Postanowienie Sądu Najwyższego z 9 maja 2018 r.

Wyrokiem z dnia 19 maja 2017 r. Sąd Apelacyjny we W., po rozpoznaniu apelacji pozwanego [ … ] Szpitala Specjalistycznego w L. od wyroku Sądu Okręgowego w L. z dnia 8 listopada 2016 r., zmienił ten wyrok w ten sposób, że oddalił powództwo ,,I ..” spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w C. oraz rozstrzygnął o kosztach postępowania. Oddalenie powództwa nastąpiło ze względu na uznanie przez Sąd drugiej instancji, że zachowanie powoda, szczegółowo omówione w uzasadnieniu wyroku Sądu Apelacyjnego zmierzało ewidentnie do wykorzystania uprawnienia przyznanego w art. 647 1 § 5 k.c. w sposób sprzeczny ze społeczno - gospodarczym przeznaczeniem danego prawa (art. 5 k.c.).

Przejawiło się to zwłaszcza brakiem lojalności powoda względem strony pozwanej (w treści oświadczenia z dnia 28 lutego 2014 r.), przesunięciem terminów zapłaty po to, by przypadały one po dniu 30 stycznia 2014 r., zamiast ochrony powoda z poszanowaniem uprawnień kontrolnych strony pozwanej, co było zachowaniem zmierzającym do obciążenia pozwanego dwukrotnym obowiązkiem zapłaty, w warunkach nadużycia zaufania strony pozwanej do treści powołanego oświadczenia, pozbawiając pozwanego możliwości kontroli realizacji zapłaty w rozliczeniach wykonawcy z podwykonawcą, skutkując w rezultacie naruszeniem dobrych obyczajów, stanowiących obowiązek przedsiębiorcy na gruncie art. 17 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, a także zasad współżycia społecznego.

Nielojalność powoda wobec pozwanego została wykazana w uzasadnieniu Sądu drugiej instancji, z powołaniem się na art. 354 § 1 i art. 355 k.c. przez dokładne przedstawienie zachowania powoda na tle wystawienia faktury VAT […]. Sąd Apelacyjny podsumował swoje oceny cytując paremię wywodzącą się z prawa rzymskiego: „z własnego niewłaściwego zachowania nie można wyprowadzać dla siebie praw, ani przeciwstawiać takiego postępowania prawom innych”, potwierdzoną wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 11 kwietnia 2006 r. w sprawie SK 57/04. W skardze kasacyjnej strona powodowa zarzuciła Sądowi Apelacyjnemu naruszenie zaskarżonym wyrokiem przepisów prawa materialnego, tj. art. 647 1 § 5 k.c. przez jego błędną wykładnię i uznanie braku ponoszenia przez pozwany Szpital odpowiedzialności za zapłatę wynagrodzenia powodowej Spółce.

Skarżący wniósł o uchylenie zaskarż onego wyroku i oddalenie apelacji pozwanego Szpitala, ewentualnie uchylenie tego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania wraz z rozstrzygnięciem o kosztach postępowania. W odpowiedzi na skargę kasacyjną strona pozwana wniosła o jej nieprzyjmow anie do rozpoznania, ewentualnie o jej oddalenie z zasądzeniem kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę kasacyjną interwenient uboczny - ,,H ..” S.A. w W. wniósł o odmowę przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, ewentualnie jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie mogła zostać przyjęta do rozpoznania ze względu na brak przesłanek określonych w art. 398 9 § 1 k.p.c. We wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania pozwany wskazał na oczywiste uzasadnienie skargi kasacyjnej (art. 398 9 § 1 pkt 4 k.p.c.), motywując to brzmieniem art. 647 1 § 5 k.c. To legło u podstaw samej skargi kasacyjnej, jednak nie może wystarczyć w sytuacji nadzwyczajnego postępowania wynikającego z wniesienia skargi kasacyjnej od prawomocnego orzeczenia sądowego. Rzeczą skarżącego jest zatem przekonać o racjach wniesionej skargi. W utrwalonym od dawna i znanym orzecznictwie Sądu Najwyższego zostało wskazane, co powinno się znaleźć we wniosku o przyjęcie skargi, jeśli opiera się go na oczywistości wniesionej skargi.

W sprawie nie było wątpliwości co do formalnej odpowiedzialności inwestora na podstawie art. 647 1 § 5 k.c., ale nie ten przepis stał się podstawą oddalenia powództwa i dlatego powoływanie na poparcie jego zastosowani a orzecznictwa Sądu Najwyższego było bezskuteczne. Skarżący nie odniósł się w ogóle przez profesjonalny wywód prawny do zastosowania w sprawie art. 5 k.c., przepisu mającego ogromne orzecznictwo i piśmiennictwo, w sytuacji wykazywania przez Sąd Apelacyjny naruszenia przez skarżącego zasad słuszności oraz społeczno - gospodarczego przeznaczenia prawa (zob. przykładowo wyroki Sądu Najwyższego z dnia 11 maja 2017 r., II CSK 576/16 oraz z dnia 16 kwietnia 2014 r., V CSK 296/13).

Wspomina się o tych klauzulach generalnych prawa cywilnego jakby przy okazji wykazywania błędnej interpretacji przez Sąd działań podwykonawcy zmierzających do uzyskania podwójnej płatności za swoje świadczenie. W efekcie skarga kasacyjna jest jakby obok głównego zagadnienia prawnego, zaprezentowanego w zaskarżonym orzeczeniu.

Mając to na uwadze należało na podstawie art. 398 9 § 2 k.p.c. orzec jak w postanowieniu, rozstrzygając o kosztach postępowania na podstawie art. 98 w związku z art. 391 § 1 i art. 398 21 k.p.c. aj ał