Postanowienie Sądu Najwyższego z 8 czerwca 2021 r.

I. M. , wyrokiem Sądu Okręgowego w W. z dnia 10 listopada 2017 r., sygn. III K (…), zmienionym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 21 marca 2018 r., sygn. II AKa (…), została skazana za popełnienie przestępstwa z art. 284 § 1 k.k. w zw. z art. 294 § 1 k.k., polegającego na tym, że: w okresie 2013-2014 r. w M., działając wspólnie i w porozumieniu z inną osobą przywłaszczyła powierzone rzeczy ruchome w postaci samochodu ciężarowego marki I., rok produkcji 2010, VIN (…) o wartości 45.000,01 zł oraz zestawu szalunków P. (podpór, głowic i ramek łączących) o łącznej wartości 258.500 zł, czym działała na szkodę L .M. prowadzącej działalność gospodarczą pod firmą G. Za tak opisany czyn, Sąd wymierzył I .M. karę roku pozbawienia wolności, której wykonanie warunkowo zawiesił na okres 3 lat próby, karę 100 stawek dziennych grzywny w wysokości 50 zł każda oraz na podstawie art. 46 § 1 k.k. orzekł wobec niej obowiązek naprawienia szkody poprzez zapłatę na rzecz pokrzywdzonej L .M. kwoty 303.500,01 zł.

Tym samym postępowaniem objęty był także T. R. , który wyżej wskazanym wyrokiem został skazany za przywłaszczenie, na szkodę L .M., powierzonych mu rzeczy opisanych szczegółowo w wyroku, to jest za popełnienie przestępstwa z art. 284 § 1 k.k. w zw. z art. 294 § 1 k.k., za które wymierzono mu karę roku pozbawienia wolności oraz karę grzywny, jak również orzeczono obowiązek naprawienia szkody na podstawie art. 46 § 1 k.k. Sąd Najwyższy, postanowieniami z dnia 14 marca 2019 r., kasację obrońcy T.R. oddalił jako oczywiście bezzasadną, a kasację oskarżycielki posiłkowej L .M. wniesioną na niekorzyść I. M. , pozostawił bez rozpoznania. Z wnioskiem o wznowienie postępowania w niniejszej sprawie wystąpił wyznaczony z urzędu obrońca skazanej I .M. powołując się na przepis art. 540 § 1 pkt 2 lit. a k.p.k.

W uzasadnieniu wniosku podniósł, że po wydaniu prawomocnego wyroku ujawniły się nowe istotne dowody, który mogą podważyć trafność ustaleń przyjętych za podstawę prawomocnego rozstrzygnięcia. Obrońca wnosząc o wznowienie postępowania, powołał się na informację wynikającą z pisma Prokuratury Regionalnej w [ … ]. z dnia 9 czerwca 2020 r., sygn. RP II Ds. (…) adresowanego do I. M. , iż w toku prowadzonego postępowania dokonano przeszukania miejsc przebywania podejrzanych M. M., L. M. i innych, gdzie ujawniono i zabezpieczono szereg przynależności i innych przedmiotów mających związek z wymienionymi przez skazaną ruchomościami. Z kontekstu tego pisma oraz wniosku skazanej o wyznaczenie jej obrońcy z urzędu w tej sprawie wynika, że chodzi o przedmioty mogące mieć związek z rzeczami stanowiącymi przedmiot przypisanego I. M. przestępstwa.

Obrońca we wniosku podał, że z informacji uzyskanych od skazanej, podczas tych przeszukań ujawniono m.in. 2 szt. tabliczek znamionowych pojazdu I. wraz z numerami VIN: (…), 2 szt. oryginalnych kluczyków do auta osobowego I., 2 oryginalne tablice rejestracyjne z auta I. o numerach (…), tabliczkę znamionową o numerach VIN: (…) wraz z tablicą rejestracyjną naczepy Z.. Skazana jest natomiast zdania, że wymienione przedmioty są oryginalnymi częściami pochodzącymi z ruchomości, za przyłaszenie których została skazana. W piśmie tym Prokuratura wskazała także, że zakresem prowadzonego śledztwa objęte też są okoliczności wskazujące na możliwość popełnienia przestępstwa fałszywego oskarżenia i składania fałszywych zeznań w toku postępowania karnego, którego wznowienia obecnie domaga się obrońca skazanej.

Wnioskodawca wystąpił jednocześnie o zwrócenie się do Prokuratury Regionalnej w [ … ] o udostępnienie akt przedmiotowych, bądź o udzielenie informacji, czy w toku prowadzonego śledztwa ujawnione zostały fakty lub dowody wskazujące na to, że I. M. nie popełniła przypisanego jej czynu. W wyniku przeprowadzonych czynności sprawdzających w trybie art. 97 k.p.k., Sąd Najwyższy otrzymał z Prokuratury Regionalnej w [ … ]. kopię protokołu oględzin z dnia 6 marca 2019 r. pakietu nr 8, zabezpieczonego w trakcie przeszukania miejsca zamieszkania L.M. Wśród opisanych w tym protokole przedmiotów mających związek z samochodem marki I. o numerze podwozia (…), za przyłaszenie którego wnioskodawczyni została skazana, wymienione zostały: książka obsługi i gwarancji, dowód rejestracyjny oraz metalowa blaszka.

W wykazie tym ujęto jeszcze książeczkę pojazdu marki I. , książkę obsługi i gwarancji oraz dwie pary kluczyków do pojazdu tej marki. W pisemnych odpowiedziach na wniosek o wznowienie postępowania zarówno pełnomocnik oskarżycieli posiłkowych jak i prokurator Prokuratury Krajowej wnieśli o jego oddalenie.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wniosek o wznowienie postępowania nie zasługuje na uwzględnienie. Należy przypomnieć, że wyrok prawomocny ma być w swym założeniu trwałym rozstrzygnięciem przez sąd rozpatrywanej i prawomocnie zakończonej sprawy. Przysługuje mu więc cecha domniemania prawdziwości przyjętych w nim ustaleń faktycznych. Do wznowienia może dojść natomiast tylko wtedy, gdy wnioskodawca wykaże duży stopień prawdopodobieństwa błędności poprzedniego orzeczenia, a więc w wiarygodny sposób podważy prawidłowość przyjętych tamże ustaleń, wykazując przy tym, że orzeczenie to było oczywiście nietrafne (wyrok SN z 24 kwietnia 1996 r., V Ko 2/96, OSNKW 1996, z. 7-8, poz. 47; postanowienie SN z dnia 15 lutego 2005 r., III KO 10/04, LEX nr 142541).

Wzruszenie takiego domniemania, a co za tym idzie i prawomocnego wyroku w drodze wznowienia postępowania może nastąpić między innymi, gdy ujawnią się nowe fakty lub dowody nieznane przedtem sądowi, a które mogą w sposób zasadniczy i wiarygodny podważyć prawdziwość przyjętych w nim ustaleń faktycznych. Zdaniem Sądu Najwyższego w przedmiotowej sprawie, wbrew twierdzeniom obrońcy skazanego, nie zachodzą przesłanki do wznowienia postępowania określone w art. 540 § 1 pkt 2a k.p.k. Analiza akt sprawy Sądu Okręgowego w W. o sygn. III K (…), jak i wszelkich dokumentów dołączonych do akt sprawy o wznowienie postępowania, nie daje podstaw do jednoznacznego podważenia zasadności ustaleń co do sprawstwa I .M. w zakresie przypisanego jej czynu.

Słusznie zauważa prokurator w odpowiedzi na wniosek, że sam fakt posiadania przez pokrzywdzoną L. M. w jej miejscu zamieszkania przedmiotów związanych z przywłaszczoną rzeczą, nie może być bezwarunkowym dowodem na to, że przestępstwo nie zostało popełnione. Oczywistym jest natomiast, że obecnie Sąd Najwyższy rozpoznający wniosek obrońcy o wznowienie nie jest uprawniony do ponownej oceny materiału dowodowego znajdującego się w aktach sprawy, a przedmiotem jego rozważań mogą być jedynie nowe fakty lub dowody i to tylko takie, które w wysokim stopniu uprawdopodobniają występowanie określonych błędów lub wad prawnych wyroku, którego dotyczy wniosek o wznowienie.

Z tych względów i wobec braku podstaw do uwzględnienia wniosku o wznowienie postępowania, Sąd Najwyższy orzekł, jak na wstępie, obciążając skazaną I. M. kosztami postępowania wznowieniowego na podstawie art. 639 k.p.k.