Postanowienie Sądu Najwyższego z 7 listopada 2025 r.

Przed Sądem Rejonowym w Elblągu, zawisła sprawa z zażalenia K. B. na postanowienie asesora Prokuratury Rejonowej w Iławie del do Prokuratury Rejonowej w Elblągu z 5 czerwca 2025 r. o odmowie wszczęcia śledztwa w sprawie [ … ] , dotyczącej przekroczenia uprawnień przez ustalonych funkcjonariuszy - sędziego Sądu Rejonowego w Elblągu i kuratora zawodowego w związku z postpowaniem w sprawie VIII K 913/22. W ocenie sądu wnioskującego już sam przedmiot postępowania i treść zawiadomienia o przestępstwie oraz treść zażalenia, wskazują na zasadność przekazania przedmiotowej sprawy ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości, albowiem sformułowane zarzuty dotyczą czynności zawodowych wskazanego z imienia sędziego Sądu Rejonowego w Elblągu i kuratora zawodowego przy tym sądzie, co może wywołać zarówno wśród opinii publicznej, jak i samego Skarżącego, przekonanie o braku warunków rozpoznania sprawy w sposób obiektywny przez Sąd Rejonowy w Elblągu.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Zgodnie z art. 37 k.p.k. powodem przekazania sprawy przez Sąd Najwyższy innemu sądowi równorzędnemu może być tylko dobro wymiaru sprawiedliwości. Jest to przesłanka o charakterze ogólnym i wybitnie ocennym. Sąd Najwyższy w swoim orzecznictwie przyjmuje, że przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu mogą uzasadniać powody wiązane z ujemnym wpływem na swobodę orzekania lub które mogą stwarzać przekonanie o braku warunków do rozpoznania sprawy w sposób obiektywny ( por. postanowienia Sądu Najwyższego: z 13 lipca 1995 r. sygn. akt III KO 34/95, OSNKW 1995, z. 9 -10, poz. 68; z 17 maja 2001 r. sygn. akt IV KO 21/01, OSNKW 2001, z. 7 – 8, poz. 58 ).

Dobro wymiaru sprawiedliwości może także uzasadniać uruchomienie trybu, określonego w art. 37 k.p.k., wtedy, gdy w następstwie konkretnych okoliczności może powstać w społecznym odbiorze przekonanie (nawet błędne), że sprawa nie zostanie bezstronnie rozpoznana ( por. np. postanowienia Sądu Najwyższego: z 5 stycznia 2001 r. sygn. akt III KO 105/00; z 12 lutego 2002 r. sygn. V KO 3/02 ). Tak jest między innymi, gdy konfiguracja zawodowych powiązań uczestników postępowania z sądem miejscowo właściwym może wywoływać u zewnętrznych obserwatorów obawy, czy ta sprawa będzie rozpoznana w warunkach wolnych od wszelkiego rodzaju nacisków, nawet tylko tych będących następstwem samej świadomości istnienia służbowych powiązań sędziów tego sądu ( por. postanowienia Sądu Najwyższego: z 14 lipca 2010 r. sygn. akt V KO 66/10; z 14 kwietnia 2021 r. sygn. akt IV KO 26/21 ).

Mając na względzie tak rozumiane pojęcie dobra wymiaru sprawiedliwości, Sąd Najwyższy uznał, iż okoliczności, które przedstawiono w uzasadnieniu postanowienia Sądu Rejonowego w Elblągu, mogą powodować powstanie w odbiorze zewnętrznym przekonania o braku warunków do bezstronnego jej rozpoznania przez ten Sąd Rejonowy.

Kierując się tym, Sąd Najwyższy postanowił, przekazać sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Malborku. [J.J.] [a.ł