Postanowienie Sądu Najwyższego z 17 lutego 2017 r.

Zgodnie z art. 398 9 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Sąd Najwyższy w ramach przedsądu bada tylko wskazane w skardze kasacyjnej okoliczności uzasadniające jej przyjęcie do rozpoznania, a nie podstawy kasacyjne i ich uzasadnienie. Cel wymagania określonego w art. 398 4 § 2 k.p.c. może być osiągnięty tylko przez powołanie i uzasadnienie istnienia przesłanek o charakterze publicznoprawnym, które będą mogły stanowić podstawę oceny skargi kasacyjnej pod kątem przyjęcia jej do rozpoznania.

Wniose k o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżący oparł na przesłance uregulowanej w art. 398 9 § 1 pkt 4 k.p.c. Oparcie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania na przesłance wymienionej w art. 398 9 § 1 pkt 4 k.p.c. wymaga wykazania niewątpliwej, widocznej prima facie, bez konieczności głębszej analizy, sprzeczności orzeczenia z zasadniczymi i nie podlegającymi różnej wykładni przepisami albo jego wydania w wyniku oczywiście błędnej, widocznej bez głębszej analizy prawniczej wykładni lub niewłaściwego zastosowania prawa.

Natomiast skarżący przedstawiając, jako okoliczność uzasadniającą rozpoznanie skargi kasacyjnej „ oczywiste naruszenie prawa” powinien wykazać kwalifikowany charakter tego naruszenia (por. m.in.: postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 8 marca 2002 r., I PKN 341/01, OSNP 2004, nr 6, poz. 100, z dnia 10 stycznia 2003 r., V CZ 187/02, OSNC 2004, nr 3, poz. 49, z dnia 8 marca 2002 r., I PKN 341/01, OSNP 2004, nr 6, poz. 100; z dnia 10 stycznia 2003 r., V CZ 187/02, OSNC 2004, nr 3, poz. 49.). Oczywistej zasadności skargi skarżący upatrywał w naruszeniu przez Sąd drugiej instancji art. 840 § 1 pkt 2 k.p.c. w zw. z art. 133 § 1 ustawy z dnia lutego 1964 r. – Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z 2015 r., poz. 2082 z późn. zm.; dalej: k.r.o.) w zw. z art. 135 § 1 k.r.o. w zw. z art. 140 § 1 k.r.o.

Skonfrontowanie rozstrzygnięcia sądu drugiej instancji z uzasadnieniem wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania nie pozwala na stwierdzenie, by skarga kasacyjna była oczywiście uzasadniona we wskazanym powyżej rozumieniu tego pojęcia. Argumentacja przytoczona w uzasadnieniu wniosku stanowi próbę przedstawienia własnej wersji ustaleń faktycznych w sprawie, odmiennej od przyjętych przez Sąd drugiej instancji, a dotyczących przyjęcia, że obowiązek alimentacyjny powoda wygasł, wobec spełnienia tego obowiązku przez matkę pozwanej, podczas gdy Sąd Apelacyjny ustalił, że matka pozwanej utrzymując ją spełniała swój obowiązek alimentacyjny, a nie obowiązek alimentacyjny za powoda. Przy pomnienia wymaga, że art. 133 § 1 k.r.o. nakłada obowiązek alimentacyjny na oboje rodziców, przy czym nie oznacza to, że jest to obowiązek wspólny rodziców.

Zachowało aktualność stanowisko Sądu Najwyższego wyrażone w uchwale składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 25 listopada 1968 r., III CZP 65/68 (OSNC 1969, nr 5, poz. 83) zgodnie, z którym: „dług z tytułu alimentów nie jest długiem wspólnym obojga małżonków. Ze względu, bowiem na zasadę stosunkowego – do możliwości każdego z rodziców – rozkładu obowiązku alimentacyjnego (art. 129 § 2 k.r.o.) należność dziecka z tego tytułu składa się w istocie z dwu odrębnych wierzytelności: względem ojca i względem matki” . Dlatego też ani sąd, ani sami rodzice nie mogą zwolnić jednego z nich od obowiązku alimentacyjnego. Brzmienie art. 133 § 1 k.r.o., zgodnie, z którym „rodzice obowiązani są do świadczeń alimentacyjnych”, należy rozumieć w ten sposób, że obowiązek taki spoczywa na każdym z rodziców.

W orzecznictwie nie budzi wątpliwości pogląd, iż rodzica nie zwalnia od obowiązku alimentacyjnego okoliczność, że dziecko jest faktycznie utrzymywane przez kogoś innego. Obowiązek rodziców ponoszenia ciężarów utrzymania i wychowania dziecka jest niezależny od tego, gdzie znajduje się dziecko. Jeśli małżonkowie nie mieszkają razem i dziecko mieszka u jednego z rodziców, nie zwalnia to drugiego z rodziców od udziału w kosztach utrzymania i wychowania dziecka. Okoliczność taka nie ma wpływu na jego uprawnienie do dochodzenia alimentów (por. m.in. wyrok Sądu Najwyższego z d nia 14 stycznia 2000 r., I CKN 1177/99, nie publ.).

W konsekwencji argumentacja przytoczona we wniosku nie wykazuje tezy, iż zaskarżone orzeczenie stanowi konsekwencję kardynalnych błędów w zakresie wykładni prawa, których efektem jest orzeczenie oczywiście wadliwe, w ustalonym przez sąd drugiej instancji i wiążącym Sąd Najwyższy stanie faktycznym ( art. 398 3 § 3 i 398 13 § 2 k.p.c.). Z przytoczonych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 398 9 § 2 k.p.c. odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, nie znajdując też okoliczności, które w ramach przedsądu jest obowiązany brać pod uwagę z urzędu. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 98 § 1 i 3 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 i art. 398 21 oraz § 10 ust. 4 pkt 2 w zw. z § 2 pkt 7 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2015 r., poz. 1800). aw aj