Wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 19 marca 2026 r., C-43/25

Sygn. akt C-43/25

62025CJ0043

WYROK TRYBUNAŁU (siódma izba)

z dnia 19 marca 2026 r. ( *1 )

Odesłanie prejudycjalne – Współpraca sądowa w sprawach cywilnych – Rozporządzenie (WE) nr 1346/2000 – Postępowanie upadłościowe – Artykuł 13 – Kolizje norm prawnych – Pożyczka udzielona spółce kapitałowej przez jej wspólnika – Powództwo o zwrot płatności otrzymanych przez pożyczkodawcę przed wszczęciem postępowania upadłościowego – Powództwo mające na celu zapewnienie przestrzegania kolejności zaspokajania wierzytelności w tym postępowaniu

W sprawie C‑43/25

mającej za przedmiot wniosek o wydanie, na podstawie art. 267 TFUE, orzeczenia w trybie prejudycjalnym, złożony przez Bundesgerichtshof (federalny trybunał sprawiedliwości, Niemcy) postanowieniem z dnia 16 stycznia 2025 r., które wpłynęło do Trybunału w dniu 23 stycznia 2025 r., w postępowaniu:

SML Maschinengesellschaft mbH

przeciwko

AK, działającemu jako syndyk masy upadłości w postępowaniu upadłościowym dotyczącym majątku MAPLAN Maschinenfabrik und Anlagen für Kunststofftechnik Schwerin GmbH,

TRYBUNAŁ (siódma izba),

w składzie: F. Schalin, prezes izby, K. Jürimäe (sprawozdawczyni), prezeska drugiej izby, i M. Gavalec, sędzia,

rzecznik generalny: R. Norkus,

sekretarz: A. Calot Escobar,

uwzględniając pisemny etap postępowania,

rozważywszy uwagi, które przedstawili:

–

w imieniu SML Maschinengesellschaft mbH – T. Winter, Rechtsanwalt,

w imieniu AK, działającego jako syndyk masy upadłości w postępowaniu upadłościowym dotyczącym majątku MAPLAN Maschinenfabrik und Anlagen für Kunststofftechnik Schwerin GmbH – A. Druckenbrodt, Rechtsanwalt,

w imieniu rządu niemieckiego – J. Möller, M. Hellmann i A. Sahner, w charakterze pełnomocników,

w imieniu Komisji Europejskiej – S. Noë i N. Schaeffer, w charakterze pełnomocników,

podjąwszy, po zapoznaniu się ze stanowiskiem rzecznika generalnego, decyzję o rozstrzygnięciu sprawy bez opinii,

wydaje następujący

Wyrok

Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczy wykładni art. 13 rozporządzenia Rady (WE) nr 1346/2000 z dnia 29 maja 2000 r. w sprawie postępowania upadłościowego (Dz.U. 2000, L 160, s. 1) oraz art. 9 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 593/2008 z dnia 17 czerwca 2008 r. w sprawie prawa właściwego dla zobowiązań umownych (Rzym I) (Dz.U. 2008, L 177, s. 6) (zwanego dalej „rozporządzeniem Rzym I”).

Wniosek ten został złożony w ramach sporu pomiędzy SML Maschinengesellschaft mbH, spółką z siedzibą w Austrii (zwaną dalej „spółką SML”), a syndykiem masy upadłości MAPLAN Maschinenfabrik und Anlagen für Kunststofftechnik Schwerin GmbH, spółki z siedzibą w Niemczech (zwanej dalej „spółką Maplan”), w przedmiocie zwrotu kwot, które spółka Maplan zapłaciła spółce SML, w szczególności tytułem zwrotu pożyczek, w miesiącach poprzedzających wszczęcie wobec spółki Maplan postępowania upadłościowego.

Ramy prawne

Prawo Unii

Rozporządzenie nr 1346/2000

Zgodnie z art. 4 rozporządzenia nr 1346/2000, zatytułowanym „Prawo właściwe”:

„1. O ile niniejsze rozporządzenie nie stanowi inaczej, dla postępowania upadłościowego i jego skutków właściwe jest prawo państwa członkowskiego, w którym zostaje wszczęte postępowanie, określanego dalej jako »państwo wszczęcia postępowania«.

2. Prawo państwa wszczęcia postępowania określa przesłanki wszczęcia postępowania upadłościowego, sposób jego prowadzenia i ukończenia. W szczególności określa ono:

[…]

jakie wierzytelności mogą być zgłoszone w postępowaniu upadłościowym oraz sposób postępowania z wierzytelnościami powstałymi po wszczęciu postępowania;

podział środków uzyskanych z likwidacji majątku, kolejność zaspokojenia wierzytelności oraz prawa wierzycieli, którzy po wszczęciu postępowania upadłościowego zostali częściowo zaspokojeni na podstawie prawa rzeczowego lub wskutek potrącenia;

zasady dotyczące nieważności, zaskarżania lub względnej bezskuteczności czynności prawnych dokonanych z pokrzywdzeniem ogółu wierzycieli”.

Artykuł 13 tego rozporządzenia, zatytułowany „Czynności prawne dokonane z pokrzywdzeniem wierzycieli”, stanowi:

„Artykułu 4 ust. 2 lit. m) nie stosuje się w wypadku, gdy osoba, która odniosła korzyść z czynności dokonanej z pokrzywdzeniem ogółu wierzycieli, wykaże, że:

czynność ta podlega prawu innego państwa członkowskiego niż państwo wszczęcia postępowania,

w takim przypadku ta czynność prawna w żaden sposób nie podlega zaskarżeniu na podstawie tego prawa”.

Rozporządzenie Rzym I

Artykuł 9 rozporządzenia Rzym I, zatytułowany „Przepisy wymuszające swoje zastosowanie”, stanowi w ust. 1:

„Przepisy wymuszające swoje zastosowanie to przepisy, których przestrzeganie uważane jest przez państwo za tak istotny element ochrony jego interesów publicznych, takich jak organizacja polityczna, społeczna lub gospodarcza, że znajdują one zastosowanie do stanów faktycznych objętych ich zakresem bez względu na to, jakie prawo jest właściwe dla umowy zgodnie z niniejszym rozporządzeniem”.

Prawo niemieckie

Paragraf 39 Insolvenzordnung (ustawy – prawo upadłościowe) z dnia 5 października 1994 r. (BGBl. I, s. 2866), w brzmieniu mającym zastosowanie do okoliczności faktycznych sporu w postępowaniu głównym (zwanej dalej „InsO”), ma następujące brzmienie:

„1. Następujące wierzytelności będą zaspokajane po innych wierzytelnościach wierzycieli upadłościowych, w następującej kolejności, a w przypadku wierzytelności podlegających zaspokojeniu w tej samej kolejności proporcjonalnie do ich kwot:

5) zgodnie z ust. 4 i 5 wierzytelności z tytułu pożyczki udzielonej przez wspólnika lub wierzytelności wynikające z czynności prawnych, które gospodarczo odpowiadają takiej pożyczce.

4. Ustęp 1 pkt 5 ma zastosowanie do spółek, których osobiście odpowiedzialnym wspólnikiem nie jest ani osoba fizyczna, ani spółka, w której osobiście odpowiedzialnym wspólnikiem jest osoba fizyczna. […]

[…]”.

Paragraf 135 InsO stanowi:

„1. Zaskarżalna jest czynność prawna dokonana na poczet wierzytelności wspólnika z tytułu udzielonej pożyczki w rozumieniu § 39 ust. 1 pkt 5 lub równoważnej wierzytelności polegająca na:

1) udzieleniu zabezpieczenia, jeżeli czynność ta została dokonana w okresie dziesięciu lat przed złożeniem wniosku o wszczęcie postępowania upadłościowego lub po złożeniu tego wniosku, lub

2) zaspokojeniu tej wierzytelności, jeżeli czynność ta została dokonana w okresie ostatniego roku przed złożeniem wniosku o wszczęcie postępowania upadłościowego lub po złożeniu tego wniosku.

4. Paragraf 39 ust. 4 i 5 stosuje się odpowiednio”.

Zgodnie z § 174 ust. 3 InsO:

„Wierzytelności podlegające zaspokojeniu w dalszej kolejności mogą być zgłaszane do masy upadłości tylko wtedy, gdy sąd upadłościowy wyraźnie wezwie wierzycieli tych wierzytelności do ich zgłoszenia. […]”.

Postępowanie główne i pytania prejudycjalne

Spółki SML i Maplan należą do tej samej austriackiej grupy spółek. Jednym ze wspólników obydwu tych spółek jest spółka prawa austriackiego Franz S. Huemer GmbH, która posiada odpowiednio 78 % udziału w kapitale spółki SML i 33 % udziału w kapitale spółki Maplan.

Na podstawie umowy zawartej w dniu 19 maja 2015 r. spółka SML udzieliła spółce Maplan pożyczki w wysokości 3 mln EUR, a na podstawie innej umowy zawartej w dniu 16 czerwca 2015 r. – drugiej pożyczki w wysokości 2 mln EUR (zwanych dalej łącznie „obydwiema pożyczkami”). Obydwie pożyczki zawierały postanowienie, zgodnie z którym podlegały one prawu austriackiemu. W celu zabezpieczenia roszczeń wynikających z pierwszej umowy pożyczki spółka Maplan dokonała na rzecz spółki SML cesji wierzytelności w kwocie 3 mln EUR przysługujących jej wobec innego przedsiębiorstwa.

W dniu 10 marca 2016 r. spółka Maplan dokonała na rzecz spółki SML płatności w wysokości 500000 EUR tytułem spłaty tej pierwszej pożyczki. Ponadto zapłaciła odsetki w wysokości 89397,92 EUR na rzecz spółki SML za czwarty kwartał 2015 r. oraz za pierwszy i drugi kwartał 2016 r. W odniesieniu do drugiej pożyczki spółka Maplan zapłaciła spółce SML odsetki za trzeci i czwarty kwartał 2015 r. w kwocie 101666,68 EUR.

W dniu 1 października 2016 r. w odniesieniu do spółki Maplan zostało wszczęte, na jej wniosek, postępowanie upadłościowe i wyznaczono syndyka masy upadłości.

W następstwie wszczęcia tego postępowania spółka SML zgłosiła przed Landgericht Schwerin (sądem krajowym w Schwerinie, Niemcy) do masy upadłości spółki Maplan swoje wierzytelności, wynikające z obydwu pożyczek. Domagała się ona również odrębnego zaspokojenia z przewłaszczonych na zabezpieczenie pierwszej pożyczki wierzytelności. Kwestionujący te żądania syndyk masy upadłości zażądał tytułem powództwa wzajemnego, w drodze powództwa o uznanie czynności za bezskuteczną w stosunku do masy upadłości, zwrotu kwoty głównej i odsetek, które spółka Maplan zapłaciła spółce SML z tytułu obydwu pożyczek w kwotach powiększonych o odsetki.

Landgericht Schwerin (sąd krajowy w Schwerinie) oddalił żądania spółki SML i uwzględnił powództwo o uznanie czynności za bezskuteczną. Apelacja wniesiona przez spółkę SML do Oberlandesgericht Rostock (wyższego sądu krajowego w Rostocku, Niemcy) nie została uwzględniona. Bundesgerichtshof (federalny trybunał sprawiedliwości, Niemcy) – sąd odsyłający w niniejszej sprawie – do którego wniesiono skargę rewizyjną, zastanawia się nad prawem właściwym dla tego powództwa o uznanie czynności za bezskuteczną.

Zgodnie z art. 4 ust. 1 rozporządzenia nr 1346/2000 dla postępowania upadłościowego i jego skutków właściwe jest prawo państwa członkowskiego, w którym zostaje wszczęte owo postępowanie. Ponieważ w niniejszej sprawie postępowanie upadłościowe wobec spółki Maplan zostało wszczęte w Niemczech, prawem właściwym jest prawo niemieckie.

Na podstawie tego prawa spółka SML jest zobowiązana do zwrotu syndykowi masy upadłości kwot otrzymanych w wykonaniu obydwu pożyczek.

Zgodnie bowiem z ustaleniami sądu apelacyjnego, które są wiążące dla sądu odsyłającego, ze względu na udziały spółki Franz S. Huemer w kapitale spółek SML i Maplan niemieckie przepisy dotyczące pożyczek wspólników traktują spółkę SML jak wspólnika spółki Maplan.

Tymczasem status wspólnika powoduje w przekonaniu sądu odsyłającego, że wierzytelności spółki SML związane ze spłatą obydwu pożyczek są w ramach postępowania upadłościowego wierzytelnościami podlegającymi zaspokojeniu w dalszej kolejności, zgodnie z § 39 ust. 1 pkt 5 InsO. Ponadto spółka SML nie ma prawa uczestniczyć w tym postępowaniu, ponieważ sąd właściwy w tej sprawie nie wezwał wierzycieli, których wierzytelności podlegają zaspokojeniu w dalszej kolejności, do zgłoszenia ich, co jest warunkiem ich udziału w takim postępowaniu.

W tych okolicznościach, zdaniem sądu odsyłającego, płatności dokonane przez spółkę Maplan w wykonaniu obydwu pożyczek powinny zostać zwrócone przez spółkę SML do masy upadłości zgodnie z mającymi zastosowanie przepisami InsO. Płatności te umożliwiły bowiem spółce SML uzyskanie zaspokojenia wierzytelności podlegających zaspokojeniu po wierzytelnościach wierzycieli upadłościowych, którzy zostali już wezwani do zgłoszenia swoich wierzytelności, w związku z czym rzeczone płatności zostały dokonane ze szkodą dla tych wierzycieli.

Spółka SML twierdzi natomiast, że zgodnie z prawem właściwym określonym w umowach obydwu pożyczek zastosowanie ma prawo austriackie. Tymczasem w przekonaniu tej spółki prawo to nie pozwala na zaskarżenie owych czynności prawnych.

W tym kontekście sąd odsyłający uważa, że w odniesieniu do powództwa wzajemnego konieczne jest uzyskanie wyjaśnień w przedmiocie wykładni art. 13 rozporządzenia nr 1346/2000. Zgodnie bowiem z tym przepisem art. 4 ust. 2 lit. m) tego rozporządzenia – zgodnie z którym to prawo państwa wszczęcia postępowania określa zasady dotyczące w szczególności względnej bezskuteczności czynności prawnych dokonanych z pokrzywdzeniem ogółu wierzycieli – nie ma zastosowania, jeżeli osoba, która odniosła korzyść z takiej czynności, wykaże, po pierwsze, że czynność ta podlega prawu innego państwa członkowskiego niż państwo wszczęcia postępowania, a po drugie, że prawo to w żaden sposób nie pozwala na zaskarżenie tej czynności.

Sąd odsyłający zastanawia się w pierwszej kolejności, czy art. 13 rozporządzenia nr 1346/2000 ma zastosowanie również do żądania zwrotu, które służy wyegzekwowaniu dalszej kolejności zaspokojenia wierzytelności na podstawie obowiązującego prawa państwa wszczęcia postępowania.

Na wypadek gdyby art. 13 rozporządzenia nr 1346/2000 miał znaleźć zastosowanie, sąd ten pragnie w drugiej kolejności ustalić, czy artykuł ten stosuje się do kryteriów dotyczących powództwa o uznanie czynności za bezskuteczną, które – tak jak § 135 InsO – mają na celu zrównanie z gwarancyjnym kapitałem własnym spółki kapitałowej pożyczek udzielonych przez wspólnika takiej spółki w okresie poprzedzającym wszczęcie postępowania upadłościowego.

Jeżeli na to pytanie drugie miałaby również zostać udzielona odpowiedź twierdząca, w trzeciej kolejności powstaje pytanie, czy prawo właściwe dla pożyczki udzielonej spółce kapitałowej przez jej wspólnika jest określone, dla celów art. 13 rozporządzenia nr 1346/2000, przez prawo właściwe dla tej spółki, przynajmniej w odniesieniu do zastosowania względem niektórych wierzycieli dalszej kolejności zaspokojenia wierzytelności i zwrotu płatności dokonanych na ich rzecz z naruszeniem tej dalszej kolejności zaspokojenia wierzytelności.

Na wypadek udzielenia odpowiedzi przeczącej na pytanie trzecie sąd odsyłający zastanawia się zatem, w czwartej i ostatniej kolejności, czy art. 9 ust. 1 rozporządzenia Rzym I ma zastosowanie do prawa określonego na podstawie art. 13 rozporządzenia nr 1346/2000 i czy ów art. 9 należy interpretować w ten sposób, że przepisy wymuszające swoje zastosowanie mogą być również zawarte w dotyczących umów regulacjach krajowego prawa upadłościowego, takich jak przepisy dotyczące dalszej kolejności zaspokojenia wierzytelności z pożyczek udzielonych przez wspólników w rozumieniu § 39 ust. 1 pkt 5 InsO i skutków prawnych takiej dalszej kolejności zaspokojenia.

W tych okolicznościach Bundesgerichtshof (federalny trybunał sprawiedliwości) postanowił zawiesić postępowanie i zwrócić się do Trybunału z następującymi pytaniami prejudycjalnymi:

„1)

Czy art. 13 rozporządzenia [nr 1346/2000] należy interpretować w ten sposób, że osoba, która odniosła korzyść z czynności dokonanej z pokrzywdzeniem ogółu wierzycieli, może powołać się na skutki wynikające z tego przepisu wobec podniesionego przez syndyka żądania zwrotu nawet wtedy, gdy to żądanie zwrotu służy wyegzekwowaniu dalszej kolejności zaspokojenia wierzytelności na mocy prawa właściwego państwa wszczęcia postępowania [art. 4 ust. 2 zdanie drugie lit. i) tego rozporządzenia]?

W razie udzielenia odpowiedzi twierdzącej na pytanie pierwsze:

Czy art. 13 rozporządzenia [nr 1346/2000] należy interpretować w ten sposób, że przepis ten ma również zastosowanie do przesłanek zaskarżania, które w dużej mierze służą temu, by zrównać pożyczki udzielone przez wspólnika spółki kapitałowej przed ogłoszeniem jej upadłości w celu zabezpieczenia dokapitalizowania spółki z gwarancyjnym kapitałem własnym?

W razie udzielenia odpowiedzi twierdzącej na pytanie drugie:

Czy art. 13 rozporządzenia [nr 1346/2000] należy interpretować w ten sposób, że prawem mającym zastosowanie do pożyczki udzielonej spółce kapitałowej przez jej wspólnika jest prawo właściwe dla spółki (lex societatis)?

W razie udzielenia odpowiedzi przeczącej na pytanie trzecie:

Czy art. 9 ust. 1 rozporządzenia [Rzym I] ma zastosowanie do prawa właściwego, które należy określić zgodnie z art. 13 rozporządzenia [nr 1346/2000], i należy go interpretować w ten sposób, że przepisy wymuszające swoje zastosowanie mogą być również zawarte w dotyczących umów regulacjach krajowego prawa upadłościowego – takich jak przepisy dotyczące dalszej kolejności zaspokojenia pożyczek udzielonych przez wspólników i skutków prawnych takiej dalszej kolejności zaspokojenia?”.

W przedmiocie pytania pierwszego

Tytułem wstępu należy przypomnieć, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem do właściwości Trybunału nie należy wypowiadanie się, w ramach procedury odesłania prejudycjalnego, w przedmiocie wykładni przepisów krajowych ani orzekanie o poprawności ich wykładni nadanej przez sąd odsyłający (zob. wyroki: z dnia 3 października 2000 r., Corsten,C‑58/98, EU:C:2000:527, pkt 24; z dnia 16 lutego 2017 r., IOS Finance EFC,C‑555/14, EU:C:2017:121, pkt 21; a także z dnia 19 grudnia 2024 r., Loredas,C‑531/23, EU:C:2024:1050, pkt 45). Trybunał powinien zatem uwzględnić, w ramach podziału właściwości pomiędzy sądami Unii a sądami krajowymi, kontekst faktyczny i prawny, w który wpisują się pytania prejudycjalne, tak jak ów kontekst został przedstawiony w postanowieniu odsyłającym (zob. wyroki: z dnia 25 października 2001 r., Ambulanz Glöckner,C‑475/99, EU:C:2001:577, pkt 10; a także z dnia 19 grudnia 2024 r., Loredas,C‑531/23, EU:C:2024:1050, pkt 45). W związku z tym badanie pytań prejudycjalnych należy przeprowadzić w oparciu o wykładnię prawa krajowego przyjętą przez sąd odsyłający, a jej prawidłowość nie podlega kontroli Trybunału [wyrok z dnia 29 lipca 2024 r., CU i ND (Pomoc społeczna – Dyskryminacja pośrednia, C‑112/22 i C‑223/22, EU:C:2024:636, pkt 40].

W niniejszej sprawie z informacji przedstawionych przez sąd odsyłający wynika, że istotny dla sprawy kontekst normatywny został określony w §§ 39 i 135 InsO, które zdaniem tego sądu są ze sobą ściśle powiązane.

Zgodnie z wyjaśnieniami dokonanymi przez ów sąd, po pierwsze, z § 39 ust. 1 pkt 5 InsO wynika, że wierzytelności związane ze spłatą pożyczki udzielonej przez wspólnika są zaspokajane w dalszej kolejności, jeżeli dłużnikiem tej pożyczki jest spółka, której osobiście odpowiedzialnym wspólnikiem nie jest ani osoba fizyczna, ani spółka, w której jednym z osobiście odpowiedzialnych wspólników jest osoba fizyczna. Po drugie, § 135 InsO ustanawia środek proceduralny mający na celu zapewnienie poszanowania pierwszeństwa wierzyciela będącego osobą trzecią przed wierzycielem będącym wspólnikiem, o którym mowa w § 39 ust. 1 pkt 5 InsO, zgodnie z prawem wszczęcia postępowania upadłościowego, które jest prawem właściwym na podstawie art. 4 ust. 2 lit. i) rozporządzenia nr 1346/2000.

Z opisu mających zastosowanie krajowych ram prawnych wynika zatem, że będące przedmiotem sporu w postępowaniu głównym żądanie sformułowane na poparcie powództwa o uznanie czynności za bezskuteczną dotyczy kolejności zaspokajania wierzycieli i kolejności podziału ich wierzytelności, a nie sytuacji konkurencji między wierzycielami znajdującymi się w takiej samej pozycji w odniesieniu do kolejności zaspokajania wierzytelności.

W tych ramach prawnych pytanie pierwsze należy rozumieć w ten sposób, że sąd odsyłający dąży w istocie do ustalenia, czy art. 13 rozporządzenia nr 1346/2000 należy interpretować w ten sposób, że osoba, która odniosła korzyść ze spłat pożyczki udzielonej przez wspólnika, uznanych za dokonane z pokrzywdzeniem ogółu wierzycieli, może powołać się na ten przepis w odpowiedzi na żądanie zwrotu podniesione przez syndyka masy upadłości spółki będącej dłużnikiem pożyczki, w sytuacji gdy to żądanie służy zapewnieniu przestrzegania przewidzianej przez prawo państwa wszczęcia postępowania upadłościowego kolejności zaspokajania wierzytelności.

Prawdą jest, że przy dokonywaniu wykładni przepisu prawa Unii należy brać pod uwagę jego brzmienie, kontekst, w jaki się on wpisuje, oraz cele regulacji, której część stanowi. Niemniej, jeżeli znaczenie przepisu prawa Unii wynika jednoznacznie z samego jego brzmienia, Trybunał nie może odejść od tej wykładni (zob. podobnie wyroki: z dnia 28 lutego 2008 r., Carboni e derivati, C‑263/06, EU:C:2008:128, pkt 48; a także z dnia 25 stycznia 2022 r., VYSOČINA WIND,C‑181/20, EU:C:2022:51, pkt 39).

Ponadto z utrwalonego orzecznictwa wynika, że wyjątek przewidziany w art. 13 rozporządzenia nr 1346/2000 należy interpretować ściśle (zob. podobnie wyroki: z dnia 16 kwietnia 2015 r., Lutz,C‑557/13, EU:C:2015:227, pkt 34; z dnia 15 października 2015 r., Nike European Operations Netherlands,C‑310/14, EU:C:2015:690, pkt 18; z dnia 22 kwietnia 2021 r., Oeltrans Befrachtungsgesellschaft,C‑73/20, EU:C:2021:315, pkt 24).

Z brzmienia owego art. 13 wynika zaś, że „[art.] 4 ust. 2 lit. m) [rozporządzenia nr 1346/2000] nie stosuje się w wypadku, gdy osoba, która odniosła korzyść z czynności dokonanej z pokrzywdzeniem ogółu wierzycieli, wykaże, że […] czynność ta podlega prawu innego państwa członkowskiego niż państwo wszczęcia postępowania, i [że] w takim przypadku ta czynność prawna w żaden sposób nie podlega zaskarżeniu na podstawie tego prawa”.

Wynika z tego, że w zakresie, w jakim art. 13 tego rozporządzenia stanowi odstępstwo od art. 4 ust. 2 lit. m) wspomnianego rozporządzenia, jego zakres stosowania jest ograniczony do sytuacji przewidzianych w tym ostatnim przepisie, a mianowicie odnoszących się do zasad dotyczących nieważności, zaskarżania lub względnej bezskuteczności czynności prawnych dokonanych z pokrzywdzeniem ogółu wierzycieli, a nie do zasad dotyczących wierzytelności podlegających zgłoszeniu w postępowaniu upadłościowym ani kolejności ich zaspokajania.

Ponadto należy stwierdzić, że art. 13 rozporządzenia nr 1346/2000 nie rozszerza ustanowionego w nim odstępstwa na prawo właściwe dla zgłaszanych wierzytelności ani na prawo właściwe dla ustalenia kolejności zaspokajania wierzytelności, mimo że te sytuacje są wyraźnie przewidziane w art. 4 ust. 2 lit. g) i i) tego rozporządzenia. Nie można zatem powoływać się na art. 13 wspomnianego rozporządzenia w ramach powództwa takiego jak będące przedmiotem w postępowaniu głównym, które – jak wskazano w pkt 30 niniejszego wyroku – dotyczy kolejności zaspokajania wierzycieli i kolejności podziału ich wierzytelności.

W świetle powyższych rozważań odpowiedź na pytanie pierwsze winna brzmieć: art. 13 rozporządzenia nr 1346/2000 należy interpretować w ten sposób, że osoba, która odniosła korzyść ze spłat pożyczki udzielonej przez wspólnika, uznanych za dokonane z pokrzywdzeniem ogółu wierzycieli, nie może powołać się na ten przepis w odpowiedzi na żądanie zwrotu podniesione przez syndyka masy upadłości spółki będącej dłużnikiem pożyczki, w sytuacji gdy to żądanie służy zapewnieniu przestrzegania przewidzianej przez prawo państwa wszczęcia postępowania upadłościowego kolejności zaspokajania wierzytelności.

W przedmiocie pytań od drugiego do czwartego

Ze względu na odpowiedź udzieloną na pytanie pierwsze nie ma potrzeby udzielania odpowiedzi na pytania od drugiego do czwartego.

W przedmiocie kosztów

Dla stron w postępowaniu głównym niniejsze postępowanie ma charakter incydentalny, dotyczy bowiem kwestii podniesionej przed sądem odsyłającym, do niego zatem należy rozstrzygnięcie o kosztach. Koszty poniesione w związku z przedstawieniem uwag Trybunałowi, inne niż koszty stron w postępowaniu głównym, nie podlegają zwrotowi.

Z powyższych względów Trybunał (siódma izba) orzeka, co następuje:

Artykuł 13 rozporządzenia Rady (WE) nr 1346/2000 z dnia 29 maja 2000 r. w sprawie postępowania upadłościowego należy interpretować w ten sposób, że osoba, która odniosła korzyść ze spłat pożyczki udzielonej przez wspólnika, uznanych za dokonane z pokrzywdzeniem ogółu wierzycieli, nie może powołać się na ten przepis w odpowiedzi na żądanie zwrotu podniesione przez syndyka masy upadłości spółki będącej dłużnikiem pożyczki, w sytuacji gdy to żądanie służy zapewnieniu przestrzegania przewidzianej przez prawo państwa wszczęcia postępowania upadłościowego kolejności zaspokajania wierzytelności.

Podpisy

( *1 ) Język postępowania: niemiecki.