Postanowienie Sądu Najwyższego z 19 sierpnia 2026 r.

Do Sądu Rejonowego w Ostrowie Wielkopolskim, w dniu 25 czerwca 2026 r. (k. 1767 tom IX), wpłynął akt oskarżenia przeciwko sędzi w stanie spoczynku X. Y. o popełnienie dziewięciu czynów zabronionych z art. 286 § 1 k.k., z czego cztery miały zostać popełnione w warunkach czynu ciągłego (art. 12 § 1 k.k.) oraz pięciu czynów zabronionych z art. 233 § 6 k.k. w zw. z art. 233 § 1 k.k. Wcześniej uchwałą z 16 września 2025 r. Sąd Najwyższy – Izba Odpowiedzialności Zawodowej wyraził zgodę na pociągnięcie jej do odpowiedzialności karnej. Postanowieniem z dnia 8 lipca 2026 r. Sąd właściwy miejscowo zwrócił się do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu w trybie art. 37 k.p.k. W uzasadnieniu wskazał, że procedowanie w sprawie X. Y. przez Sąd Rejonowy Ostrowie Wielkopolskim byłoby sprzeczne ze standardami niezależności i niezawisłości sędziowskiej oraz mogłoby wzbudzić subiektywne wątpliwości co do obiektywizmu tego Sądu, gdyż oskarżona była sędzią Sądu miejscowo właściwego do rozpoznawania jej sprawy.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Inicjatywa Sądu terytorialnie właściwego nie zasługiwała na uwzględnienie. Sąd Rejonowy w Ostrowie Wielkopolskim nie wykazał w sposób wystarczający, że zachodziły realne przesłanki do zastosowania wyjątku z art. 37 k.p.k. Nie można było zgodzić się z koncepcją przedstawioną w postulacie, że w niniejszej sprawie zaistniały uwarunkowania o tak wysokiej randze, że upoważniałyby do racjonalnego twierdzenia, iż rozpatrywanie sprawy przez Sąd występujący będzie wiązało się z zagrożeniem jego obiektywizmu.

Przede wszystkim należało stwierdzić, że delegacja na podstawie art. 37 k.p.k. oparta na fakcie istnienia relacji służbowych oraz koleżeńskich sędziego stojącego pod zarzutem popełnienia czynów zabronionych, z innymi sędziami nasuwałaby niesłuszny wniosek, że w każdym wypadku, gdy sprawa w jakikolwiek sposób dotyczy sędziego bądź sędziów pracujących w danym sądzie, to pozostali sędziowie orzekający w tej jednostce organizacyjnej sądownictwa powszechnego nie są w stanie w sposób niezależny i niezawisły rozpoznać sprawy.

Należało zauważyć, że do dnia dzisiejszego został złożony wyłącznie jeden wniosek o wyłączenie sędziego od orzekania w sprawie II K 610/26, co w żadnym wypadku nie przesądza z góry, że w Sądzie występującym, w którym funkcjonują cztery wydziały i orzeka trzynastu sędziów oraz pięciu asesorów, pozostali sędziowie nie mają odpowiednich warunków do osądzenia przedmiotowej sprawy, nie ulegając presji stron procesowych i opinii publicznej ani nie popadając w zwątpienie co do własnych kompetencji w zakresie prowadzenia rzetelnego procesu, w którym oskarżoną jest sędzi a w stanie spoczynku od 2020 roku. Argumentacja zastosowana w wystąpieniu o braku zdolności do bezstronnego rozpoznania sprawy, w której oskarżonym jest inny sędzia, okazała się dowolnym i gołosłownym twierdzeniem i jako taka nie mogła się ostać.

Tym bardziej nie można było podzielić stanowiska Sądu Rejonowego, że na obiektywizm i bezstronność jurysdykcyjną miałaby wpłynąć okoliczność, iż czyn popełniła sędzia, która od sześciu lat nie orzeka już w ostrowskim Sądzie. Uwzględniając całokształt przeprowadzonych wyżej rozważań, Sąd Najwyższy postanowił jak na wstępie. [WB] [r.g.]