Postanowienie Sądu Najwyższego z 25 listopada 2016 r.

Postanowieniem z 30 sierpnia 2016 r. Sąd Apelacyjny w [...] odrzucił na podstawie art. 398 6 § 2 k.p.c. skargę kasacyjną pozwanej od wyroku tego Sądu z 17 maja 2016 r., gdyż uznał, że z uwagi na wartość przedmiotu zaskarżenia oznaczoną w apelacji na łączną kwotę 32.400 zł (24.000 zł - uchwała nr 8/2013 i 8.400 zł - uchwała nr 20/2013) jest ona niedopuszczalna z uwagi na treść art. 398 2 § 1 k.p.c. W zażaleniu na postanowienie z 30 sierpnia 2016 r. pozwana zarzuciła, że zapadło ono z naruszeniem art. 398 2 § 1 w zw. z art. 398 6 § 2 k.p.c. poprzez nieprawidłowe zastosowanie i tym samym uznanie, iż „sprawa wywołana wniesioną przez pozwaną skargą kasacyjną, w zakresie uchwały o nr 8/2013 jest sprawą o charakterze majątkowym, podczas gdy uchwała o nr 8/2013 nie miała bezpośredniego związku z interesem ekonomicznym powoda, i tym samym posiada wyłącznie charakter niemajątkowy, skutkiem czego skarga kasacyjna w stosunku do uchwały o nr 8/2013 jako związanej z prawem niemajątkowym powoda, jest i powinna być dopuszczalna”. Pozwana wniosła ponadto o zmianę zaskarżonego postanowienia i przekazanie wniesionej skargi kasacyjnej do Sądu Najwyższego celem jej rozpoznania.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Roszczenie dochodzone przed sądem może mieć charakter majątkowy albo niemajątkowy. Zarówno w orzecznictwie, jak i literaturze podkreśla się, że żądanie ma charakter majątkowy wtedy, gdy zmierza do realizacji prawa lub uprawnienia mającego bezpośredni wpływ na stosunki majątkowe stron. Decyduje zatem o tym ścisłe powiązanie zasadniczego przedmiotu rozstrzygnięcia z mieniem skarżącego, bezpośredni wpływ rozstrzygnięcia na jego stan majątkowy, majątkowy charakter dobra, które zdaniem skarżącego zostało naruszone i którego ochrony się domaga (tak np. Sąd Najwyższy w wyroku z 9 lipca 2009 r., II PK 240/08, niepubl.). Do roszczeń niemajątkowych należą te, które zmierzają do ochrony praw niemajątkowych, tj. takich, których przedmiotem nie są dobra materialne.

W konsekwencji o majątkowym lub niemajątkowym charakterze roszczenia decyduje w takim samym stopniu jego treść, jak i podstawa faktyczna określająca dobro tym roszczeniem chronione. Może bowiem być tak, że roszczenie o pewnej treści, w zależności od określenia dobra chronionego (interes ekonomiczny lub dobro niematerialne, np. dobro osobiste) może być roszczeniem majątkowym lub niemajątkowym. W uchwale z 10 ma ja 2011 r., III CZP 126/10, Sąd Najwyższy stwierdził, że sprawa o uchylenie, ustalenie nieistnienia oraz o stwierdzenie nieważności uchwały organów spółdzielni jest sprawą o prawa niemajątkowe, w której skarga kasacyjna jest dopuszczalna (art. 398 1 § 1 w związku z art. 398 2 § 1 k.p.c.), jeżeli przedmiotem zaskarżonej uchwały są prawa lub obowiązki o charakterze niemajątkowym.

Sąd Najwyższy wyjaśnił, że przy określaniu charakteru uchwały organu spółdzielni (jako majątkowej lub niemajątkowej) decydujące znaczenie należy przypisywać „kryterium przedmiotu uchwały, pozwalającemu na określenie, jakie prawa i interesy - o charakterze majątkowym lub niemajątkowym - podlegają ochronie prawnej w danym postępowaniu”. Chodzi mianowicie o to, czy żądanie uchylenia kwestionowanej uchwały (jej prawnej eliminacji), ma prowadzić do ochrony majątkowego czy niemajątkowego (zindywidualizowanego) interesu powoda lub pozwanego. Sąd Najwyższy uchwale tej nadał moc zasady prawnej co, zgodnie z art. 62 § 1 ustawy z dnia 23 listopada 2002 r. - o Sądzie Najwyższym (jedn. tekst Dz.U. z 2013 r., poz. 499) oznacza związanie jej treścią wszystkich składów orzekających.

Zgłoszone w procesie żądanie uchylenia uchwał Wspólnoty Mieszkaniowej „ . ”z 26 września 2013 r. nr 8/2013 oraz z 24 września 2013 nr 20/2013 zmierzało niewątpliwie do ochrony interesu majątkowego powoda. Wartość tego interesu została w apelacji oszacowana na łączną kwotę 32.400 zł (24.000 zł - uchwała nr 8/2013 i 8.400 zł - uchwała nr 20/2013). Nie sposób przyjąć, że zaskarżona uchwała nr 8/2013 z 26 września 2013 r. dotyczyła dobra o charakterze niemajątkowym. Jej przedmiotem było bowiem cofnięcie powodowi zezwolenia na zamianę z innymi członkami wspólnoty piwnic, z których osoby te zamierzały korzystać w celu zaspokojenia swoich potrzeb realizowanych we wspólnocie mieszkaniowej, w związku z użytkowaniem lokali na nieruchomości wspólnej.

Piwnice nierozdysponowane pomiędzy członków wspólnoty mieszkaniowej i niestanowiące części ich nieruchomości lokalowych są składnikami majątku wspólnoty, a uprawnienia do korzystania z nich wykreowane na podstawie podziału quo adusum mają charakter majątkowy, niezależnie od sposobu, w jaki poszczególni członkowie wspólnoty zamierzają wykorzystywać te lokale, a mianowicie czy dla zaspokojenia swoich potrzeb mieszkaniowych, czy dla potrzeb działalności gospodarczej prowadzonej w lokalach użytkowych na nieruchomości wspólnej. Majątkowy charakter uchwały nr 8/20013 i wyrażająca się kwotą poniżej 50.000 zł wartość przedmiotu zaskarżenia dla orzeczenia dotyczącego tej uchwały sprawiają, że stanowisko Sądu Apelacyjnego o niedopuszczalności skargi kasacyjnej od tego orzeczenia jest prawidłowe.

Z przedstawionych przyczyn zażalenie podlegało oddaleniu (art. 394 1 § 3 k.p.c. w zw. z art. 398 14 k.p.c.). jw kc