Postanowienie Sądu Najwyższego z 27 czerwca 2018 r.

Zaskarżonym wyrokiem Sąd Okręgowy w W. oddalił apelację pozwanych od wyroku Sądu Rejonowego w O. z dnia 16 września 2016 r., którym uwzględnione zostało powództwo o uzgodnienie treści wskazanej księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym przez nakazanie wpisania w dziale II tej księgi prawa współwłasności na rzecz A. T. w udziale 1 / 4, J. T. w udziale 1 / 4 oraz D. S. i D.S. w udziale 1/21 na prawach małżeńskiej wspólności ustawowej, oddalił powództwo J. G. i orzekł o kosztach procesu. Pozwani w skardze kasacyjnej powołali podstawę przewidzianą w art. 398 3 § 1 pkt 1 k.p.c., a we wniosku o przyjęcie tej skargi do rozpoznania wskazali przyczynę objętą art. 398 9 § 1 pkt 4 k.p.c. Oczywistą zasadność skargi kasacyjnej połączyli z rażącym, w ich ocenie, naruszeniem przepisu art. 6 u.k.w.h., w odniesieniu do uznania, że przed zawarciem umowy przeniesienia prawa własności nieruchomości mogli z łatwością dowiedzieć się o stanie prawnym tej nieruchomości, bez uwzględnienia tego, że dochowali należytej staranności.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skarga kasacyjna jest szczególnym środkiem odwoławczym, którego wymagania określa art. 398 4 k.p.c., wskazując na jej cechy konstrukcyjne i nakładając na skarżącego obowiązek zawarcia w skardze wniosku o przyjęcie do rozpoznania oraz jego uzasadnienia (art. 398 4 § 2 k.p.c.). Zgodnie z art. 398 9 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Sąd Najwyższy bada tylko wskazane w skardze kasacyjnej okoliczności uzasadniające wniosek o przyjęcie jej do rozpoznania, a nie podstawy kasacyjne i ich uzasadnienie.

Cel wymagania przewidzianego w art. 398 4 § 2 k.p.c. może być osiągnięty jedynie przez powołanie i uzasadnienie przez skarżącego istnienia przesłanek o charakterze publicznoprawnym. Dla wykazania oczywistej zasadności skargi kasacyjnej wymagane jest wykazanie przez skarżącego, drogą odrębnego wywodu, że bez wątpliwości doszło do uchybień i naruszeń przepisów prawa materialnego lub procesowego, które miały wpływ na treść orzeczenia albo jeśli podniesione zarzuty oczywiście uzasadniają skargę. Spełniające te wymagania naruszenie przepisów prawa powinno mieć postać kwalifikowaną, dostrzegalną bez potrzeby wnikliwej analizy prawnej i zagłębiania się w szczegóły sprawy. Nie chodzi zatem o takie naruszenie prawa, które może stanowić podstawę skargi w rozumieniu art. 398 4 k.p.c.

(por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 10 stycznia 2003 r., V CZ 187/02, OSNC z 2004 r., nr 3, poz. 49; z dnia 8 marca 2002 r., I PKN 341/01, OSNP z 2004 r. nr 6, poz. 100; z dnia 11 stycznia 2008 r., I UK 285/07, niepubl.; 22 marca 2012 r., I PK 196/11 niepubl.; z dnia 7 września 2012 r., V CSK 529/11, niepubl.; z dnia 18 września 2012 r., II CSK 179/12, niepubl.). Na takie rozumienie powołanej przesłanki nie wskazuje wniosek skarżącego. Nie spełnia przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania powołanie naruszenia konkretnego przepisu prawa, ale sytuacja, w której naruszenie to spowodowało wydanie oczywiście nieprawidłowego rozstrzygnięcia (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 7 stycznia 2003 r., I PK 227/02, OSNP 2004, nr 13, poz. 230; z dnia 26 kwietnia 2006 r., II CZ 38/06, niepubl.; z dnia 11 stycznia 2008 r., I UK 285/07, niepubl.).

Analiza wniosku powódki o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania i jego uzasadnienia, w kontekście jej podstaw oraz motywów zaskarżonego wyro ku nie zezwala na ocenę, że doszło do naruszenia, w stopniu kwalifikowanym prawa materialnego, usprawiedliwiającego przesłankę oczywistej zasadności skargi kasacyjnej. Podniesione w uzasadnieniu wniosku wątpliwości zostały przez Sąd Okręgowy rozważone i uzasadnione. Podane zostały także przyczyny, które doprowadziły Sądy obu instancji do uznania powództwa za zasadne, w tym także w odniesieniu do przyjęcia możliwości uzyskania wiedzy o rzeczywistym stanie nieruchomości w okresie poprzedzającym zawarcie umowy. Nie było zatem podstaw do podzielenia stanowiska pozwanych, że doszło do oczywistego i rażącego naruszenia zaskarżonym wyrokiem przepisów prawa.

W postępowaniu przed Sądem drugiej instancji nie doszło do nieważności postępowania, której podstawy Sąd Najwyższy bierze pod rozwagę z urzędu w granicach zaskarżenia, stosownie do art. 398 13 § 1 k.p.c.