Postanowienie Sądu Najwyższego z 19 października 2023 r.

Sąd Rejonowy podniósł, że wpłynął do tego organu prywatny akt oskarżenia wniesiony przez Ł. K. przeciwko Z. C. i M. C. oskarżonym o czyny z art. 216 § 1 k.k. i art. 217 § 1 k.k. Jak wskazał ten Sąd, Ł. K. jest znanym w lokalnym środowisku prawniczym adwokatem, natomiast córka oskarżonych - zmarła A. K. - była w przeszłości adwokatem, zaś przed śmiercią pełniła funkcję sędziego w tym Sądzie, w związku z czym utrzymywała kontakty towarzyskie z sędziami tego Sądu. Ponadto, przedmiotowa sprawa dotyczy pośrednio prywatnej sfery życia oskarżyciela prywatnego i A. K. Wprawdzie oskarżonymi są rodzice zmarłej, jednak materiały sprawy ukazują prywatne życie byłych małżonków. Cała sprawa jest zaś ściśle powiązana z trwającym od dłuższego czasu pomiędzy stronami konfliktem rodzinny m.

W ocenie Sądu właściwego, pozostawienie zatem niniejszej sprawy w kognicji tegoż Sądu mogłoby wywoływać wątpliwości zarówno w odczuciu samych stron, jak i w opinii publicznej, co do jego bezstronności, które z uwagi na potrzebę zapewnienia zaufania do sądu winny zostać wyeliminowane. Ponadto, ujawnienie wrażliwych szczegółów z życia prywatnego oskarżyciela prywatnego i jego byłej małżonki, która była sędzią tego Sądu, mogłoby godzić w szeroko pojęte dobro wymiaru sprawiedliwości. Z tych też powodów zdaniem Sądu właściwego niniejsza sprawa powinna zostać przekazana innemu sądowi równorzędnemu w trybie art. 37 k.p.k. Sąd Najwyższy stwierdził, co następuje. Przedmiotowy wniosek zasługuje na uwzględnienie.

Przekazanie sprawy w trybie art. 37 k.p.k. winno następować jedynie w sytuacjach, gdy szczególne i nadzwyczajne względy związane z dobrem wymiaru sprawiedliwości jednoznacznie przemawiają za odstąpieniem od zasady rozpoznawania sprawy przez sąd właściwy miejscowo. Podkreślenia wymaga przy tym, że dobro wymiaru sprawiedliwości, o którym mowa w art. 37 k.p.k., oceniane być powinno wyłącznie in concreto, a więc z uwzględnieniem szczególnych okoliczności danej sprawy. Właściwym do rozpoznania przedmiotowej sprawy jest Sąd Rejonowy w Grudziądzu, w którym przed śmiercią funkcję sędziego pełniła A. K. , tj. była żona oskarżyciela prywatnego, będącego przy tym znanym w lokalnym środowisku prawniczym adwokatem. Oskarżonym w sprawie są zaś rodzice A.K..

Ponadto, materiały sprawy dotyczą prywatnego życia byłych małżonków, zaś przedmiotowa sprawa jest związana z trwającym od dłuższego czasu konfliktem rodzinnym pomiędzy stronami. W ocenie Sądu Najwyższego przywołane powyżej szczególne okoliczności niniejszej sprawy przemawiają właśnie za przyjęciem, że spełniona została wyjątkowa przesłanka wymieniona w art. 37 k.p.k. przez możliwość zrodzenia się u stron oraz w opinii publicznej wątpliwości co do braku warunków do jej obiektywnego czy bezstronnego rozpoznania przez Sąd właściwy. Celem uniknięcia tego rodzaju opinii należało przekazać sprawę oskarżonych innemu sądowi równorzędnemu, tj. Sądowi Rejonowemu w Świeciu, a więc sądowi znajdującemu się w okręgu innego sądu okręgowego aniżeli Sąd Rejonowy w Grudziądzu, znajdującemu się jednak w bliskiej odległości od tego ostatniego Sądu.

Mając to wszystko na uwadze, Sąd Najwyższy orzekł, jak na wstępie. [SOP] [a ł ]