Sygn. akt C-534/23
62023CJ0534
WYROK TRYBUNAŁU (ósma izba)
z dnia 3 lipca 2025 r. ( *1 )
Odwołanie – Udzielanie zamówień publicznych przez Unię Europejską – Rozporządzenie (UE, Euratom) 2018/1046 – Zamówienie na usługi w zakresie szkoleń językowych – Obowiązek składania ofert za pośrednictwem aplikacji elektronicznej eSubmission – Zastosowanie przez oferenta hiperłącza odsyłającego do witryny internetowej, w której znajdują się dokumenty opisujące ofertę – Odmowa uwzględnienia przez administrację tych dokumentów – Zasady pewności prawa oraz ochrony uzasadnionych oczekiwań – Artykuł 41 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej – Obiektywna bezstronność – Obowiązek uzasadnienia – Metoda oceny porównawczej ofert
W sprawach połączonych C‑534/23 P i C‑539/23 P
mających za przedmiot dwa odwołania w trybie art. 56 statutu Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, wniesione, odpowiednio, w dniach 18 i 23 sierpnia 2023 r.,
Instituto Cervantes, z siedzibą w Madrycie (Hiszpania), który reprezentował E. van Nuffel d’Heynsbroeck, avocat,
strona wnosząca odwołanie w sprawie C‑534/23 P,
w której pozostałymi uczestnikami postępowania są:
Komisja Europejska, którą reprezentowali M. Ilkova i P. Ortega Sánchez de Lerín, w charakterze pełnomocników,
strona pozwana w pierwszej instancji,
Królestwo Hiszpanii, które reprezentowali początkowo I. Herranz Elizalde i A. Pérez‑Zurita Gutiérrez, a następnie M. Morales Puerta i A. Pérez‑Zurita Gutiérrez, w charakterze pełnomocników,
interwenient w pierwszej instancji,
oraz
strona wnosząca odwołanie w sprawie C‑539/23 P,
strona skarżąca w pierwszej instancji,
TRYBUNAŁ (ósma izba),
w składzie: S. Rodin, prezes izby, C. Lycourgos (sprawozdawca), prezes trzeciej izby, pełniący obowiązki sędziego ósmej izby, i O. Spineanu‑Matei, sędzia,
rzecznik generalny: R. Norkus,
sekretarz: A. Calot Escobar,
uwzględniając pisemny etap postępowania,
podjąwszy, po wysłuchaniu rzecznika generalnego, decyzję o rozstrzygnięciu sprawy bez opinii,
wydaje następujący
Wyrok
1
W swych odwołaniach Instituto Cervantes (zwany dalej „IC”) i Królestwo Hiszpanii wnoszą o uchylenie wyroku Sądu Unii Europejskiej z dnia 14 czerwca 2023 r., Instituto Cervantes/Komisja (T‑376/21, zwanego dalej „zaskarżonym wyrokiem”, EU:T:2023:331), w którym Sąd oddalił wniesioną przez IC skargę o stwierdzenie nieważności decyzji Komisji Europejskiej z dnia 19 kwietnia 2021 r., w której instytucja ta udzieliła zamówienia dotyczącego umów ramowych na szkolenia językowe dla instytucji, organów i agencji Unii Europejskiej (HR/2020/OP/0014) – w zakresie jego części nr 3 (nauka języka hiszpańskiego) – na miejscu pierwszym grupie CLL Centre de Langues‑Allingua (zwanej dalej „grupą CLL”), a na miejscu drugim – IC (zwanej dalej „sporną decyzją”).
Ramy prawne
Dyrektywa 2014/24/UE
2
Motyw 90 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/24/UE z dnia 26 lutego 2014 r. w sprawie zamówień publicznych, uchylającej dyrektywę 2004/18/WE (Dz.U. 2014, L 94, s. 65), ma następujące brzmienie:
„Zamówienia powinny być udzielane na podstawie obiektywnych kryteriów zapewniających przestrzeganie zasad przejrzystości, niedyskryminacji i równego traktowania, z myślą o zagwarantowaniu obiektywnego porównania relatywnej wartości ofert, tak aby ustalić – w warunkach efektywnej konkurencji – która z ofert jest najkorzystniejsza ekonomicznie. […]
[…]”.
3
Zgodnie z art. 67 tej dyrektywy:
„1. […] [I]nstytucje zamawiające opierają udzielanie zamówień publicznych na ofercie najkorzystniejszej ekonomicznie.
2. Ofertę najkorzystniejszą ekonomicznie z punktu widzenia instytucji zamawiającej określa się na podstawie ceny lub kosztu, z wykorzystaniem podejścia opartego na efektywności kosztowej […]; może ona obejmować najlepszą relację jakości do ceny, którą szacuje się na podstawie kryteriów obejmujących aspekty jakościowe, środowiskowe lub społeczne związane z przedmiotem danego zamówienia publicznego. […]
Rozporządzenie (UE, Euratom) 2018/1046
4
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE, Euratom) 2018/1046 z dnia 18 lipca 2018 r. w sprawie zasad finansowych mających zastosowanie do budżetu ogólnego Unii, zmieniające rozporządzenia (UE) nr 1296/2013, (UE) nr 1301/2013, (UE) nr 1303/2013, (UE) nr 1304/2013, (UE) nr 1309/2013, (UE) nr 1316/2013, (UE) nr 223/2014 i (UE) nr 283/2014 oraz decyzję nr 541/2014/UE, a także uchylające rozporządzenie (UE, Euratom) nr 966/2012 (Dz.U. 2018, L 193, s. 1), zostało uchylone rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE, Euratom) 2024/2509 z dnia 23 września 2024 r. w sprawie zasad finansowych mających zastosowanie do budżetu ogólnego Unii (Dz.U. L, 2024/2509). To jednak rozporządzenie 2018/1046 miało zastosowanie do postępowania o udzielenie zamówienia publicznego rozpatrywanego w niniejszych sprawach.
5
Motyw 106 tego rozporządzenia miał następujące brzmienie:
„Udzielanie zamówień powinno odbywać się na podstawie kryterium oferty najkorzystniejszej ekonomicznie zgodnie z art. 67 dyrektywy 2014/24/UE”.
6
Artykuł 149 wspomnianego rozporządzenia, zatytułowany „Składanie dokumentacji wniosku”, objęty sekcją 3 („Systemy informatyczne oraz e‑administracja”) rozdziału 2 („Zasady mające zastosowanie do zarządzania bezpośredniego i pośredniego”) tytułu V („Zasady wspólne”) owego rozporządzenia, stanowił w ust. 1:
„Zasady składania dokumentacji wniosku są określane przez właściwego urzędnika zatwierdzającego, który może wybrać wyłączny sposób ich złożenia.
Wybrane środki komunikacji muszą zapewniać prawdziwą konkurencję oraz spełnienie następujących warunków:
a)
każdy złożony wniosek zawiera wszystkie informacje niezbędne do jego oceny;
b)
integralność danych zostaje zachowana;
c)
poufność dokumentacji wniosku zostaje zachowana;
d)
zapewniona jest ochrona danych osobowych […]”.
7
Artykuł 160 rozporządzenia 2018/1046, zatytułowany „Zasady mające zastosowanie do zamówień oraz ich zakres”, znajdował się w rozdziale 1 („Przepisy wspólne”) jego tytułu VII („Zamówienia i koncesje”) i przewidywał w ust. 1:
„Wszystkie zamówienia finansowane w całości lub w części z budżetu muszą być zgodne z zasadami przejrzystości, proporcjonalności, równego traktowania i niedyskryminacji”.
8
Artykuł 167 tego rozporządzenia, zatytułowany „Udzielanie zamówień”, który również znajdował się w owym rozdziale 1, stanowił w ust. 4:
„Instytucja zamawiająca opiera udzielenie zamówienia na ofercie najkorzystniejszej ekonomicznie, stosując metodę udzielania zamówień opartą na jednym z trzech kryteriów: najniższej cenie, najniższym koszcie lub najlepszej relacji jakości do ceny.
[…]
W przypadku najlepszej relacji jakości do ceny instytucja zamawiająca bierze pod uwagę cenę lub koszt oraz inne kryteria jakościowe związane z przedmiotem zamówienia”.
9
Artykuł 170 wspomnianego rozporządzenia, który znajdował się w tym samym rozdziale 1, zatytułowany „Decyzja o udzieleniu zamówienia oraz informowanie kandydatów lub oferentów”, stanowił w ust. 3:
„Każdemu oferentowi […], którego oferta jest zgodna z dokumentami zamówienia i który występuje z pisemnym wnioskiem, instytucja zamawiająca przekazuje wszelkie informacje dotyczące:
imienia i nazwiska lub nazwy oferenta lub – w przypadku umowy ramowej – oferentów, którym udzielono zamówienia, oraz, z wyjątkiem przypadku konkretnego zamówienia na podstawie umowy ramowej z ponownym poddaniem zamówienia procedurze konkurencyjnej, charakterystyki i względnej przewagi zwycięskiej oferty, zapłaconej ceny lub wartości zamówienia, stosownie do sytuacji;
postępów w negocjacjach i dialogu z oferentami.
10
Zgodnie z pkt 16 załącznika I do owego rozporządzenia, zatytułowanym „Dokumenty zamówienia”:
„[…]
16.2. Zaproszenie do składania ofert zawiera:
zasady dotyczące składania ofert, w tym również w szczególności warunki zachowania ich poufności do momentu otwarcia, datę i godzinę zakończenia przyjmowania ofert oraz adres, na który mają one zostać wysłane lub pod który muszą zostać doręczone, lub adres internetowy w przypadku składania ofert drogą elektroniczną;
16.3. Specyfikacja istotnych warunków zamówienia zawiera:
kryteria wykluczenia i kwalifikacji;
kryteria udzielenia zamówienia i ich względną wagę […]
Regulamin postępowania przed Sądem
11
Artykuł 88 § 1 regulaminu postępowania przed Sądem stanowi:
„Środki organizacji postępowania i środki dowodowe mogą być podejmowane lub zmieniane w każdym stadium postępowania, z urzędu albo na wniosek strony głównej”.
12
Artykuł 145 tego regulaminu postępowania stanowi:
„§ 1. Interwenient może przedstawić uwagi w terminie wyznaczonym przez prezesa.
§ 2. Uwagi interwenienta zawierają:
c) w stosownym przypadku dowody lub wnioski dowodowe.
Okoliczności powstania sporu
13
Okoliczności powstania sporu zostały przedstawione w pkt 2–20 zaskarżonego wyroku i można je streścić w podany niżej sposób.
14
W dniu 20 listopada 2020 r. Komisja Europejska ogłosiła przetarg w trybie procedury otwartej, o numerze referencyjnym HR/2020/OP/0014, zatytułowany „Umowy ramowe na szkolenia językowe dla instytucji, organów i agencji Unii Europejskiej”. Zamówienie podzielono na osiem części, w tym część nr 3, zatytułowaną „Nauka języka hiszpańskiego (ES)”.
15
W specyfikacji istotnych warunków zamówienia wskazano, że przy udzielaniu zamówienia instytucja zamawiająca oprze się na ofercie najkorzystniejszej ekonomicznie, uwzględniając cenę (której przypisano wagę 30 %) i jakość (której przypisano wagę 70 %).
16
Jakość, w odniesieniu do której maksymalna liczba punktów wynosiła 100, miała podlegać ocenie na podstawie dwóch kryteriów, a mianowicie kryterium nr 1, zatytułowanego „Jakość oferowanych kursów” (maksymalna liczba punktów – 70), oraz kryterium nr 2, zatytułowanego „Kontrola jakości i śledzenie postępu prac” (maksymalna liczba punktów – 30).
17
Każde z tych dwóch kryteriów podzielono na trzy podkryteria:
–
podkryterium 1.1: „Treść” (30 punktów);
podkryterium 1.2: „Metodyka nauczania” (30 punktów);
podkryterium 1.3: „Platformy online” (10 punktów);
podkryterium 2.1: „Sposób doboru personelu” (6 punktów);
podkryterium 2.2: „Kontrola jakości” (15 punktów);
podkryterium 2.3: „Zarządzanie procedurą” (9 punktów).
18
W specyfikacji istotnych warunków zamówienia uściślono, że aby oferty spełniały minimalne wymogi, muszą one uzyskać co najmniej „minimalną liczbę punktów” za każde kryterium i podkryterium, którą to minimalną liczbę punktów określono w tej specyfikacji. Ponadto oferty musiały uzyskać łączną liczbę punktów wynoszącą co najmniej 70 na 100.
19
Zgodnie ze wspomnianą specyfikacją oferty miały zostać sklasyfikowane według najlepszej relacji jakości do ceny. Co więcej, przetarg miały wygrać dwie oferty, które zostaną sklasyfikowane na pierwszych miejscach i które, po pierwsze, będą spełniały minimalne wymogi określone w dokumentach zamówienia i zostaną złożone przez oferentów, którzy mają dostęp do postępowania o udzielenie zamówienia, po drugie, zostaną złożone przez oferentów, którzy nie znajdują się w sytuacji wykluczenia, oraz, po trzecie, będą spełniały kryteria kwalifikacji. Klasyfikacja miała określać porządek, w jakim wykonawcom będą składane konkretne zamówienia w toku wykonywania umowy ramowej.
20
W odniesieniu do zasad składania ofert specyfikacja istotnych warunków zamówienia przewidywała w szczególności, że oferty należy składać za pośrednictwem aplikacji elektronicznej eSubmission.
21
Oferty dotyczące części nr 3 złożyło sześciu oferentów, w tym IC.
22
W dniu 10 marca 2021 r. powołana w tym celu komisja sporządziła sprawozdanie z oceny ofert. Wykonawcami zaproponowanymi dla części nr 3 byli grupa CLL na pierwszym miejscu oraz IC na drugim miejscu.
23
W dniu 19 kwietnia 2021 r. Komisja przyjęła sporną decyzję, kierując się zaleceniami komisji przetargowej. W tym samym dniu Komisja wysłała do IC pismo informujące go między innymi o tym, że jego oferta dotycząca części nr 3 została wybrana i że został on sklasyfikowany na drugim miejscu, z wynikiem za jakość wynoszącym 82 punkty na 100, ceną oferty w wysokości 2670560 EUR i łącznym wynikiem wynoszącym 87,40 punktu na 100. Komisja uściśliła ponadto, że przed podpisaniem umowy ramowej zastosuje ona dziesięciodniowy okres zawieszenia.
24
W załączniku do tego pisma przedstawiono, w formie siatki oceny, uzasadnienie oceny oferty IC w świetle kryteriów jakościowych sformułowanych w specyfikacji istotnych warunków zamówienia.
25
Po otrzymaniu wspomnianego pisma IC zwrócił się do Komisji o ujawnienie mu tożsamości najwyżej sklasyfikowanego podmiotu oraz o przekazanie mu informacji dotyczących charakterystyki i przewagi tego podmiotu.
26
Wiadomością elektroniczną z dnia 26 kwietnia 2021 r., w odpowiedzi na ten wniosek, Komisja poinformowała IC o tym, że na pierwszym miejscu sklasyfikowano grupę CLL, z wynikiem za jakość wynoszącym 94 punkty na 100, ceną oferty w wysokości 3469020 EUR i łącznym wynikiem wynoszącym 88,89 punktu na 100.
27
W owej korespondencji z dni 19 i 26 kwietnia 2021 r. ujawniono, że w odniesieniu do podkryteriów przydział punktów przedstawiał się następująco:
podkryterium 1.1: 28/30 dla grupy CLL i 22/30 dla IC;
podkryterium 1.2: 27/30 dla grupy CLL i 21/30 dla IC;
podkryterium 1.3: 10/10 zarówno dla grupy CLL, jak i dla IC;
podkryterium 2.1: 6/6 zarówno dla grupy CLL, jak i dla IC;
podkryterium 2.2: 14/15 dla grupy CLL i 15/15 dla IC;
podkryterium 2.3: 9/9 dla grupy CLL i 8/9 dla IC.
28
Wiadomością elektroniczną z dnia 10 maja 2021 r., w odpowiedzi na wniosek IC, w którym ten podniósł, że przekazane informacje nie są wystarczające w świetle wymogów art. 170 ust. 3 rozporządzenia 2018/1046, Komisja przedstawiła uzasadnienie oceny oferty złożonej przez grupę CLL w świetle kryteriów jakościowych. Ta wiadomość elektroniczna zawierała w załączniku siatkę oceny oferty tej grupy. W siatce tej przedstawiono komentarze komisji przetargowej w odniesieniu do każdego z kryteriów i podkryteriów określonych w specyfikacji istotnych warunków zamówienia. We wspomnianej wiadomości elektronicznej Komisja zobowiązała się również do dochowania kolejnego dziesięciodniowego okresu zawieszenia przed podpisaniem umowy ramowej.
29
Pismem z dnia 25 maja 2021 r. Komisja udzieliła dalszych wyjaśnień, odsyłając w pozostałym zakresie do informacji przekazanych wcześniej, oraz wskazała, że okres zawieszenia w tym momencie już upłynął.
30
W siatce oceny przekazanej w dniu 19 kwietnia 2021 r. oraz w korespondencji z dni 10 i 25 maja 2021 r. Komisja poinformowała IC o tym, że nie oceniła elementów, które udostępnił on, w celu opisania swojej oferty, wyłącznie za pomocą umieszczonych w tej ofercie hiperłączy. Komisja wyjaśniła, iż odrzuciła te elementy ze względu na to, że stosowanie hiperłączy nie było zgodne ze specyfikacją istotnych warunków zamówienia i że w przypadku stosowania hiperłączy istnieje ryzyko wprowadzenia zmian po upływie terminu składania ofert. W zakresie, w jakim elementy udostępnione za pomocą hiperłączy odpowiadały dokumentom, których przedłożenia wymagała specyfikacja istotnych warunków zamówienia, Komisja uznała, że dokumenty te były brakujące (ich brak będzie określany dalej „brakiem w dokumentach”).
Postępowanie przed Sądem i zaskarżony wyrok
31
W skardze wniesionej w dniu 2 lipca 2021 r. IC zażądał stwierdzenia nieważności spornej decyzji.
32
Postanowieniem z dnia 3 lutego 2022 r. Królestwo Hiszpanii dopuszczono do sprawy w charakterze interwenienta popierającego żądania IC.
33
Odrębnym pismem złożonym w dniu 29 września 2021 r. Komisja podniosła zarzut niedopuszczalności skargi jako wniesionej po terminie.
34
Zarzut ten został w zaskarżonym wyroku oddalony ze względu na to, że dopiero w wiadomości z dnia 10 maja 2021 r. IC otrzymał informacje dotyczące oceny cech oferty złożonej przez grupę CLL. Dopiero zatem od tego dnia IC mógł skutecznie skorzystać z prawa do wniesienia skargi i dopiero wtedy przewidziany w art. 263 akapit szósty TFUE termin na wniesienie skargi rozpoczął swój bieg.
35
Jeżeli chodzi o meritum, IC, popierany przez Królestwo Hiszpanii, podniósł na poparcie skargi pięć zarzutów.
36
W ramach zarzutu pierwszego zarzucił on Komisji brak uzasadnienia spornej decyzji, uniemożliwiający zapoznanie się z informacjami dotyczącymi relatywnej przewagi oferty złożonej przez grupę CLL.
37
W ramach zarzutu drugiego IC zarzucił Komisji naruszenie art. 167 ust. 4 rozporządzenia 2018/1046 ze względu na to, że instytucja ta przeprowadziła jedynie odrębną ocenę każdej z ofert, zamiast porównać je bezpośrednio ze sobą.
38
W ramach zarzutu trzeciego IC zarzucił Komisji dopuszczenie się oczywistego błędu w ocenie ze względu na to, że wykluczyła ona elementy opisowe oferty udostępnione za pomocą hiperłączy.
39
Zarzut czwarty miał charakter posiłkowy względem zarzutu pierwszego i był podzielony na trzy części. Po pierwsze, sporna decyzja miała być obarczona brakiem uzasadnienia w ramach indywidualnej oceny oferty IC, co skutkowało niemożnością zrozumienia korelacji między sformułowanymi komentarzami a przyznaną liczbą punktów, a także oczywistym błędem w ocenie polegającym na braku logicznego związku między oceną a przyznaną liczbą punktów w ramach podkryteriów 1.1 i 1.2. Po drugie, sporna decyzja miała być obarczona oczywistym błędem w ocenie polegającym na tym, że Komisja przypisała nieproporcjonalnie duże znaczenie brakowi w dokumentach. Po trzecie, przypisując to nieproporcjonalnie duże znaczenie brakowi w dokumentach, Komisja miała stworzyć a posteriori nową zasadę oceny.
40
Zarzut piąty opierał się na naruszeniu szeregu zasad dotyczących udzielania zamówień publicznych, a mianowicie zasady otwarcia zamówień na jak najszerszą konkurencję, zasady przejrzystości i zasady równego traktowania, ze względu na to, że Komisja udzieliła zamówienia w zakresie wszystkich jego części temu samemu oferentowi, a mianowicie grupie CLL.
41
W zaskarżonym wyroku Sąd oddalił każdy z tych zarzutów, a w konsekwencji – skargę w całości.
Żądania stron i postępowanie przed Trybunałem
42
W odwołaniu w sprawie C‑534/23 P IC wnosi:
o uchylenie zaskarżonego wyroku,
o stwierdzenie nieważności spornej decyzji oraz
o obciążenie Komisji kosztami postępowania.
43
W odwołaniu w sprawie C‑539/23 P Królestwo Hiszpanii wnosi:
posiłkowo – o skierowanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd, po uchyleniu zaskarżonego wyroku, aby Sąd przeprowadził postępowanie dowodowe w zakresie wniosku dowodowego, którego uwzględnienia niesłusznie odmówił, i orzekł co do istoty sprawy.
44
Komisja wnosi:
o oddalenie odwołań oraz
o obciążenie IC i Królestwa Hiszpanii kosztami postępowania.
45
Postanowieniem prezesa Trybunału z dnia 20 listopada 2023 r. sprawy C‑534/23 P i C‑539/23 P zostały połączone.
W przedmiocie odwołań
46
IC podnosi na poparcie swojego odwołania dwa zarzuty, z których pierwszy dotyczy przeinaczenia okoliczności faktycznych i braku uzasadnienia w ramach oceny zarzutu trzeciego skargi przed Sądem, a drugi – naruszenia prawa i przeinaczenia okoliczności faktycznych w ramach oceny zarzutu drugiego tej skargi.
47
Królestwo Hiszpanii podnosi na poparcie swojego odwołania cztery zarzuty, z których pierwszy dotyczy naruszenia art. 41 ust. 2 lit. c) Karty praw podstawowych Unii Europejskiej (zwanej dalej „Kartą”) i zaniechania stwierdzenia przez Sąd braku uzasadnienia spornej decyzji, drugi – naruszenia zasad pewności prawa i ochrony uzasadnionych oczekiwań, trzeci – naruszenia zasady równego traktowania i zakazu arbitralności przy ocenie ofert, a także naruszenia art. 145 lit. c) regulaminu postępowania przed Sądem, zaś czwarty – nieuwzględnienia wymogu obiektywnej bezstronności i naruszenia zasady przejrzystości.
48
W pierwszej kolejności należy zbadać łącznie zarzut pierwszy odwołania IC i zarzut drugi odwołania Królestwa Hiszpanii. Przy badaniu tych zarzutów uwzględniona zostanie okoliczność, że zarzut pierwszy odwołania IC, który opiera się, zgodnie z jego tytułem, na przeinaczeniu okoliczności faktycznych i braku uzasadnienia, obejmuje w rzeczywistości argumenty dotyczące naruszeń prawa, które w znacznym stopniu pokrywają się z argumentami przedstawionymi w zarzucie drugim odwołania Królestwa Hiszpanii, dotyczącym naruszenia zasad pewności prawa i ochrony uzasadnionych oczekiwań.
W przedmiocie zarzutu pierwszego odwołania IC i zarzutu drugiego odwołania Królestwa Hiszpanii
Argumentacja stron
49
IC przypomina na wstępie, że w ramach zarzutu trzeciego skargi przed Sądem podniósł on, iż mógł zasadnie sądzić, że każda oferta złożona za pośrednictwem aplikacji eSubmission może zawierać hiperłącza odsyłające do dostępnych w witrynie internetowej dokumentów opisujących ofertę. To właśnie w oparciu o te uzasadnione oczekiwania odesłał on, za pomocą hiperłączy, do szeregu dokumentów istotnych dla oceny jego oferty, takich jak dokumenty opisujące sposób, w jaki przy wykonywaniu tego zamówienia na usługi w zakresie szkoleń językowych miała być zapewniona interakcja na odległość między uczniem a nauczycielem.
50
IC zauważa również, że w odpowiedzi na pytanie zadane przez Sąd przedstawił on dowody, z których wynika, że inni oferenci też umieścili w swoich ofertach hiperłącza.
51
IC kwestionuje przedstawioną w pkt 142 zaskarżonego wyroku, opartą na zakazie zmiany wspomnianych dokumentów po upływie terminu składania ofert ocenę Sądu, zgodnie z którą rozsądnie poinformowany i wykazujący zwykłą staranność oferent nie mógł uznać, że umieszczenie w ofercie hiperłączy odsyłających do dokumentów znajdujących się w pozostającej pod jego kontrolą witrynie internetowej było dozwolone. Zdaniem IC ani rozporządzenie 2018/1046, ani specyfikacja istotnych warunków zamówienia nie pozwalały stwierdzić, że stosowanie hiperłączy było niedopuszczalne.
52
IC podkreśla, że dokumenty, które udostępnił on za pomocą hiperłączy, znajdowały się w zamkniętej przestrzeni elektronicznej przeznaczonej wyłącznie dla rozpatrywanego zamówienia. Komisja mogła zatem upewnić się, zwracając się do IC o przedstawienie stosownych dowodów, że dokumenty te zostały powiązane z tymi hiperłączami przed upływem terminu składania ofert i że nie zostały one później zmienione. Sąd naruszył zatem prawo, orzekając w pkt 142 zaskarżonego wyroku, że w przypadku stosowania hiperłączy nie jest możliwe zapewnienie, by odnośne dokumenty pozostały po upływie tego terminu niezmienione.
53
W związku z tym IC kwestionuje również ocenę zawartą w pkt 143 tego wyroku, zgodnie z którą Komisja może odmówić uwzględnienia dokumentów udostępnionych za pomocą hiperłączy nawet wówczas, gdy po sprawdzeniu okaże się, że dokumenty te nie zostały zmienione po upływie terminu składania ofert.
54
IC krytykuje również pkt 144 zaskarżonego wyroku, w którym wspomniano o prezentacji przedstawionej przez kierownika działu informatycznego IC na rozprawie przed Sądem, z której miało wynikać, że dokumenty opisujące ofertę mogły jeszcze z technicznego punktu widzenia zostać przez IC zmienione. Zdaniem IC nie ma to znaczenia, ponieważ istotne jest jedynie ustalenie, czy dokumenty te zostały zmienione, a nie czy mogły one zostać zmienione. Ze względu na to, że każda zmiana pozostawiłaby ślad w systemie informatycznym, IC mógł wykazać, że nie zmienił tych dokumentów po upływie terminu składania ofert.
55
W każdym razie byłoby niedopuszczalne, gdyby instytucja zamawiająca mogła odrzucać dokumenty z tego tylko powodu, że nie jest w stanie ustalić, czy dokumenty te są integralne. Dokumenty złożone w związku z ofertą można odrzucić jedynie w przypadku stwierdzenia nieprawidłowości – nie można ich odrzucić na podstawie samego przypuszczenia, że nieprawidłowość zachodzi.
56
IC wyjaśnia, że uczestniczył wcześniej w postępowaniu o udzielenie zamówienia HR/2020/OP/0004, w przypadku którego specyfikacja istotnych warunków zamówienia wymagała – przy użyciu sformułowań odpowiadających sformułowaniom zawartym w specyfikacji istotnych warunków zamówienia rozpatrywanej w niniejszym wypadku – złożenia ofert za pośrednictwem aplikacji eSubmission. W ramach tamtego postępowania oferta złożona za pomocą owej aplikacji przez IC zawierała hiperłącze odsyłające do załączników. W ocenie tej oferty, którą to ocenę Komisja przekazała IC w dniu 7 września 2020 r., treść tych załączników została opisana i oceniona.
57
IC podnosi, że ze względu, po pierwsze, na tę przekazaną przez Komisję ocenę, którą doręczono mu w czasie, gdy przygotowywał ofertę w związku z zamówieniem rozpatrywanym w niniejszym wypadku, oraz, po drugie, na to, że w dokumentach zamówienia nie wskazano wprost, że stosowanie hiperłączy było odtąd zakazane, mógł on zasadnie sądzić, że ich stosowanie było dozwolone. Wbrew temu, co orzekł Sąd w pkt 148 zaskarżonego wyroku, należy uznać, że w takich okolicznościach IC może powoływać się na uzasadnione oczekiwania.
58
W tym kontekście IC zauważa przede wszystkim, że obowiązek korzystania z aplikacji eSubmission wprowadzono niedługo przed zaistnieniem okoliczności faktycznych rozpatrywanych w niniejszym wypadku. Wobec tego Sąd w pkt 148 zaskarżonego wyroku niesłusznie wymagał wykazania, że Komisja udzieliła IC „spójnych” zapewnień. W tym względzie Sąd przeinaczył okoliczności faktyczne, pomijając to, że postępowanie o udzielenie zamówienia HR/2020/OP/0004 stanowiło jedyny przypadek, w którym kwestia stosowania hiperłączy w ofercie złożonej za pomocą aplikacji eSubmission mogła wcześniej wystąpić.
59
Następnie pkt 148 zaskarżonego wyroku błędnie oparto na orzecznictwie dotyczącym przypadku, w którym zapewnienie udzielone przez Komisję nie jest zgodne z normą. W niniejszym wypadku brak jest takiej „normy”, ponieważ składania ofert za pomocą aplikacji eSubmission nie wymaga ani rozporządzenie 2018/1046, ani jakikolwiek inny instrument prawny Unii.
60
Wreszcie, przyznając wprawdzie, że zastosowanie w niniejszym wypadku hiperłączy w ofercie można uznać za błędne, IC podnosi, że do popełnienia tego błędu została skłoniona, w szczególności przez wcześniejszą praktykę Komisji, znaczna liczba oferentów. Okoliczność ta ma zasadnicze znaczenie dla stwierdzenia istnienia „uzasadnionych oczekiwań” w rozumieniu orzecznictwa Trybunału.
61
IC dodaje, że zwrócił się do Sądu o zobowiązanie Komisji do przedstawienia informacji pozwalających na ustalenie, czy inni oferenci również zastosowali w ramach swoich ofert hiperłącza i czy Komisja rutynowo odmawiała uwzględniania dokumentów, do których hiperłącza te odsyłały. Zdaniem IC, wbrew temu, co Sąd stwierdził w pkt 150 zaskarżonego wyroku na potrzeby uzasadnienia nieuwzględnienia tego wniosku o przeprowadzenie środka dowodowego, informacje te były niezbędne do rozstrzygnięcia w przedmiocie argumentu dotyczącego naruszenia zasady ochrony uzasadnionych oczekiwań.
62
W tej kwestii IC zauważa, że zasada ochrony uzasadnionych oczekiwań jest konsekwencją zasady pewności prawa. Konieczne jest zatem, aby zasady sformułowane przez instytucję zamawiającą na potrzeby udzielenia zamówienia publicznego były jasne i precyzyjne oraz aby ich stosowanie było dla oferentów przewidywalne. Nie można zaś uznać, że wymóg ten jest spełniony, w przypadku gdy większa liczba oferentów zinterpretowała daną zasadę, taką jak obowiązek składania ofert za pomocą aplikacji eSubmission, w sposób odmienny niż zalecany przez Komisję.
63
IC uważa ponadto, że Sąd nie przedstawił wystarczającego pod względem prawnym uzasadnienia oddalenia zarzutu trzeciego skargi.
64
Zdaniem Królestwa Hiszpanii oddalenie zarzutu trzeciego skargi IC przed Sądem jest niezgodne z zasadami pewności prawa i ochrony uzasadnionych oczekiwań.
65
To państwo członkowskie zauważa, że, po pierwsze, zachodziła niepewność wynikająca z milczenia specyfikacji istotnych warunków zamówienia co do możliwości załączenia dokumentów do oferty za pomocą hiperłączy, a po drugie, istniała praktyka administracyjna Komisji, o której ta poinformowała IC i która wywołała u niego uzasadnione oczekiwania, że taki sposób procedowania jest dopuszczalny.
66
Królestwo Hiszpanii zarzuca Sądowi przede wszystkim, że ograniczył swoją analizę do możliwości zmiany załączonych do oferty za pomocą hiperłączy dokumentów po upływie terminu składania ofert. W ten sposób przekształcił on możliwość wystąpienia ewentualnego ryzyka bezprawnego zachowania w przeszkodę nie do pokonania, która całkowicie uniemożliwia stosowanie hiperłączy przy składaniu dokumentów opisujących ofertę.
67
Nawet przy założeniu, że stosowanie hiperłączy jest niedopuszczalne, w pkt 147 zaskarżonego wyroku Sąd niesłusznie wywiódł z wyroku z dnia 10 października 2013 r., Manova (C‑336/12, EU:C:2013:647) – który dotyczy możliwości skorygowania lub uzupełnienia oferty, aby ją wyjaśnić lub sprostować oczywiste omyłki – że Komisja nie miała obowiązku wezwania IC do ponownego złożenia dokumentów, tym razem poprzez przesłanie ich do aplikacji eSubmission. Wbrew temu, co orzekł Sąd, orzecznictwo to można było zastosować w drodze analogii, aby dojść do wniosku, że IC należało zezwolić na złożenie bezpośrednio w aplikacji eSubmission dokumentów, które pierwotnie udostępnił on za pomocą hiperłączy, lub na udowodnienie, że dokumenty te nie zostały zmienione po upływie terminu składania ofert.
68
Następnie Sąd niesłusznie orzekł, że bez znaczenia jest, po pierwsze, okoliczność, iż w ramach postępowania o udzielenie zamówienia HR/2020/OP/0004 Komisja zaakceptowała złożenie dokumentów za pomocą hiperłączy, a po drugie, okoliczność, że Komisja, jak wynika z pkt 133 zaskarżonego wyroku, poddała ocenie, w świetle podkryterium 1.3, platformy online oferentów, które są hostowane na serwerach zewnętrznych i które są dostępne za pomocą hiperłączy. W tym ostatnim względzie Sąd, również niesłusznie, poprzestał na wskazaniu w pkt 145 zaskarżonego wyroku, że IC uzyskał maksymalną liczbę punktów za to podkryterium 1.3.
69
Wreszcie Królestwo Hiszpanii przypomina, że przed Sądem zauważyło, iż niektóre dokumenty udostępnione za pomocą hiperłączy były zarejestrowane pod numerem ISBN (International Standard Book Number), w związku z czym nie mogły zostać zmienione. W pkt 131 zaskarżonego wyroku Sąd przeinaczył ten argument i nie wypowiedział się w przedmiocie braku oceny takich dokumentów.
70
Komisja kwestionuje argumentację IC i Królestwa Hiszpanii.
Ocena Trybunału
71
Należy przypomnieć przede wszystkim, że możliwość powołania się na zasadę ochrony uzasadnionych oczekiwań przysługuje każdej osobie, u której administracja Unii wzbudziła uzasadnione nadzieje. Zapewnieniami mogącymi wzbudzić takie nadzieje są, niezależnie od formy, w jakiej zostały przekazane, dokładne, bezwarunkowe, spójne informacje pochodzące z uprawnionych i wiarygodnych źródeł (zob. podobnie wyrok z dnia 19 września 2024 r., Coppo Gavazzi i in./Parlament, C‑725/20 P, EU:C:2024:766, pkt 95 i przytoczone tam orzecznictwo).
72
Natomiast jeżeli ostrożna i poinformowana osoba jest w stanie przewidzieć przyjęcie środka Unii mogącego naruszyć jej interesy, to nie może ona powoływać się na zasadę ochrony uzasadnionych oczekiwań w razie przyjęcia takiego środka (wyrok z dnia 19 września 2024 r., Coppo Gavazzi i in./Parlament, C‑725/20 P, EU:C:2024:766, pkt 96 i przytoczone tam orzecznictwo).
73
W niniejszym wypadku Sąd w pkt 142 zaskarżonego wyroku stwierdził, że w rozpatrywanym postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego każdy rozsądnie poinformowany i wykazujący zwykłą staranność oferent był w stanie dowiedzieć się, że nie może umieścić w ofercie hiperłączy odsyłających do dokumentów dostępnych w witrynie internetowej pozostającej pod jego kontrolą, które w związku z tym mogą, z technicznego punktu widzenia, zostać zmienione po upływie terminu składania ofert.
74
Ocena ta opiera się na elementach przedstawionych w pkt 138–141 tego wyroku, których IC nie zakwestionował.
75
Wśród tych elementów znajduje się przywołany w pkt 138 wspomnianego wyroku fragment strony 79 specyfikacji istotnych warunków zamówienia, zgodnie z którym „[o]ferty należy składać za pośrednictwem aplikacji eSubmission, według instrukcji zawartych w zaproszeniu do składania ofert i w praktycznym przewodniku dotyczącym systemu eSubmission”.
76
Jak Sąd zauważył w istocie w pkt 139 zaskarżonego wyroku, to zawarte w specyfikacji istotnych warunków zamówienia wskazanie pozwalało na dowiedzenie się, że dokumenty opisujące ofertę musiały zostać przesłane do aplikacji eSubmission.
77
W tym względzie bez znaczenia jest podkreślona przez Królestwo Hiszpanii okoliczność, że zgodnie ze znajdującym się w dokumentach zamówienia podkryterium 1.3, dotyczącym „Platform online”, konieczne było dokonanie oceny elementu, który jest par excellence modyfikowalny, a mianowicie zaproponowanej przez oferenta platformy szkoleń językowych online. Rozpatrywany spór dotyczy bowiem nie zastosowania podkryterium 1.3, lecz kwestii, czy elementy włączone do oferty w celu udokumentowania treści proponowanych szkoleń językowych i stosowanej w tym względzie metodyki nauczania (podkryteria 1.1 i 1.2) należało przesłać do aplikacji eSubmission, czy można było udostępnić je za pomocą hiperłączy.
78
W świetle ustaleń poczynionych w pkt 138–141 zaskarżonego wyroku, a w szczególności tych, na które zwrócono uwagę w pkt 75 i 76 niniejszego wyroku, za „uzasadnione nadzieje” wynikające z „dokładnych, bezwarunkowych, spójnych informacji pochodzących z uprawnionych i wiarygodnych źródeł” w rozumieniu orzecznictwa przypomnianego w pkt 71 niniejszego wyroku nie można uznać ani podniesionej przez IC i Królestwo Hiszpanii okoliczności, że w ramach wcześniejszego postępowania przetargowego Komisja wzięła pod uwagę dokumenty udostępnione za pomocą hiperłączy, ani okoliczności – przy założeniu jej wykazania – że inni oferenci, podobnie jak IC, uznali, iż dokumenty przedstawione na poparcie ich oferty można złożyć w ten sposób. W konsekwencji w pkt 150 zaskarżonego wyroku Sąd słusznie uznał, że do rozstrzygnięcia sporu nie jest konieczne zbadanie, w jakim zakresie pozostali oferenci umieścili w swoich ofertach hiperłącza umożliwiające dostęp do opisujących te oferty dokumentów.
79
Ponadto należy stwierdzić, że w sytuacji takiej jak ta opisana przez IC, w której Komisja w pierwszym i – w momencie zaistnienia okoliczności faktycznych leżących u podstaw rozpatrywanego sporu – jedynym postępowaniu o udzielenie zamówienia prowadzonym po wprowadzeniu obowiązku korzystania z aplikacji eSubmission poddała ocenie dokumenty udostępnione za pomocą hiperłączy, siłą rzeczy odosobniony charakter takiej pierwszej praktyki administracji uniemożliwia co do zasady stwierdzenie na podstawie tego tylko elementu, że istnieją spójne zapewnienia.
80
W świetle powyższego Sąd w pkt 148 zaskarżonego wyroku słusznie orzekł, że IC nie dowiódł istnienia spójnych zapewnień ze strony Komisji, z których wynikałoby zezwolenie na stosowanie hiperłączy.
81
Następnie z uwagi na to, że IC i Królestwo Hiszpanii podnoszą zarzut naruszenia zasady pewności prawa, której zasada ochrony uzasadnionych oczekiwań jest konsekwencją, należy przypomnieć, że ta pierwsza zasada wymaga, aby przepisy prawne były jasne i precyzyjne, tak aby ich stosowanie było przewidywalne dla podmiotów prawa. Wszelkie uregulowania powinny umożliwiać zainteresowanym jednoznaczne ustalenie ich praw i obowiązków oraz podjęcie w związku z tym odpowiednich działań (zob. podobnie wyrok z dnia 3 czerwca 2021 r., Jumbocarry Trading, C‑39/20, EU:C:2021:435, pkt 48 i przytoczone tam orzecznictwo).
82
Otóż należy uznać, że przepisy dotyczące składania dokumentów na poparcie oferty złożonej w ramach unijnego postępowania przetargowego są wystarczająco jasne i precyzyjne.
83
W tym względzie należy zauważyć, że zgodnie z pkt 16.2 załącznika I do rozporządzenia 2018/1046 zasady dotyczące składania ofert powinny być określone w zaproszeniu do składania ofert. W niniejszym wypadku bezsporne jest, że zaproszenie to przewidywało, iż oferty powinny być składane za pośrednictwem aplikacji eSubmission i że w tym celu oferenci powinni postępować zgodnie z instrukcjami zawartymi w praktycznym przewodniku dotyczącym tej aplikacji. Wskazanie to powtórzono we wspomnianym wyżej fragmencie strony 79 specyfikacji istotnych warunków zamówienia, w którym odesłano do tych instrukcji, uściślających, że każdy dokument złożony na poparcie oferty należy przesłać do przeznaczonej do tego przestrzeni w aplikacji eSubmission.
84
Brak dwuznaczności wspomnianego wskazania wzmacnia istnienie wymogu „integralności danych”, określonego – w odniesieniu do składania przez Internet dokumentacji wniosku kierowanego do administracji Unii – w art. 149 ust. 1 rozporządzenia 2018/1046. Zgodnie z tym wymogiem system składania dokumentów przez Internet wykorzystywany przez oferentów musi być skonfigurowany w taki sposób, aby dokumentacja wniosku pozostała niezmieniona w toku całego postępowania administracyjnego. Postępowania o udzielenie przez Unię zamówienia publicznego nie stanowią wyjątku od tej zasady. Integralność danych musi zatem zostać zapewniona także przed upływem terminu składania ofert, co wiąże się z wymogiem, aby składanie wszelkich dokumentów na poparcie oferty następowało w takiej formie i w taki sposób, że wykluczone są wszelkie późniejsze zmiany takich dokumentów.
85
Umieszczenie wymogu integralności danych w rozporządzeniu 2018/1046 podważa ponadto argument IC, zgodnie z którym składanie dokumentów na poparcie oferty w ramach postępowania o udzielenie przez Unię zamówienia publicznego nie podlega żadnej „normie”. W związku z tym w pkt 148 zaskarżonego wyroku Sąd słusznie stwierdził w istocie, że nawet przy założeniu, iż Komisja udzieliła IC zapewnień, z których wynikałoby, że dokumenty opisujące treść i metodykę nauczania można złożyć za pomocą hiperłączy, zapewnienia te byłyby niezgodne z obowiązującymi normami. Normy te obejmują zresztą nie tylko wymóg integralności danych, ale również zasady regulujące udzielanie zamówień publicznych, w tym zasady przejrzystości i równego traktowania, których przestrzegania wymaga art. 160 rozporządzenia 2018/1046.
86
Wspomniane normy, jak również względy dobrej administracji, mogą uzasadniać zastosowanie wskazania, z którego wynika wymóg przesłania dokumentów składanych na poparcie oferty, do wszystkich tych dokumentów, bez czynienia wyjątków dla niektórych kategorii dokumentów, których późniejsza zmiana byłaby, ze względów technicznych lub prawnych, niezwykle trudna, a wręcz niemożliwa. Stąd nawet przy założeniu, że argument Królestwa Hiszpanii dotyczący braku możliwości zmiany dokumentów zarejestrowanych pod numerem ISBN (International Standard Book Number) jest prawidłowy i – jak twierdzi to państwo członkowskie – został przez Sąd błędnie zinterpretowany, taka okoliczność nie może podważyć przeprowadzonego w zaskarżonym wyroku rozumowania, które samo w sobie jest rozstrzygające i zgodnie z którym IC nie mógł oczekiwać od Komisji, że ta oceni dokumenty nieprzesłane do aplikacji eSubmission, lecz udostępnione wyłącznie za pomocą hiperłączy.
87
Sąd, stwierdziwszy bez naruszenia zasad pewności prawa i ochrony uzasadnionych oczekiwań, że ze względu na potrzebę zapewnienia, by cała dokumentacja złożona przez każdego z oferentów pozostała niezmieniona, przy ocenie ofert nie można było uwzględnić dokumentów udostępnionych za pomocą hiperłączy, również słusznie uznał w pkt 143, 144, 146 i 147 zaskarżonego wyroku, że Komisja nie miała obowiązku zbadania, żądając przedstawienia dowodów przez oferentów, którzy posłużyli się hiperłączami, czy dokumenty udostępnione za pomocą hiperłączy pozostały niezmienione po upływie terminu składania ofert.
88
W tym względzie Sąd w pkt 147 zaskarżonego wyroku słusznie wyjaśnił, że orzecznictwa wynikającego z wyroku z dnia 10 października 2013 r., Manova (C‑336/12, EU:C:2013:647), nie można rozumieć w ten sposób, że Komisja powinna była wezwać IC do usunięcia uchybień w zakresie złożenia rozpatrywanych dokumentów. Wyrok ten dotyczy bowiem możliwości wezwania oferenta przez instytucję zamawiającą do usunięcia uchybień w zakresie złożenia oferty poprzez przedstawienie dokumentów opisujących sytuację tego oferenta. Otóż poza tym, że dokumenty rozpatrywane w sprawie, w której zapadł wspomniany wyrok, nie dotyczyły – w przeciwieństwie do sytuacji rozpatrywanej w niniejszym wypadku – samej oferty, w wyroku tym nie nałożono na instytucję zamawiającą obowiązku wezwania do usunięcia uchybień.
89
Wreszcie z powyższych uwag wynika, że Sąd uzasadnił swoją ocenę w sposób jasny i jednoznaczny, umożliwiając zainteresowanym poznanie podstaw przyjętego rozstrzygnięcia, a Trybunałowi – dokonanie jego kontroli sądowej. W związku z tym twierdzenie IC, zgodnie z którym zaskarżony wyrok jest niewystarczająco uzasadniony i które opiera się wyłącznie na oddalonych powyżej argumentach co do meritum, z którymi się pokrywa, należy oddalić jako oczywiście bezzasadne.
90
Z powyższego wynika, że zarzut pierwszy odwołania IC i zarzut drugi odwołania Królestwa Hiszpanii należy oddalić.
W przedmiocie zarzutu drugiego odwołania IC
91
IC przypomina, że w zarzucie drugim podniesionym przed Sądem skrytykował on Komisję za to, że nie przeprowadziła analizy porównawczej jakości konkurencyjnych ofert. Instytucja ta poprzestała bowiem na dokonaniu odrębnej oceny każdej z ofert i na sklasyfikowaniu tych ofert według wyników uzyskanych w następstwie owych odrębnych ocen.
92
Sąd oddalił ten zarzut, stwierdzając zasadniczo, że porównanie ofert nie wymaga zestawienia propozycji oferentów w celu określenia ich charakterystyki i przewagi jednych względem drugich.
93
Rozumowanie to znajduje odzwierciedlenie w szczególności w pkt 165 zaskarżonego wyroku, w którym Sąd stwierdził, że ofertę grupy CLL oceniono w świetle kryteriów udzielenia zamówienia znajdujących się w specyfikacji istotnych warunków zamówienia, podobnie jak ofertę IC, wobec czego nic nie upoważniało do twierdzenia, że Komisja nie zastosowała się do wymogu wyłonienia oferty najkorzystniejszej ekonomicznie na podstawie obiektywnych kryteriów, które zapewniają przestrzeganie zasad przejrzystości i równego traktowania.
94
Zdaniem IC takie podejście do porównywania ofert jest błędne pod względem prawnym. Gdy, tak jak w niniejszym wypadku, zastosowanie kryterium udzielenia zamówienia w postaci oferty najkorzystniejszej ekonomicznie wymaga wyłonienia oferty, którą charakteryzuje najlepsza relacja jakości do ceny, należy dokonać zestawienia jakości poszczególnych ofert. Jedynie takie podejście polegające na bezpośrednim skonfrontowaniu ofert prowadzi do zagwarantowania „obiektywnego porównania relatywnej wartości ofert, tak aby ustalić – w warunkach efektywnej konkurencji – która z ofert jest najkorzystniejsza ekonomicznie” w rozumieniu motywu 90 dyrektywy 2014/24. Wspomniany motyw 90 ma znaczenie dla wykładni zakresu art. 67 tej dyrektywy, zaś sam ów art. 67 jest istotny, jak wynika z motywu 106 rozporządzenia 2018/1046, dla zrozumienia znaczenia, jakie ma określone w art. 167 ust. 4 tego rozporządzenia kryterium udzielenia zamówienia w postaci oferty najkorzystniejszej ekonomicznie.
95
Ofertę złożoną przez grupę CLL w odniesieniu do wszystkich części zamówienia należało rzeczywiście porównać z ofertami pozostałych oferentów oddzielnie dla każdej części. Taka analiza porównawcza mogła doprowadzić do odmiennej oceny oferty grupy CLL dla każdej części zamówienia. Tymczasem komisja przetargowa przyznała ofercie tej grupy identyczną liczbę punktów za każdą z części zamówienia, podczas gdy w specyfikacji istotnych warunków zamówienia wskazano, że w przypadku złożenia oferty dotyczącej kilku części zamówienia przeprowadzona zostanie ocena każdej z tych części. W pkt 166 zaskarżonego wyroku Sąd niesłusznie zatem zaakceptował jednolitą ocenę oferty grupy CLL.
96
Okoliczność, że oferta grupy CLL była w istocie identyczna w odniesieniu do każdej z części zamówienia, jest w tym względzie bez znaczenia, ponieważ oferty pozostałych oferentów różniły się w zakresie poszczególnych części zamówienia, co powinno gwarantować odrębną wartość relatywną, w zakresie poszczególnych części zamówienia, oferty grupy CLL w stosunku do oferty jej konkurentów.
97
Co więcej, przy oddalaniu zarzutu drugiego skargi Sąd przedstawił wewnętrznie sprzeczne uzasadnienie.
98
W tym względzie IC zauważa, że w pkt 174 zaskarżonego wyroku stwierdzono, iż „Komisja skonfrontowała propozycje techniczne. W tym kontekście Komisja istotnie stwierdziła, że w ofercie [IC] występuje brak dotyczący samodzielnej nauki. W tym przypadku należy stwierdzić, że jakość tej oferty oceniono niżej niż jakość oferty grupy CLL, ponieważ w ofercie [IC] nie wyszczególniono samodzielnej nauki”. Zdaniem IC Sąd, wypowiadając się w ten sposób, dał do zrozumienia, że instytucja zamawiająca powinna ocenić konkurencyjne propozycje, porównując je ze sobą, co jest sprzeczne z pozostałymi motywami zaskarżonego wyroku, które stanowiły podstawę do oddalenia zarzutu drugiego skargi. Alternatywnie należałoby uznać, że w tym pkt 174 Sąd stwierdził, iż Komisja rzeczywiście porównała konkurencyjne oferty ze sobą. Stwierdzenie to byłoby w takim przypadku niespójne z pozostałymi ustaleniami Sądu poczynionymi w zaskarżonym wyroku i stanowiłoby w każdym razie przeinaczenie okoliczności faktycznych, ponieważ Komisja w rzeczywistości nie zestawiła konkurencyjnych propozycji technicznych w celu określenia ich charakterystyki i ustalenia ich relatywnej przewagi.
99
Komisja kwestionuje tę argumentację.
100
Jak wynika z okoliczności faktycznych ustalonych przez Sąd i streszczonych w pkt 15 niniejszego wyroku, przy udzielaniu rozpatrywanego zamówienia publicznego Komisja musiała oprzeć się, zgodnie z art. 167 ust. 4 rozporządzenia 2018/1046, na kryterium oferty najkorzystniejszej ekonomicznie, przy czym stosownie do owego przepisu kryterium to może być stosowane zgodnie z metodą najniższej ceny, metodą najniższego kosztu lub metodą najlepszej relacji jakości do ceny.
101
Z okoliczności tych wynika również, że w niniejszym wypadku zastosowano metodę najlepszej relacji jakości do ceny.
102
Prawdą jest, jak podkreśla IC, że metoda ta wymaga obiektywnego porównania „relatywnej wartości” ofert. Wymóg ten wynika w szczególności z motywu 90 dyrektywy 2014/24, który ma znaczenie dla wykładni zakresu art. 67 tej dyrektywy, zaś sam ów art. 67 jest istotny, jak wynika z motywu 106 rozporządzenia 2018/1046, dla wykładni art. 167 ust. 4 tego rozporządzenia.
103
Jednakże wbrew temu, co twierdzi IC, ocena Sądu, zgodnie z którą w niniejszym wypadku dokonano takiego obiektywnego porównania opartego na relatywnej wartości ofert, nie jest obarczona naruszeniem prawa ani nie stanowi przeinaczenia okoliczności faktycznych.
104
W tym względzie Sąd w pkt 165 i 166 zaskarżonego wyroku stwierdził, że ofertę grupy CLL oraz ofertę IC oceniono w świetle kryteriów określonych w specyfikacji istotnych warunków zamówienia. Jak przypomniano w pkt 23 i 26 niniejszego wyroku, oceny te dały łączny wynik wynoszący 88,89 punktu na 100 w przypadku grupy CLL i 87,40 punktu na 100 w przypadku IC.
105
IC nie kwestionuje tych okoliczności faktycznych.
106
Wynika stąd, że „relatywną wartość” ofert rzeczywiście oceniono – wartość oferty grupy CLL oszacowano jako wyższą o 1,49 punktu w stosunku do wartości oferty IC.
107
Ponadto IC nie przedstawił żadnego dowodu pozwalającego wykazać, że uregulowania Unii nakładają na instytucję zamawiającą obowiązek porównania złożonych przez oferentów ofert w inny sposób, ani żadnego dowodu na poparcie swojego twierdzenia, zgodnie z którym pkt 174 zaskarżonego wyroku należałoby tak interpretować. W tym ostatnim względzie należy zauważyć, że we wspomnianym pkt 174, który odnosi się do pkt 165–168 tego wyroku, Sąd nie sformułował żadnej oceny, która byłaby sprzeczna z oceną przedstawioną w tych ostatnich punktach. Stwierdzono tam bowiem jedynie, że przy dokonywaniu oceny każdej z ofert technicznych w świetle specyfikacji istotnych warunków zamówienia Komisja „skonfrontowała propozycje techniczne”, to znaczy mogła je porównać. Odpowiada to w istocie temu, o czym mowa we wspomnianych pkt 165–168.
108
IC nie uzasadnił również swojego twierdzenia, zgodnie z którym ocena wartości oferty grupy CLL była jednolita dla wszystkich części rozpatrywanego zamówienia publicznego. Wprawdzie zamówienia tego udzielono – w zakresie wszystkich jego części – na miejscu pierwszym grupie CLL, jednak ani z okoliczności faktycznych ustalonych przez Sąd, ani z okoliczności faktycznych, na które powołuje się IC, nie wynika, że wyniki uzyskane przez oferentów sklasyfikowanych na miejscu drugim w odniesieniu do poszczególnych części wspomnianego zamówienia były identyczne. Nic nie pozwala zatem uznać, że „relatywna wartość” oferty grupy CLL była jednolita dla wszystkich części zamówienia.
109
W konsekwencji żaden z argumentów przedstawionych przez IC na poparcie zarzutu drugiego jego odwołania nie dowodzi, że Sąd naruszył prawo lub przeinaczył okoliczności faktyczne poprzez stwierdzenie w pkt 165 zaskarżonego wyroku, że nic nie upoważniało do twierdzenia, że Komisja nie zastosowała się do wymogu wyłonienia oferty najkorzystniejszej ekonomicznie na podstawie obiektywnych kryteriów, które zapewniają przestrzeganie zasad przejrzystości, niedyskryminacji i równego traktowania.
110
Wynika stąd, że zarzut drugi odwołania IC jest bezzasadny.
W przedmiocie zarzutu pierwszego odwołania Królestwa Hiszpanii
111
Królestwo Hiszpanii podnosi, że poprzez zaniechanie stwierdzenia, iż sporna decyzja jest obarczona brakiem uzasadnienia, Sąd nie uwzględnił zakresu obowiązku uzasadnienia zapisanego w art. 41 ust. 2 lit. c) Karty.
112
To państwo członkowskie zauważa, po pierwsze, że łączny wynik przyznany ofercie grupy CLL był wyższy jedynie o 1,49 punktu od łącznego wyniku przyznanego ofercie IC. Po drugie, brak w dokumentach dotyczył jedynie niektórych elementów podkryteriów 1.1 i 1.2. Ów brak w dokumentach był jednym z powodów, dla których IC w ramach oceny tych podkryteriów uzyskał liczby punktów wynoszące 22/30 i 21/30.
113
Tymczasem sporna decyzja nie pozwala na ustalenie, z jakich konkretnie powodów ofercie IC przyznano takie liczby punktów.
114
Udzielenie dostępu do siatki oceny, która zawiera szereg komentarzy dotyczących różnych elementów podkryterium, bez wskazania, ile punktów dodano lub odjęto w związku z każdym z tych elementów, jest niewystarczające.
115
Zdaniem Królestwa Hiszpanii w pkt 65 zaskarżonego wyroku Sąd wprawdzie słusznie przypomniał, że aby obowiązkowi uzasadnienia uczyniono zadość, wystarczy, by niewybrany oferent mógł zrozumieć, dlaczego wybrana oferta góruje nad ofertą, której nie wybrano, jednakże w niniejszym wypadku Sąd niesłusznie zaniechał stwierdzenia, że sporna decyzja właśnie nie pozwalała IC zrozumieć, dlaczego ofercie grupy CLL przyznano wyższą liczbę punktów.
116
Królestwo Hiszpanii podkreśla, że nie podważa ono szerokiego zakresu uznania instytucji zamawiającej przy ustalaniu, jak w ramach każdego podkryterium będą rozkładały się punkty za jego poszczególne elementy. Twierdzi ono jednak, że Komisja musi sprecyzować, ile punktów przypisuje każdemu z tych elementów. Na poparcie tego argumentu odsyła ono do pkt 247–254 wyroku z dnia 27 kwietnia 2016 r., European Dynamics Luxembourg i in./EUIPO (T‑556/11, EU:T:2016:248).
117
W ocenie Królestwa Hiszpanii z wyroku tego wynika, że brak korelacji między z jednej strony pozytywnymi i negatywnymi komentarzami odnoszącymi się do poszczególnych elementów poddanych ocenie a z drugiej strony przyznaniem lub odjęciem określonej liczby punktów stanowi naruszenie obowiązku uzasadnienia.
118
W związku z tym Sąd miał naruszyć prawo, orzekając w istocie w pkt 63, 102, 117 i 118 zaskarżonego wyroku, że ów brak korelacji jest pozbawiony znaczenia.
119
W pkt 90 zaskarżonego wyroku Sąd miał stwierdzić, że w niniejszym wypadku specyfikacja istotnych warunków zamówienia jest mniej szczegółowa niż ta rozpatrywana w sprawie, w której zapadł wyrok z dnia 27 kwietnia 2016 r., European Dynamics Luxembourg i in./EUIPO (T‑556/11, EU:T:2016:248). Zdaniem Królestwa Hiszpanii to rozumowanie Sądu jest błędne pod względem prawnym, ponieważ sprowadza się do przyjęcia, że to precyzja, z jaką sformułowano specyfikację istotnych warunków zamówienia, określa zakres obowiązku uzasadnienia. Zakres tego obowiązku nie może zaś zależeć od dokumentów zamówienia. W niniejszym wypadku Sąd za rozstrzygający powinien był uznać stwierdzony w pkt 76–78 i 90 zaskarżonego wyroku fakt, że każde podkryterium zawierało różne elementy i że elementy te były przedmiotem konkretnej oceny dokonanej w drodze pozytywnych lub negatywnych komentarzy.
120
Wreszcie zdaniem Królestwa Hiszpanii decyzja administracji powinna wskazywać wagę rzeczywiście przyznaną przy ocenie każdego z elementów, który był przedmiotem niezależnej ewaluacji.
121
122
Co się tyczy spoczywającego na Komisji na mocy art. 296 akapit drugi TFUE i art. 41 ust. 2 lit. c) Karty obowiązku uzasadnienia, należy przypomnieć, że uzasadnienie powinno przedstawiać w sposób jasny i jednoznaczny rozumowanie autora aktu, tak aby umożliwić zainteresowanym poznanie podstaw owego aktu, a właściwemu sądowi – dokonanie jego kontroli [zob. podobnie wyrok z dnia 30 stycznia 2024 r., Agentsia Patna infrastruktura (Europejskie finansowanie infrastruktury drogowej), C‑471/22, EU:C:2024:99, pkt 25 i przytoczone tam orzecznictwo].
123
Dokładny zakres wymogu uzasadnienia należy oceniać w świetle okoliczności danego przypadku, w szczególności treści aktu, charakteru przywołanych argumentów, a także interesu, jaki w uzyskaniu wyjaśnień mogą mieć adresaci aktu lub inne osoby, których akt ten dotyczy. Nie ma zatem wymogu, by uzasadnienie aktu wyszczególniało wszystkie okoliczności faktyczne i prawne, które można by uznać za istotne [wyrok z dnia 30 stycznia 2024 r., Agentsia Patna infrastruktura (Europejskie finansowanie infrastruktury drogowej), C‑471/22, EU:C:2024:99, pkt 26 i przytoczone tam orzecznictwo].
124
Królestwo Hiszpanii zarzuca Sądowi, że zaniechał stwierdzenia, iż Komisja naruszyła spoczywający na niej obowiązek uzasadnienia względem IC. Nie kwestionując tego, że IC poinformowano, po pierwsze, o wynikach uzyskanych przezeń oraz przez grupę CLL z tytułu każdego kryterium i każdego podkryterium udzielenia zamówienia, a po drugie, o pozytywnych i negatywnych komentarzach sformułowanych przez komisję przetargową, to państwo członkowskie uważa jednak, że Komisja miała obowiązek sprecyzowania korelacji zachodzącej między każdym z tych komentarzy a uzyskanym wynikiem, tak aby IC był w stanie dowiedzieć się, jaką konkretnie liczbę punktów dodano lub odjęto w związku z każdym ze wspomnianych komentarzy.
125
Jednakże, jak już zauważył Trybunał, nie można domagać się od instytucji zamawiającej, aby przekazała oferentowi, którego oferta nie została wybrana, poza powodami jej odrzucenia, po pierwsze, dokładne podsumowanie tego, w jaki sposób każdy ze szczegółów jego oferty został uwzględniony przy jej ocenie, oraz po drugie – w ramach podania do wiadomości charakterystyki i cech decydujących o relatywnej przewadze wybranej oferty – drobiazgową analizę porównawczą tej oferty oraz oferty niewybranego oferenta (wyrok z dnia 3 maja 2018 r., EUIPO/European Dynamics Luxembourg i in., C‑376/16 P, EU:C:2018:299, pkt 57 i przytoczone tam orzecznictwo).
126
Ponadto obowiązek uzasadnienia nie wymaga co do zasady przypisania konkretnej wagi poszczególnym negatywnym czy pozytywnym komentarzom w ocenie. Przy tym jednak, w przypadku gdy dokumenty zamówienia określają liczbowo wagę poszczególnych kryteriów lub podkryteriów, zasada przejrzystości wymaga, by owym kryteriom i podkryteriom przyznać wyrażoną liczbowo ocenę (wyrok z dnia 3 maja 2018 r., EUIPO/European Dynamics Luxembourg i in., C‑376/16 P, EU:C:2018:299, pkt 63).
127
W niniejszym wypadku bezsporne jest, że specyfikacja istotnych warunków zamówienia przewidywała ważenie punktów na poziomie kryteriów i podkryteriów oraz że w ramach każdego podkryterium wyróżniała również szereg elementów, w odniesieniu do których nie określono jednak odrębnie konkretnej wagi punktów.
128
W tych okolicznościach, jak w pkt 102 zaskarżonego wyroku wskazał Sąd, Komisja nie miała obowiązku obliczenia, a tym samym wskazania w swojej decyzji lub w siatkach oceny przekazanych IC, w jakim dokładnie zakresie, wyrażonym w punktach, każdy komentarz dotyczący pojedynczego elementu podkryterium wpływał na wynik uzyskany z tytułu tego podkryterium.
129
Prawdą jest, że inaczej może być w przypadku, gdy przewidziano, iż część punktów będzie przyznawana w odniesieniu do jednego lub kilku elementów podkryterium. W takim przypadku zasada przejrzystości i obowiązek uzasadnienia wymagają, aby zainteresowanemu ujawniono, jaka część punktów została przyznana w związku z pozytywnymi i negatywnymi komentarzami dotyczącymi tych elementów owego podkryterium (zob. podobnie wyrok z dnia 3 maja 2018 r., EUIPO/European Dynamics Luxembourg i in., C‑376/16 P, EU:C:2018:299, pkt 65–67). Jednakże w niniejszym wypadku w odniesieniu do poszczególnych elementów podkryteriów nie określono odrębnie konkretnej wagi punktów. Jak przypomniano w pkt 126 niniejszego wyroku, instytucja zamawiająca może ograniczyć wyrażoną liczbowo ocenę wyłącznie do poziomu kryteriów i podkryteriów. W związku z tym nie ma ona obowiązku wskazywania, w ramach wyniku przyznanego za dane podkryterium, jaką część tego wyniku przyznano z tytułu każdej pojedynczej składowej tego podkryterium. Sąd mógł zatem stwierdzić, nie naruszając prawa, że pozytywne i negatywne komentarze sformułowane w związku z tymi składowymi nie musiały skutkować przypisaniem wyrażonej liczbowo wagi w odniesieniu do każdego z tych komentarzy.
130
W związku z tym zarzut drugi odwołania Królestwa Hiszpanii należy oddalić.
W przedmiocie zarzutu trzeciego odwołania Królestwa Hiszpanii
131
Królestwo Hiszpanii zauważa, że zarzut drugi skargi IC przed Sądem dotyczył braku porównania ofert grupy CLL i IC oraz że w zarzucie piątym skargi IC zarzucił Komisji udzielenie zamówienia w zakresie wszystkich jego części jednemu usługodawcy.
132
To państwo członkowskie przypomina, że – na poparcie tych zarzutów IC – podniosło ono przed Sądem naruszenie zasady równego traktowania, ilustrując w konkretny sposób odmienne traktowanie, jakiego doznał IC.
133
W zaskarżonym wyroku Sąd miał dokonać błędnej analizy tej argumentacji.
134
W tym względzie, po pierwsze, Królestwo Hiszpanii zauważa, że w toku postępowania przed Sądem zwróciło uwagę na to, iż Komisja nie dokonała żadnej konkretnej oceny treści oferty grupy CLL w odniesieniu do etapu szkoleń językowych zwanego „podsumowującymi ocenami końcowymi”. Co się tyczy oferty IC, Komisja sformułowała natomiast negatywny komentarz w tym aspekcie.
135
W pkt 176 zaskarżonego wyroku Sąd, dostrzegając wprawdzie tę różnicę, miał poprzestać na uznaniu, że jest ona uzasadniona brakiem w dokumentach, jakim obarczona była oferta IC. Zdaniem Królestwa Hiszpanii, o ile brak w dokumentach może tłumaczyć negatywny komentarz dotyczący tej oferty, o tyle nie może on tłumaczyć braku komentarza dotyczącego podsumowujących ocen końcowych w odniesieniu do oferty grupy CLL.
136
Po drugie, Królestwo Hiszpanii podnosi, że przed Sądem powołało się na okoliczność, iż przy ocenie podkryterium 1.1 Komisja pozytywnie skomentowała ofertę grupy CLL w odniesieniu do pewnych narzędzi cyfrowych zaproponowanych przez tę grupę, podczas gdy w odniesieniu do narzędzi cyfrowych zaproponowanych w ofercie IC instytucja ta poprzestała na wskazaniu, bez dokonywania oceny, że w ofercie tej wymieniono takie narzędzia.
137
W pkt 179 i 180 zaskarżonego wyroku Sąd oddalił ten argument, uznając, że – co się tyczy narzędzi cyfrowych – komentarz związany z ofertą IC był równoważny z komentarzem związanym z ofertą grupy CLL. Taka ocena Sądu jest błędna, ponieważ w odniesieniu do tego elementu podkryterium 1.1 Komisja zaniechała sformułowania oceny oferty IC.
138
W rzeczywistości, ze względu na brak środka dowodowego mającego na celu zobowiązanie Komisji do wyjaśnienia tej kwestii Sąd nie był w stanie ustalić, czy Komisja przyznała grupie CLL i IC taką samą liczbę punktów za wspomniany element podkryterium 1.1.
139
Królestwo Hiszpanii przypomina, że w związku z tym zwróciło się do Sądu o wezwanie Komisji do przedstawienia kompletnej oceny podkryteriów 1.1 i 1.2. Zdaniem tego państwa członkowskiego ów środek dowodowy był konieczny do uzasadnienia argumentu, zgodnie z którym Komisja, oceniając podkryterium 1.1, wymieniła i oceniła in concreto narzędzia cyfrowe zaproponowane przez grupę CLL, ale nie uczyniła tego w odniesieniu do narzędzi cyfrowych zaproponowanych przez IC, których nie oceniono na potrzeby ustalenia w szczególności tego, czy ułatwiają one konsolidację nauki i czy pozwalają na dokonywanie oceny na bieżąco.
140
Wspomniane państwo członkowskie dodaje, że w pkt 150 zaskarżonego wyroku Sąd nie uwzględnił tego wniosku o przeprowadzenie środka dowodowego na tej podstawie, że z art. 88 regulaminu postępowania przed Sądem miałoby wynikać, iż taki wniosek nie może zostać złożony przez interwenienta. Jednakże taka wykładnia owego art. 88 jest błędna, ponieważ dokonano jej jedynie w oparciu o ten przepis, w oderwaniu od kontekstu, w jaki się on wpisuje. Kontekst ten obejmuje art. 145 § 2 lit. c) tego regulaminu postępowania, który pozwala interwenientom na przedstawianie dowodów i wniosków dowodowych.
141
Po trzecie, Królestwo Hiszpanii zauważa, że podniosło przed Sądem, iż Komisja dokonała oceny metod nauczania zaproponowanych w ofercie IC, ale nie uczyniła tego w odniesieniu do metod zaproponowanych w ofercie grupy CLL.
142
Oddalając ten argument w pkt 178 zaskarżonego wyroku ze względu na to, że jego uwzględnienie „sprowadza[łoby] się […] do jeszcze bardziej korzystnego traktowania [IC]”, Sąd go przeinaczył. Gdyby nie doszło do przeinaczenia tego argumentu, Sąd mógłby stwierdzić, że odmienne traktowanie, o którym mowa w poprzednim punkcie niniejszego wyroku, jest niedopuszczalne, ponieważ gdyby Komisja oceniła metody nauczania zaproponowane przez grupę CLL, mogłaby sformułować w ich względzie ocenę negatywną.
143
Po czwarte, Królestwo Hiszpanii zauważa, że podniosło przed Sądem, iż w ocenie oferty grupy CLL dotyczącej elementu „Organizacja treści”, o którym mowa w podkryterium 1.1, Komisja poprzestała na formalnej analizie prowadzącej do sformułowania komentarza, zgodnie z którym organizacja treści była szczegółowa i miała bardzo jasną strukturę, podczas gdy w ocenie oferty IC skomentowała ona treść kursów.
144
W pkt 182 zaskarżonego wyroku Sąd miał błędnie oddalić ten argument ze względu na to, że Komisja sformułowała pozytywny komentarz dotyczący treści kursów, podczas gdy Królestwo Hiszpanii kwestionowało okoliczność, że Komisja nie dokonała żadnej oceny w odniesieniu do organizacji tej treści.
145
Opierając się na tych czterech przykładach, Królestwo Hiszpanii dochodzi do wniosku, że Sąd zaniechał stwierdzenia, iż przy ocenie ofert IC i grupy CLL Komisja zastosowała odmienną metodykę. Co więcej, w ocenie Królestwa Hiszpanii zaskarżony wyrok narusza art. 145 § 2 lit. c) regulaminu postępowania przed Sądem.
146
147
Jak wyjaśnia Królestwo Hiszpanii, w punktach zaskarżonego wyroku, które kwestionuje ono w zarzucie trzecim odwołania, ustosunkowano się do argumentów podniesionych przez nie na poparcie zarzutów drugiego i piątego skargi IC, w których ten ostatni krytykował w szczególności to, że rozpatrywanego zamówienia publicznego udzielono w zakresie wszystkich jego części grupie CLL. Ten korzystny dla grupy CLL rezultat miał być konsekwencją braków – czy wręcz arbitralnego traktowania – w zakresie porównania ofert. Zgodnie z tymi przedstawionymi przed Sądem argumentami Królestwa Hiszpanii, z siatek oceny ofert grupy CLL i IC w odniesieniu do części nr 3 wynika, że ocena oferty grupy CLL pod pewnymi względami nie była tak dogłębna jak ocena oferty IC, a pod innymi względami była dogłębniejsza niż ocena tej ostatniej oferty.
148
W tym względzie należy zauważyć, że zachodzenie rozbieżności w zakresie treści lub stopnia szczegółowości między sformułowanymi przez komisję przetargową komentarzami dotyczącymi różnych ofert samo w sobie nie stanowi poszlaki wskazującej na istnienie nierównego lub arbitralnego traktowania. Ze względu na to, że oferty różnią się od siebie, prowadzą one do sformułowania komentarzy, które pod pewnymi względami mogą być bardziej szczegółowe w stosunku do danego oferenta niż w stosunku do innego.
149
O ile prawdą jest, że należy stwierdzić istnienie nierównego lub arbitralnego traktowania w przypadku przedstawienia precyzyjnych i spójnych poszlak wskazujących na takie bezprawne postępowanie, o tyle trzeba jednak zauważyć, że z punktów zaskarżonego wyroku, których dotyczy zarzut trzeci odwołania Królestwa Hiszpanii, nie wynika, by takie poszlaki odnaleziono w siatkach oceny ofert grupy CLL i IC w odniesieniu do części nr 3.
150
Ta dokonana przez Sąd ocena, która ma charakter faktyczny, nie podlega kontroli Trybunału w ramach postępowania odwoławczego.
151
Jak bowiem wynika z art. 256 ust. 1 TFUE oraz z art. 58 akapit pierwszy statutu Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, odwołanie jest ograniczone do kwestii prawnych. Jedynie Sąd jest zatem właściwy do ustalenia i dokonania oceny istotnych okoliczności faktycznych, jak również do dokonania oceny dowodów. Ocena okoliczności faktycznych i dowodów nie stanowi, z wyłączeniem przypadków przeinaczenia, kwestii prawnej, która jako taka podlega kontroli Trybunału w postępowaniu odwoławczym (wyrok z dnia 13 marca 2025 r., PKK/Rada, C‑72/23 P, EU:C:2025:182, pkt 113 i przytoczone tam orzecznictwo). W niniejszym wypadku argumenty Królestwa Hiszpanii dotyczą dokonanej przez Sąd oceny okoliczności faktycznych, przy czym nie wskazało ono elementów stanu faktycznego, które miały zostać przeinaczone.
152
W konsekwencji w zakresie, w jakim zarzut trzeci odwołania Królestwa Hiszpanii dotyczy naruszenia zasady równego traktowania i zakazu arbitralności przy ocenie ofert, jest on niedopuszczalny.
153
Natomiast w zakresie, w jakim Królestwo Hiszpanii podnosi, że nieuwzględnienie w pkt 150 zaskarżonego wyroku jego wniosku o przeprowadzenie środka dowodowego opiera się na błędnej wykładni art. 88 § 1 regulaminu postępowania przed Sądem i tym samym pozbawia art. 145 § 2 lit. c) tego regulaminu postępowania skuteczności (effet utile), owo państwo członkowskie podnosi kwestię prawną.
154
Artykuł 88 § 1 wspomnianego regulaminu postępowania przewiduje, że środki dowodowe mogą być podejmowane z urzędu albo na wniosek strony głównej.
155
Jak wynika jednoznacznie z tego przepisu, interwenienci nie są uprawnieni do składania do Sądu wniosków o przeprowadzenie środków dowodowych.
156
Wbrew temu, co twierdzi Królestwo Hiszpanii, to wyłączenie interwenientów nie pozbawia art. 145 § 2 lit. c) owego regulaminu postępowania skuteczności (effet utile). Ów przepis, który wymaga, by uwagi interwenienta zawierały dowody i wnioski dowodowe, na których opierają się podniesione przez interwenienta zarzuty i argumenty, dotyczy bowiem dowodów przedstawianych przez samego interwenienta lub takich, które sam interwenient miałby w następstwie swojego wniosku dowodowego przedstawić, a nie dowodów, jakie w następstwie środka dowodowego zarządzonego przez Sąd miałaby przedstawić inna strona.
157
W konsekwencji w zakresie, w jakim zarzut trzeci odwołania Królestwa Hiszpanii dotyczy naruszenia art. 145 § 2 lit. c) regulaminu postępowania przed Sądem, jest on bezzasadny.
158
Z powyższego wynika, że rozpatrywany zarzut należy oddalić.
W przedmiocie zarzutu czwartego odwołania Królestwa Hiszpanii
159
Królestwo Hiszpanii przypomina, że zapisane w art. 41 Karty prawo do dobrej administracji obejmuje w szczególności wymóg obiektywnej bezstronności i wymóg przejrzystości. Oddalając zarzut piąty skargi IC, Sąd nie uwzględnił tych wymogów.
160
W tym względzie Królestwo Hiszpanii podnosi, że w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego, w przypadku którego kryterium udzielenia zamówienia to najlepsza relacja jakości do ceny, ocena jakości oferty musi być przeprowadzona oddzielnie od oceny ceny. Taka oddzielna ocena gwarantuje, że na ocenę jakości nie będzie miała wpływu cena. W ten sposób unika się uznania oferty, która jest droższa, za stanowiącą – z samego tego powodu – ofertę lepszej jakości.
161
W pkt 209 zaskarżonego wyroku Sąd słusznie stwierdził, że poprzez ten argument Królestwo Hiszpanii nie zamierzało powoływać się na subiektywną stronniczość członków komisji przetargowej. Jednakże w pkt 208 tego wyroku Sąd błędnie zinterpretował wspomniany argument, który opiera się na wymogu obiektywnej bezstronności, w ten sposób, że poprzez ten argument Królestwo Hiszpanii zarzuciło Komisji, iż ta najpierw oceniła cenę, a następnie jakość ofert. Taka interpretacja argumentacji Królestwa Hiszpanii jest jego zdaniem błędna, ponieważ w rzeczywistości obawy tego państwa członkowskiego dotyczą ryzyka niezapewnienia oddzielenia tych dwóch ocen.
162
W ocenie Królestwa Hiszpanii Sąd powinien był stwierdzić, iż nie można wykluczyć, że Komisja dokonała oceny ceny i jakości ofert jednocześnie i że w związku z tym – pod wpływem wysokiej ceny oferty grupy CLL – doszła ona do wniosku, na podstawie ceny, iż oferta ta była wysokiej jakości.
163
W tym względzie to państwo członkowskie przypomina, że udowodnienie, iż organizacja postępowania administracyjnego nie zapewnia wystarczających gwarancji, aby wykluczyć wszelkie uzasadnione wątpliwości co do ewentualnych przesądzeń, nie wymaga wykazania istnienia braku bezstronności. Wystarczy, że istnieją uzasadnione wątpliwości, których nie można rozwiać.
164
165
Prawo podstawowe do dobrej administracji, o którym mowa w art. 41 Karty, obejmuje, zgodnie z ust. 1 tego postanowienia, prawo do bezstronnego rozpatrzenia swojej sprawy. Ten wymóg bezstronności obejmuje subiektywny element składowy i obiektywny element składowy. Zgodnie z tym ostatnim elementem składowym każda instytucja, organ i jednostka organizacyjna Unii musi zapewnić wystarczające gwarancje, aby wykluczyć wszelkie uzasadnione wątpliwości co do ewentualnych przesądzeń (wyrok z dnia 14 marca 2024 r., D & A Pharma/Komisja i EMA, C‑291/22 P, EU:C:2024:228, pkt 72, 73 i przytoczone tam orzecznictwo).
166
W niniejszym wypadku, jak wynika z okoliczności faktycznych ustalonych przez Sąd w odniesieniu do kryteriów oceny, streszczonych w pkt 15–19 niniejszego wyroku, specyfikacja istotnych warunków zamówienia przewidywała rozgraniczenie między oceną ceny, której przypisano wagę 30 %, i oceną jakości, której przypisano wagę 70 %. To rozgraniczenie przewidziane w specyfikacji istotnych warunków zamówienia jest ścisłe. Z opisu kryteriów i podkryteriów dotyczących jakości wynika bowiem, że żadne z nich nie jest w jakikolwiek sposób związane z ceną oferty.
167
W pkt 208 i 209 zaskarżonego wyroku Sąd stwierdził, że Królestwo Hiszpanii nie przedstawiło żadnego dowodu ani poszlaki pozwalających na wykazanie, że Komisja nie przestrzegała tego rozgraniczenia lub że zorganizowała postępowanie w taki sposób, aby na ocenę opartą na jakości miała wpływ ocena oparta na cenie.
168
Królestwo Hiszpanii nie powołuje się – w celu zakwestionowania tej oceny Sądu – na jakiekolwiek przeinaczenie okoliczności faktycznych.
169
Otóż wspomniana ocena Sądu pozwoliła należycie oddalić argument Królestwa Hiszpanii dotyczący naruszenia wymogu bezstronności. Nawet bowiem przy założeniu, że obawy wyrażone przez to państwo członkowskie co do ewentualnego przesądzenia na korzyść najdroższej oferty mają jakiekolwiek znaczenie, pozostaje faktem, że rozgraniczenie, takie jak to dokonane w dokumentach zamówienia, między oceną opartą na cenie a oceną opartą na jakości daje wystarczające gwarancje, aby wykluczyć wszelkie uzasadnione wątpliwości co do takiego ewentualnego przesądzenia.
170
W konsekwencji zarzut czwarty odwołania Królestwa Hiszpanii – w zakresie, w jakim dotyczy on nieuwzględnienia wymogu obiektywnej bezstronności – należy oddalić jako bezzasadny.
171
Wreszcie Królestwo Hiszpanii utrzymuje, że Sąd nie uwzględnił wymogu przejrzystości, jednakże nie przedstawia ono w tym względzie żadnej konkretnej argumentacji. Otóż zgodnie z utrwalonym orzecznictwem, z art. 256 ust. 1 akapit drugi TFUE, z art. 58 akapit pierwszy statutu Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej oraz z art. 168 § 1 lit. d) regulaminu postępowania przed Trybunałem wynika, iż odwołanie musi dokładnie wskazywać zakwestionowane części wyroku, o którego uchylenie się wnosi, oraz zawierać argumenty prawne, które w konkretny sposób uzasadniają to żądanie, pod rygorem niedopuszczalności odwołania lub danego zarzutu (wyrok z dnia 4 października 2024 r., thyssenkrupp/Komisja, C‑581/22 P, EU:C:2024:821, pkt 57, 58). Wynika stąd, że zarzut szczegółowy Królestwa Hiszpanii dotyczący nieuwzględnienia wymogu przejrzystości jest niedopuszczalny.
172
W związku z tym rozpatrywany zarzut należy oddalić.
173
Ze względu na to, że żaden zarzut podniesiony na poparcie odwołań nie został uwzględniony, odwołania te należy oddalić w całości.
W przedmiocie kosztów
174
Zgodnie z art. 184 § 2 regulaminu postępowania przed Trybunałem, jeżeli odwołanie jest bezzasadne, Trybunał rozstrzyga o kosztach.
175
Artykuł 138 § 1 tego regulaminu postępowania, mający zastosowanie do postępowania odwoławczego na podstawie art. 184 § 1 wspomnianego regulaminu postępowania, stanowi, że kosztami zostaje obciążona, na żądanie strony przeciwnej, strona przegrywająca sprawę.
176
Ze względu na to, że Komisja zażądała obciążenia IC i Królestwa Hiszpanii kosztami postępowania, a te przegrały sprawę, należy obciążyć je, poza ich własnymi kosztami, kosztami poniesionymi przez Komisję w ramach odwołań.
Z powyższych względów Trybunał (ósma izba) orzeka, co następuje:
1)
Odwołania w sprawach C‑534/23 P i C‑539/23 P zostają oddalone.
2)
Instituto Cervantes i Królestwo Hiszpanii pokryją własne koszty, a także koszty poniesione przez Komisję Europejską w związku z odwołaniami.
Podpisy
( *1 ) Język postępowania: francuski