Postanowienie Sądu Najwyższego z 19 grudnia 2019 r.

Wniosek Sądu Rejonowego w P. o przekazanie sprawy osk. T. J. – innemu sądowi równorzędnemu w oparciu o przesłankę wskazaną w przepisie art. 37 k.p.k., zasługiwał na uwzględnienie. T. J. został oskarżony o popełnienie przestępstwa z art. 107 § 1 k.k.s. i in. Akt oskarżenia w tej sprawie wpłynął w październiku 2016 r. do Sądu Rejonowego w P. . Czynności procesowe zmierzające do rozpoznania tej sprawy podejmowane przez ten ostatni sąd nie doprowadziły do rozpoczęcia rozprawy wobec niestawiennictwa oskarżonego T. J. , który usprawiedliwiał swoją nieobecność złym stanem zdrowia uniemożliwiającym mu samodzielne odbycie podróży z K ., gdzie stale obecnie zamieszkuje i kontynuuje leczenie. W sprawie parokrotnie zwracano się o opinię biegłych lekarzy w celu ustalenia, kiedy stan zdrowia oskarżonego pozwoli na rozpoczęcie procesu.

W ostatniej z tych opinii (z dnia 3 września 2019 r.) biegła wyraziła pogląd, że osk. T. J. może brać udział w czynnościach procesowych, ale powinno to się odbywać przed Sądem mającym swoją siedzibę w K. , gdzie oskarżony zamieszkuje. Uzasadniła to ograniczeniami sprawności lokomocyjnej oskarżonego wynikającymi z przeprowadzonej terapii. Podobnie, Sąd Rejonowy w K. , gdzie toczą się inne sprawy karne tego samego oskarżonego, uzyskał opinię, w której biegły także stwierdził istnienie dolegliwości powodujących ograniczenie sprawności lokomocyjnej oskarżonego (por. postanowienie Sądu Najwyższego w sprawie IV KO 59/19). W ocenie także tego biegłego, u oskarżonego stwierdzono przeciwskazania zdrowotne do opuszczania miejsca pobytu w celu wzięcia udziału w postępowaniu sądowym poza miejscem zamieszkania.

W świetle konkluzji zaprezentowanej w opinii uzyskanej przez Sąd występujący obecnie z wnioskiem o zastosowanie instytucji przewidzianej w art. 37 k.p.k., istnieją przesłanki przemawiające przeciwko odbywaniu przez oskarżonego podróży na stosunkowo znaczną odległość dzielącą miejsca jego pobytu od siedziby sądu właściwego do rozpoznania sprawy. Jednocześnie, z tej opinii wynika, że istnieje realna możliwość udziału oskarżonego w rozpoznaniu przedmiotowej sprawy przez sąd najbliższy obecnemu miejscu zamieszkania osk. T. J. , tj. Sąd Rejonowy w K. .

Zważywszy zatem na długotrwałą zwłokę w rozpoczęciu niniejszej sprawy, a także to, że zasadniczą przeszkodą uniemożliwiającą przystąpienie do jej rozpoznania, były trudności z zapewnieniem obecności oskarżonego na rozprawie wynikające z jego stanu zdrowia, zaś jedynym sposobem usunięcia tej przeszkody jest przekazanie sprawy do sądu możliwie bliskiego ze względu na obecne miejsce zamieszkania osk. T. J. , należało uznać, iż spełniona jest przesłanka wymieniona w art. 37 k.p.k. Dobro wymiaru sprawiedliwości i autorytet jego organów przemawiają za tym, aby doszło wreszcie do rozpoznania niniejszej sprawy i jej zakończenia w rozsądnym terminie.

Obowiązek czuwania nad takim biegiem postępowania, które nie doznaje zatamowań możliwych do uniknięcia, został szczególnie podkreślony przez ustawodawcę w ustawie z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (Dz.U. 2018.75. j.t. ze zm.), co także przemawiało za uwzględnieniem wniosku Sądu Rejonowego w P. albowiem zmierza on właśnie do zredukowania negatywnego oddziaływania przyczyny blokującej już przez stosunkowo długi okres dotychczasowe postępowanie. Dodatkowo zauważyć trzeba, że w Sądzie Rejonowym w K. zawisły też inne sprawy osk. T. J. , wobec czego przekazanie do tego Sądu sprawy w/w, należącej dotychczas do właściwości Sądu Rejonowego w P. , ułatwi koordynację czynności podejmowanych w tych sprawach.

Mając to wszystko na uwadze Sąd Najwyższy postanowił, jak na wstępie.