucyjnymi, a także z zaleceniami Rady Europy zezwalającymi na wprowadzenie środków eliminujących dostęp do sądu najwyższego szczebla. Skarga kasacyjna służy od prawomocnego orzeczenia, ma ograniczony zasięg, a jej podstawowym celem jest ochrona interesu publicznego przez zapewnienie jednolitości wykładni i twórczy wkład Sądu Najwyższego w rozwój prawa.

Wprawdzie skarżący odwołał się do istotnego zagadnienia prawnego, niemniej nie występuje ta przesłanka przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (art. 398 9 § 1 k.p.c.). Stosownie do ugruntowanego stanowiska Sądu Najwyższego, istotnym zagadnieniem prawnym jest taki problem jurydyczny, który ma znaczenie dla rozwoju prawa lub stanowi precedens dla rozstrzygnięcia podobnych spraw (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 7 stycznia 2005 r., I CZ 183/04 niepubl.). Powołanie się przez skarżącego na istnienie takiego zagadnienia wymaga jego sformułowania oraz przedstawienia argumentacji jurydycznej uzasadniającej tezę o możliwości rozbieżnych ocen prawnych z przytoczeniem przepisów praw a, na tle których ono powstało.

Skarżący powinien też wykazać, że ma ono ważne znaczenie dla rozpoznania lub rozstrzygnięcia sprawy (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 28 listopada 2003 r., II CK 324/03, z dnia 7 czerwca 2005 r., V CSK 3/05, z dnia 13 lipca 2007 r., III CSK 180/07, z dnia 22 listopada 2007 r., I CSK 326/07, niepubl. oraz z dnia 26 września 2005 r., II PK 98/05, OCNP 2006, nr 15 - 16, poz. 243). Ponadto, prawidłowo wyartykułowane zagadnienie musi być sformułowane ogólnie w tym sensie, że nie może chodzić w nim o sposób rozstrzygnięcia sprawy (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 9 września 2004 r., II CZ 94/04, niepubl.).

W sprawie skarżący powołał się na występowanie w sprawie istotnych zagadnień prawnych sprowadzających się do pytań: od jakiego momentu staje się wymagalne roszczenie podwykonawcy o zapłatę wynagrodzenia wobec inwestora z art. 647 1 § 5 k.c., z czym wiąże się początek biegu przedawnienia; czy art. 5 k.c. ma zastosowanie w sprawie o zapłatę wynagrodzenia inwestora na podstawie art. 647 `1 § 5 k.c., gdy nastąpiło przedawnienie roszczenia wierzyciela (podwykonawcy), a dłużnik (inwestor) skutecznie podniósł zarzut przedawnienia roszczenia. Obydwa z tych pytań nie odpowiadają wyżej zasygnalizowanym wymaganiom dla przedstawienia zagadnienia prawnego. Skarga kasacyjna pozwanej nie zawiera bowiem argumentacji prawnej, popartej odpowiednimi judykatami, która mogłaby prowadzić do odmiennych wyników.

W każdym razie, nie uwzględnia wiążącego Sąd Najwyższy stanu faktycznego sprawy (art. 398 13 § 2 k.p.c.). Sąd drugiej instancji trafnie ocenił, mając na uwadze wystąpienie z wnioskiem o próbę ugodową, że przedawnienie mogło, co najwyżej wystąpić co do należności wynikającej tylko z jednej faktury z dnia 4 kwietnia 2011 r. W tym zakresie nie uwzględnił zarzutu przedawnienia, ze względu na zastosowanie art. 5 k.c., wskazując wiele argumentów, które uzasadniały zastosowanie tej całkowicie wyjątkowej klauzuli generalnej. Skarżąca Gmina w uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania nie podważyła skutecznie tych okoliczności sprawy, które legły u podstaw do zastosowania art. 5 k.c.

W judykaturze wyjaśniono, że solidarna odpowiedzialność inwestora wobec podwykonawcy robót budowlanych ma szczególny charakter, gdyż jest to solidarna odpowiedzialność gwarancyjna za cudzy dług (dług wykonawcy), powstająca z mocy ustawy (zob. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 6 października 2010 r., II CSK 210/10, OSNC 2011, nr 5, poz 59). W tej sytuacji, odpowiedzialność wykonawcy wobec podwykonawcy stanowi przesłankę solidarnej odpowiedzialności inwestora za dług wykonawcy, podobnie jak w przypadku odpowiedzialności poręczyciela jest nią odpowiedzialność dłużnika wobec wierzyciela. Taka konstrukcja odpowiedzialności inwestora umożliwia podwykonawcy wytoczenie powództwa o zapłatę za wykonane roboty budowlane w różnych konfiguracjach podmiotowych po stronie pozwanej, w tym wyłącznie przeciw ko inwestorowi.

Z tych względów, Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (art. 398 9 § 2 k.p.c.). aw jw