Sygn. akt C-543/16
Wyrok Trybunału (dziewiąta izba) z dnia 21 czerwca 2018 r. – Komisja/Niemcy
(sprawa C‑543/16)(1)
Uchybienie zobowiązaniom państwa członkowskiego – Dyrektywa 91/676/EWG – Artykuł 5 ust. 5 i 7 – Załącznik II część A pkt 1–3 i 5 – Załącznik III pkt 1 ppkt 1–3 i pkt 2 – Ochrona wód przed zanieczyszczeniami azotanami pochodzenia rolniczego – Niewystarczający charakter obowiązujących środków – Dodatkowe środki lub wzmożone działania – Zmiany w programie działania – Ograniczenie rolniczego wykorzystania nawozów – Zrównoważone nawożenie – Okresy rolniczego wykorzystania nawozów – Pojemność zbiorników do przechowywania odchodów zwierzęcych – Stosowanie nawozów na gruntach o dużym nachyleniu lub na gruntach zamarzniętych lub pokrytych śniegiem)
1. Środowisko naturalne – Ochrona wód przed zanieczyszczeniami azotanami pochodzenia rolniczego – Dyrektywa 91/676 – Wdrożenie programów działania mających zastosowanie do stref zagrożenia – Obowiązek podjęcia przez państwa członkowskie wszelkich dodatkowych działań niezbędnych dla realizacji celu określonego w dyrektywie – Obowiązek ich wdrożenia od początku pierwszego programu działania lub pierwszego stwierdzenia ich potrzeby – Ocena niewystarczającego charakteru obowiązujących środków – Kryteria
[dyrektywa Rady 91/676, art. 1, art. 3 ust. 1, art. 5 ust. 4, ust. 5, art. 7, art. 10, załącznik I A pkt 2, pkt 3, załącznik V ust. 4 lit. e)]
(zob. pkt 51–53, 60, 61, 63, 64, 66–68)
2. Skarga o stwierdzenie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego – Badanie zasadności przez Trybunał – Sytuacja, jaką należy wziąć pod uwagę – Sytuacja w chwili upływu terminu wyznaczonego w uzasadnionej opinii
(zob. pkt 70)
3. Środowisko naturalne – Ochrona wód przed zanieczyszczeniami azotanami pochodzenia rolniczego – Dyrektywa 91/676 – Wdrożenie programów działania mających zastosowanie do stref zagrożenia – Obowiązkowe środki mające na celu ograniczenie rolniczego wykorzystania nawozów – Uwzględnienie równowagi między przewidywalnymi wymaganiami upraw w zakresie azotu a zasilaniem upraw azotem z gleby oraz z nawożenia – Ilość azotu dozwolona przez uregulowanie krajowe, określona zgodnie zależnie od potrzeby poprzez nawożenie i bilans składników nawozowych – Uchybienie zobowiązaniom państwa członkowskiego
(dyrektywa Rady 91/676, art. 5 ust. 4, załącznik III ust. 1 pkt 3)
(zob. pkt 87–94)
4. Środowisko naturalne – Ochrona wód przed zanieczyszczeniami azotanami pochodzenia rolniczego – Dyrektywa 91/676 – Obowiązek ustanowienia przez państwa członkowskie zbioru zasad dobrej praktyki rolniczej i programów działania mających zastosowanie do stref zagrożenia – Zasady dotyczące okresów, kiedy zakazane jest rolnicze wykorzystanie wszelkich nawozów – Uregulowanie krajowe przewidujące odstępstwa od tych zasad w sposób nieprzewidziany w tej dyrektywie – Uchybienie zobowiązaniom państwa członkowskiego
[dyrektywa Rady 91/676, motyw 11, art. 2 lit. e), art. 4 ust. 1, art. 5, załącznik II A pkt 1, załącznik III ust. 1 pkt 1]
(zob. pkt 103–105, 107, 120, 135)
5. Środowisko naturalne – Ochrona wód przed zanieczyszczeniami azotanami pochodzenia rolniczego – Dyrektywa 91/676 – Obowiązek ustanowienia przez państwa członkowskie zbioru zasad dobrej praktyki rolniczej i programów działania mających zastosowanie do stref zagrożenia – Zasady dotyczące pojemności i budowy zbiorników przeznaczonych do składowania odchodów zwierzęcych – Zasady dotyczące stosowania nawozów na gruntach o dużym nachyleniu lub na gruntach zamarzniętych lub pokrytych śniegiem – Obowiązek jasnej i precyzyjnej transpozycji na podstawie obiektywnych kryteriów – Uchybienie zobowiązaniom państwa członkowskiego
[dyrektywa Rady 91/676, art. 4 ust. 1, art. 5 ust. 4, załącznik II A pkt 2, pkt 5, załącznik III ust. 1 pkt 2, pkt 3 lit. a), ust. 2]
(zob. pkt 111, 128–133, 153, 164, 166, 172)
6. Państwa członkowskie – Zobowiązania – Wykonanie dyrektyw – Uchybienie zobowiązaniom państwa członkowskiego – Względy uzasadniające wynikające z wewnętrznego porządku prawnego – Niedopuszczalność
(zob. pkt 114)
7. Akty instytucji – Dyrektywy – Wykonanie przez państwa członkowskie – Konieczność jasnej i precyzyjnej transpozycji – Zasady o charakterze technicznym w dziedzinie środowiska naturalnego
(dyrektywa Rady 91/676)
(zob. pkt 145, 157, 164)
Sentencja
1)
Nie przyjmując dodatkowych środków lub nie podejmując wzmożonych działań, gdy okazało się że środki przewidziane niemieckim programem działania były niewystarczające oraz nie wprowadzając zmian do tego programu działania, Republika Federalna Niemiec uchybiła zobowiązaniom, które na niej ciążą na mocy art. 5 ust. 5 i 7 dyrektywy Rady z dnia 12 grudnia 1991 r. dotyczącej ochrony wód przed zanieczyszczeniami powodowanymi przez azotany pochodzenia rolniczego, zamienionej rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1137/2008 z dnia 22 października 2008 r., w związku z Załącznikiem II część A pkt 1–3 i 5 oraz Załącznikiem III pkt 1 ppkt 1–3 i pkt 2 tej dyrektywy.
2)
Republika Federalna Niemiec zostaje obciążona kosztami postępowania.
Dz.U. C 6 z 9.1.2017.
