Postanowienie Sądu Najwyższego z 30 lipca 2019 r.

Sąd Rejonowy w N. wystąpił do Sądu Najwyższego z inicjatywą przekazania do rozpoznania sprawy o sygn. akt II K […] innemu sądowi równorzędnemu wskazując, że pokrzywdzona zarzucanymi oskarżonemu przestępstwami jest urzędnikiem sądowym sądu właściwego do rozpoznania sprawy, co w opinii publicznej może wywołać przekonanie o braku warunków do bezstronnego i obiektywnego rozpoznania sprawy.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Inicjatywa Sądu Rejonowego w N. zasługuje na uwzględnienie. Zmiana właściwości sądu w trybie art. 37 k.p.k. ma służyć wyeliminowaniu potencjalnego zagrożenia dla dobra wymiaru sprawiedliwości związanego z faktem rozpoznania sprawy przez sąd właściwy. Zagrożenie to może wiązać się m.in. z wystąpieniem okoliczności, które w realiach konkretnej sprawy, mogą wywoływać w odbiorze opinii publicznej wątpliwości co do możliwości bezstronnego i obiektywnego rozpoznania sprawy przez sąd właściwy. W grę wchodzić mogą także okoliczności rzutujące na swobodę orzekania sądu. W sprawie będącej przedmiotem rozpoznania, pokrzywdzona, która zadeklarowała wolę działania w charakterze oskarżycielki posiłkowej, jest wieloletnim pracownikiem Sądu Rejonowego w N. .

Fakt ten spowodował złożenie przez obrońcę oskarżonego wniosku „o wyłączenie wszystkich sędziów” (k – 75), w którym wskazano także na potrzebę wystąpienia przez sąd właściwy do Sądu Najwyższego z inicjatywą przewidzianą w art. 37 k.p.k. W toku postępowania wyłączono od rozpoznania sprawy pierwszego sędziego referenta (postanowienie z dnia 5 czerwca 2019 r., k – 70) i odmówiono wyłączenia kolejnego sędziego (postanowienie z dnia 28 czerwca 2019 r., k – 121). Zgodzić się należy z poglądem wyrażonym w ostatnim ze wskazanych orzeczeń, że okoliczność, iż pokrzywdzona jest pracowniki em Sądu Rejonowego w N. „sama w sobie nie świadczy o pozbawieniu sędziego bezstronności. Nie można z góry i bez jakichkolwiek ku temu podstaw przyjąć, że pokrzywdzona utrzymuje z sędzią relacje towarzyskie albo służbowe tego rodzaju, aby powodowały brak obiektywizmu sędziego w orzekaniu”.

Rzecz jednak w tym, że w perspektywie opinii publicznej opisana sytuacja procesowa może być postrzegana jako orzekanie przez sąd właściwy niejako we własnej sprawie, to zaś może pociągać za sobą wątpliwości co do zdolności do obiektywnego i bezstronnego orzekania. Stanowiłoby to oczywiste zagrożenie dla dobra wymiaru sprawiedliwości, co w konsekwencji uzasadnia potrzebę przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, tj. Sądowi Rejonowemu w O..

Kierując się powyższym orzeczono, jak na wstępie.