Sygn. akt C-855/24
Wydanie tymczasowe
WYROK TRYBUNAŁU (trzecia izba)
z dnia 1 października 2026 r.(*)
Odwołanie – Konkurencja – Porozumienia, decyzje i uzgodnione praktyki – Rozporządzenie (WE) nr 1/2003 – Artykuł 11 ust. 6 – Wszczęcie przez Komisję Europejską postępowania w sprawie, w której krajowy organ ochrony konkurencji prowadził już postępowanie – Wniosek tego organu krajowego o pozbawienie go kompetencji przez Komisję – Zasada pomocniczości – Artykuł 41 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej – Zasada dobrej administracji – Rozsądny termin na rozpatrzenie sprawy – Komunikat Komisji w sprawie współpracy w ramach sieci organów ochrony konkurencji – Samodzielne ograniczenie przez tę instytucję przysługujących jej uprawnień dyskrecjonalnych – Obowiązek uzasadnienia
W sprawie C‑855/24 P
mającej za przedmiot odwołanie w trybie art. 56 statutu Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, wniesione w dniu 11 grudnia 2024 r.,
Crown Holdings Inc., z siedzibą w Yardley, Pensylwania (Stany Zjednoczone Ameryki),
Crown Cork & Seal Deutschland Holdings GmbH, z siedzibą w Seesen (Niemcy),
które reprezentowali A. Burnside, C. Graf York von Wartenburg, D. Strohl i T. von Döhren, avocats,
wnoszące odwołanie,
w której pozostałymi uczestnikami postępowania są:
Komisja Europejska, którą reprezentowali B. Ernst, A. Keidel i L. Wildpanner, w charakterze pełnomocników,
strona pozwana w pierwszej instancji,
Republika Federalna Niemiec, którą reprezentowali J. Möller i R. Kanitz, w charakterze pełnomocników,
interwenient w pierwszej instancji,
TRYBUNAŁ (trzecia izba),
w składzie: C. Lycourgos (sprawozdawca), prezes izby, O. Spineanu-Matei, S. Rodin, N. Piçarra i N. Fenger, sędziowie,
rzecznik generalny: A. Biondi,
sekretarz: A. Calot Escobar,
uwzględniając pisemny etap postępowania,
po zapoznaniu się z opinią rzecznika generalnego na posiedzeniu w dniu 26 marca 2026 r.,
wydaje następujący
Wyrok
W odwołaniu wnoszące je wnoszą o uchylenie wyroku Sądu Unii Europejskiej z dnia 2 października 2024 r., Crown Holdings i Crown Cork & Seal Deutschland/Komisja (T‑587/22, zwanego dalej „zaskarżonym wyrokiem”, EU:T:2024:661), w którym Sąd oddalił ich skargę o stwierdzenie nieważności decyzji Komisji Europejskiej C(2022) 4761 final z dnia 12 lipca 2022 r. dotyczącej postępowania na podstawie art. 101 TFUE (sprawa AT.40522 – Opakowania metalowe) (zwanej dalej „sporną decyzją”) w zakresie, w jakim decyzja ta ich dotyczy.
Ramy prawne
Traktat UE
Artykuł 5 ust. 3 TUE stanowi:
„Zgodnie z zasadą pomocniczości, w dziedzinach, które nie należą do jej wyłącznej kompetencji, Unia [Europejska] podejmuje działania tylko wówczas i tylko w takim zakresie, w jakim cele zamierzonego działania nie mogą zostać osiągnięte w sposób wystarczający przez państwa członkowskie, zarówno na poziomie centralnym, jak i regionalnym oraz lokalnym, i jeśli ze względu na rozmiary lub skutki proponowanego działania możliwe jest lepsze ich osiągnięcie na poziomie Unii.
Instytucje Unii stosują zasadę pomocniczości zgodnie z Protokołem [(nr 2)] w sprawie stosowania zasad pomocniczości i proporcjonalności. Parlamenty narodowe czuwają nad przestrzeganiem zasady pomocniczości zgodnie z procedurą przewidzianą w tym protokole”.
Karta
Artykuł 41 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej (zwanej dalej „Kartą”), zatytułowany „Prawo do dobrej administracji”, stanowi w ust. 1:
„Każdy ma prawo do bezstronnego i sprawiedliwego rozpatrzenia swojej sprawy w rozsądnym terminie przez instytucje, organy i jednostki organizacyjne Unii”.
Rozporządzenie (WE) nr 1/2003
Zgodnie z motywami 17, 34 i 38 rozporządzenia Rady (WE) nr 1/2003 z dnia 16 grudnia 2002 r. w sprawie wprowadzenia w życie reguł konkurencji ustanowionych w art. [101 i 102 TFUE] (Dz.U. 2003, L 1, s. 1):
„(17) Jeżeli reguły konkurencji mają być stosowane jednolicie przy jednoczesnym zarządzaniu [europejską siecią konkurencji (zwaną dalej »siecią«)] w możliwie najlepszy sposób, jest sprawą zasadniczą zachowanie zasady, że organy ochrony konkurencji państw członkowskich są automatycznie pozbawione swych kompetencji, jeżeli Komisja [Europejska] rozpocznie własne postępowanie w sprawie. Jeżeli organ ochrony konkurencji państwa członkowskiego prowadzi już postępowanie w sprawie, a Komisja zamierza wszcząć postępowanie, Komisja powinna dołożyć wszelkiej staranności, aby wszcząć postępowanie tak szybko jak to możliwe. Przed wszczęciem postępowania Komisja powinna zasięgnąć opinii zainteresowanych organów krajowych.
[…]
(34) Zasady ustanowione w art. [101 i 102 TFUE] […] przyznały wiodącą rolę organom Wspólnoty. Tę wiodącą rolę należy utrzymać, jednocześnie ściślej włączając państwa członkowskie do stosowania wspólnotowych reguł konkurencji. Zgodnie z zasadami pomocniczości i proporcjonalności, ustanowionymi w art. 5 [TUE], niniejsze rozporządzenie obejmuje swoim zakresem przedmiotowym jedynie kwestie konieczne dla osiągnięcia jego celu, którym jest umożliwienie skutecznego stosowania wspólnotowych reguł konkurencji.
(38) Pewność prawa dla przedsiębiorstw działających na podstawie wspólnotowych reguł konkurencji przyczynia się do promocji innowacyjności i inwestycji. Jeżeli sprawy powodują powstanie autentycznej niepewności z powodu obecnej nowelizacji lub nierozwiązanych kwestii w odniesieniu do stosowania tych reguł, poszczególne przedsiębiorstwa mogą uzyskać nieformalne wytyczne od Komisji. Niniejsze rozporządzenie pozostaje bez uszczerbku dla uprawnienia Komisji do udzielania takich nieformalnych wytycznych”.
Artykuł 7 tego rozporządzenia, zatytułowany „Stwierdzenie i zaprzestanie naruszenia”, znajduje się w rozdziale III tego rozporządzenia, zatytułowanym „Decyzje Komisji”. Artykuł ten stanowi w ust. 1:
„Jeżeli Komisja, działając z urzędu lub na wniosek, stwierdzi naruszenie art. [101 lub 102 TFUE], może w drodze decyzji nakazać przedsiębiorstwom lub związkom przedsiębiorstw, których sprawa dotyczy, by zaprzestały takiego naruszenia. W tym celu Komisja może użyć wobec przedsiębiorstw środków zaradczych o charakterze behawioralnym lub strukturalnym, proporcjonalnych do popełnionego naruszenia i koniecznych do jego skutecznego zakończenia. […]”.
Artykuł 11 tego rozporządzenia, zatytułowany „Współpraca między Komisją a organami ochrony konkurencji państw członkowskich”, znajduje się w rozdziale IV tego rozporządzenia, zatytułowanym „Współpraca”. Artykuł ten stanowi:
„1. Komisja i organy ochrony konkurencji państw członkowskich stosują wspólnotowe reguły konkurencji w ścisłej współpracy.
3. Organy ochrony konkurencji państw członkowskich, w przypadku gdy działają na mocy art. [101 lub 102 TFUE], informują Komisję pisemnie przed lub bezzwłocznie po wszczęciu pierwszych formalnych działań dochodzeniowych. […]
6. Wszczęcie przez Komisję postępowania w celu przyjęcia decyzji na mocy rozdziału III pozbawia organy ochrony konkurencji państw członkowskich ich kompetencji w zakresie stosowania art. [101 i 102 TFUE]. Jeżeli organ ochrony konkurencji państwa członkowskiego prowadzi już postępowanie w sprawie, Komisja wszczyna postępowanie po zasięgnięciu opinii krajowego organu ochrony konkurencji”.
Komunikat w sprawie współpracy
Zawiadomienie Komisji w sprawie współpracy w ramach sieci organów ochrony konkurencji (dodatek do Dz.U. 2004, C 101, s. 43, w Dz.U. 2016, C 374, s. 10, zwane dalej „komunikatem w sprawie współpracy”) przewiduje:
„[…]
3. Sieć utworzona przez organy ochrony konkurencji ma zapewnić zarówno wydajny podział pracy, jak i efektywne i spójne zastosowanie [wspólnotowych] zasad konkurencji […].
6. W większości przypadków organ, który przyjmuje skargę lub wszczyna postępowanie z urzędu, będzie odpowiedzialny za prowadzenie sprawy. Przydzielenie sprawy innemu organowi może nastąpić wyłącznie na początku postępowania (zob. pkt 18 poniżej), jeżeli dany organ uzna, że sprawa nie leży w jego właściwości, lub jeśli inne organy uznały, że są również właściwe w sprawie (zob. pkt 8–15 poniżej).
7. Tam gdzie przydzielenie sprawy innemu organowi zostanie uznane za konieczne dla skutecznej ochrony konkurencji i interesu wspólnotowego, członkowie sieci będą dążyć jak najczęściej do przydzielania sprawy pojedynczemu, właściwemu w tym zakresie organowi […]. W każdym wypadku przydzielenie sprawy innemu organowi powinno przebiegać szybko i efektywnie i nie wstrzymywać toczących się dochodzeń.
9. […] Powyższe kryteria wskazują, że do uznania właściwości organu ochrony konkurencji państwa członkowskiego niezbędne jest istnienie istotnego związku między przypadkiem naruszenia prawa a terytorium danego państwa członkowskiego. Można oczekiwać, że w większości przypadków właściwe będą organy tych państw członkowskich, gdzie naruszenie przepisów wywarło znaczący wpływ na konkurencję, pod warunkiem że organy te są w stanie skutecznie położyć kres takiej sytuacji, działając w pojedynkę lub równolegle z innymi organami, chyba że w danym przypadku instytucją właściwszą do podjęcia działania jest Komisja (zob. pkt 14 i 15 poniżej).
14. Komisja jest instytucją właściwą szczególnie wówczas, gdy jedno lub kilka porozumień lub praktyk, w tym sieć podobnych umów lub praktyk, wpływa na konkurencję w więcej niż trzech państwach członkowskich (rynki transgraniczne obejmujące więcej niż trzy państwa członkowskie lub kilka rynków krajowych).
15. […] Ponadto Komisja jest instytucją właściwą w danej sprawie, [między innymi] jeżeli wobec pojawienia się nowego problemu w dziedzinie konkurencji interes wspólnotowy wymaga przyjęcia decyzji Komisji w sprawie opracowania wspólnotowej polityki konkurencji lub zapewnienia skutecznego wykonania prawa.
16. W celu wykrycia przypadków nakładania się na siebie postępowań oraz zapewnienia, że sprawy są rozpatrywane przez właściwe organy, członkowie sieci muszą być odpowiednio wcześnie informowani o sprawach, które są w trakcie rozpatrywania przez różne organy ochrony konkurencji […]. W wypadku konieczności przydzielenia sprawy innemu organowi jest w interesie zarówno sieci, jak i danego przedsiębiorstwa, aby nastąpiło to szybko.
17. Rozporządzenie [nr 1/2003] tworzy mechanizm, za pomocą którego organy ochrony konkurencji udzielają sobie wzajemnie informacji dla zapewnienia skutecznego i szybkiego przebiegu przydzielania spraw innemu organowi. Artykuł 11 ust. 3 rozporządzenia [nr 1/2003] nakłada na krajowe organy ochrony konkurencji, w przypadku gdy działają na mocy art. [101 lub 102 TFUE], obowiązek informowania Komisji pisemnie przed lub bezzwłocznie po wszczęciu pierwszych formalnych działań dochodzeniowych. Stwierdza on również, że informacja ta może być udostępniona innym krajowym organom ochrony konkurencji Artykuł 11 ust. 3 rozporządzenia [nr 1/2003] ma pozwolić sieci na wykrycie przypadków nakładania się na siebie kilku postępowań oraz zajęcie się kwestiami przydzielenia sprawy innemu organowi zaraz po wszczęciu dochodzenia. […]
18. Tam gdzie pojawi się potrzeba przydzielenia sprawy innemu organowi, kwestia ta powinna zostać rozwiązana szybko, zazwyczaj w ciągu dwóch miesięcy od daty przekazania do sieci pierwszej informacji zgodnie z art. 11 rozporządzenia [nr 1/2003]. W tym czasie organy ochrony konkurencji będą starały się dojść do porozumienia na temat możliwego przydzielenia sprawy innemu organowi oraz, w razie potrzeby, na temat zasad działania równoległego.
19. Generalnie organ lub organy ochrony konkurencji, które prowadzą sprawę pod koniec okresu przydzielania sprawy innemu organowi, powinny nadal się nią zajmować aż do zakończenia postępowania. Przydzielenie sprawy innemu organowi po upływie dwóch miesięcy od pierwotnego przydzielenia może mieć miejsce tylko w wypadku, gdy fakty dotyczące sprawy ulegną zasadniczej zmianie w toku postępowania.
31. Wszyscy członkowie sieci będą dążyć do tego, by przydzielanie spraw przebiegało w sposób szybki i skuteczny. Uwzględniając fakt, że rozporządzeniem [nr 1/2003] ustanawia się system równoległych kompetencji, przydzielanie spraw członkom sieci stanowi jedynie podział zadań, w wyniku którego niektóre organy powstrzymują się od działania. Przydzielanie spraw nie przyznaje zatem przedsiębiorstwom uczestniczącym w naruszeniu lub odczuwającym jego skutki indywidualnych praw do wyboru organu, który będzie rozpatrywał daną sprawę.
52. Wszczęcie postępowania przez Komisję jest formalnym aktem, za pomocą którego Komisja wyraża chęć przyjęcia decyzji na mocy rozdziału III rozporządzenia [nr 1/2003]. […]
53. Zaistnieć mogą dwie sytuacje. Po pierwsze, jeżeli Komisja jest pierwszym organem ochrony konkurencji posiadającym kompetencje w zakresie wszczęcia postępowania w sprawie przyjęcia decyzji zgodnie z rozporządzeniem [nr 1/2003], krajowe organy ochrony konkurencji nie są uprawnione do zajmowania się sprawą. Artykuł 11 ust. 6 rozporządzenia [nr 1/2003] stanowi, że po wszczęciu przez Komisję postępowania krajowe organy ochrony konkurencji nie mogą wszcząć własnego postępowania w zakresie stosowania art. [101 i 102 TFUE] w sprawie tego samego(-ych) porozumienia (porozumień) zawartego przez przedsiębiorstwo(-a) lub praktyki (praktyk) stosowanej(-ych) przez przedsiębiorstwo(-a) na tym samym właściwym rynku geograficznym i produktowym.
54. Druga sytuacja pojawia się, gdy jeden lub więcej krajowych organów ochrony konkurencji poinformowało sieć zgodnie z art. 11 ust. 3 rozporządzenia [nr 1/2003], że podejmują działania w danej sprawie. W początkowej fazie procesu przydzielania sprawy (orientacyjny okres dwóch miesięcy, zob. pkt 18 powyżej) Komisja może wszcząć postępowanie ze skutkiem przewidzianym w art. 11 ust. 6 rozporządzenia [nr 1/2003] po konsultacji z odpowiednimi organami. Po zakończeniu procesu przydzielania sprawy Komisja zastosuje art. 11 ust. 6 rozporządzenia [nr 1/2003] zasadniczo jedynie w następujących sytuacjach:
a) członkowie sieci rozważają podjęcie sprzecznych decyzji w tej samej sprawie;
b) członkowie sieci rozważają podjęcie decyzji w oczywisty sposób sprzecznej ze skonsolidowanym orzecznictwem. Za wzór powinny służyć standardy zdefiniowane w orzeczeniach sądów wspólnotowych oraz poprzednich decyzjach i rozporządzeniach Komisji. Interwencję Komisji w zakresie oceny faktów (np. definicja rynku) spowoduje jedynie występowanie znaczących różnic;
c) członek (członkowie) sieci przedłuża(-ją) nadmiernie czas trwania postępowania w sprawie;
d) zachodzi potrzeba przyjęcia przez Komisję decyzji w celu opracowania wspólnotowej polityki konkurencji, w szczególności jeżeli podobne zagadnienie w zakresie konkurencji występuje w kilku państwach członkowskich lub dla zagwarantowania skutecznego wykonania prawa;
e) dany(-e) krajowy(-e) organ(-y) ochrony konkurencji nie wnosi (wnoszą) sprzeciwu.
[…]”.
Okoliczności powstania sporu i sporna decyzja
Okoliczności powstania sporu wynikające zasadniczo z pkt 2–11 zaskarżonego wyroku można streścić w podany niżej sposób.
Wnoszące odwołanie należą do grupy Crown, która prowadzi działalność w sektorze opakowań metalowych.
W marcu 2015 r. Bundeskartellamt (niemiecki federalny urząd ochrony konkurencji) wszczął dochodzenie przeciwko kilku spółkom z tego sektora, w tym wnoszącym odwołanie.
W następstwie wniosku federalnego urzędu ochrony konkurencji z dnia 14 czerwca 2017 r. o przeprowadzenie dochodzenia w tej sprawie Komisja przyjęła w dniu 19 kwietnia 2018 r. decyzję C(2018) 2466 final o wszczęciu postępowania w sprawie AT. 40522 – Pandora (zwaną dalej „decyzją o wszczęciu postępowania”). Postępowanie to było skierowane przeciwko wnoszącym odwołanie oraz spółkom Silgan Holdings Inc., Silgan White Cap Manufacturing GmbH, Silgan Metal Packaging Distribution GmbH, Silgan Holdings Austria GmbH i Silgan International Holdings BV należącym do grupy Silgan, która również prowadzi działalność w sektorze opakowań metalowych.
W dniu 25 kwietnia 2018 r. wnoszące odwołanie skierowały do Komisji wniosek na podstawie obwieszczenia w sprawie zwalniania z grzywien i zmniejszania grzywien w sprawach kartelowych (Dz.U. 2006, C 298, s. 17).
Decyzją z dnia 1 października 2021 r. Komisja zamknęła postępowanie dotyczące wszystkich terytoriów Europejskiego Obszaru Gospodarczego (EOG) z wyjątkiem Niemiec.
Zarówno spółki należące do grupy Crown, jak i spółki należące do grupy Silgan uznały istnienie naruszenia w Niemczech i wskazały maksymalną kwotę grzywy, jaka miałaby zostać nałożona przez Komisję i jaką zaakceptowałyby one w ramach postępowania ugodowego.
W dniu 12 lipca 2022 r. Komisja wydała sporną decyzję. Komisja stwierdziła, że spółki należące do grup Crown i Silgan uczestniczyły w jednolitym i ciągłym naruszeniu art. 101 TFUE w sektorze opakowań metalowych w Niemczech w okresie od dnia 11 marca 2011 r. do dnia 18 września 2014 r., wpływając w ten sposób na konkurencję między tymi dwiema grupami na znacznej części rynku wewnętrznego, i nałożyła na wnoszące odwołanie, solidarnie, grzywnę w wysokości 7 670 000 EUR.
Postępowanie przed Sądem i zaskarżony wyrok
W skardze wniesionej do Sądu wnoszące odwołanie (skarżące w pierwszej instancji) wniosły o stwierdzenie nieważności spornej decyzji w zakresie, w jakim ich ona dotyczy, oraz o obciążenie Komisji kosztami postępowania.
Na poparcie tej skargi podniosły one sześć zarzutów. Zarzuty pierwszy i drugi, które Sąd zbadał łącznie, dotyczyły naruszenia komunikatu w sprawie współpracy oraz zasady ochrony uzasadnionych oczekiwań i obowiązku uzasadnienia. Zarzut trzeci dotyczył naruszenia zasady pomocniczości, czwarty – naruszenia prawa do obrony, piąty – naruszenia zasady proporcjonalności, a szósty – naruszenia zasady dobrej administracji.
Komisja wniosła do Sądu o oddalenie skargi i obciążenie wnoszących odwołanie (skarżących w pierwszej instancji) kosztami postępowania. Ponadto Komisja wniosła żądanie wzajemne zmierzające do ustalenia kwoty grzywny na wyższym poziomie, sięgającym nawet 9 588 000 EUR.
Republika Federalna Niemiec przystąpiła do sprawy w charakterze interwenienta popierającego żądania Komisji.
W zaskarżonym wyroku Sąd oddalił zarówno skargę wnoszących odwołanie (skarżących w pierwszej instancji), jak i żądanie wzajemne Komisji. Sąd obciążył wnoszące odwołanie (skarżące w pierwszej instancji) ich własnymi kosztami oraz 90 % kosztów poniesionych przez Komisję, Komisja pokryła 10 % własnych kosztów, natomiast Republika Federalna Niemiec pokryła własne koszty.
Żądania stron
Wnoszące odwołanie wnoszą o:
– uchylenie zaskarżonego wyroku w zakresie, w jakim ich skarga została oddalona i zostały one obciążone 90 % kosztów poniesionych przez Komisję;
– stwierdzenie nieważności spornej decyzji w zakresie, w jakim ma ona do nich zastosowanie, lub, tytułem żądania ewentualnego, przekazanie sprawy Sądowi do ponownego rozpoznania oraz
– obciążenie Komisji kosztami i wydatkami poniesionymi przez nie w związku z niniejszym postępowaniem i postępowaniem przed Sądem lub, w przypadku przekazania sprawy Sądowi do ponownego rozpoznania, rozstrzygnięcie o kosztach w orzeczeniu kończącym postępowanie w sprawie.
Komisja i Republika Federalna Niemiec wnoszą o:
– oddalenie odwołania oraz
– obciążenie wnoszących odwołanie kosztami postępowania.
W przedmiocie odwołania
Na poparcie odwołania wnoszące je podnoszą cztery zarzuty. W zarzucie pierwszym podnoszą one naruszenie prawa przy dokonywaniu wykładni komunikatu w sprawie współpracy. Zarzuty drugi, trzeci i czwarty dotyczą, odpowiednio, naruszenia wymogu uzasadnienia przewidzianego w art. 296 akapit drugi TFUE, naruszenia zasady pomocniczości oraz uchybień w postępowaniu przed Sądem.
W przedmiocie zarzutu pierwszego, opartego na naruszeniu prawa przy dokonywaniu wykładni komunikatu w sprawie współpracy
Argumentacja stron
Wnoszące odwołanie podnoszą, że w zaskarżonym wyroku Sąd zgodził się z ich stanowiskiem, zgodnie z którym komunikat w sprawie współpracy zawiera zasady postępowania ograniczające uprawnienia dyskrecjonalne Komisji w odniesieniu do przedsiębiorstw, których działalność jest przedmiotem dochodzenia, wobec czego naruszenie przez Komisję tych zasad postępowania może prowadzić do naruszenia zasady ochrony uzasadnionych oczekiwań.
Zdaniem wnoszących odwołanie Sąd dokonał jednak błędnej wykładni zakresu wspomnianych zasad postępowania, co doprowadziło go w pkt 63 zaskarżonego wyroku do błędnego wniosku, że Komisja nie odstąpiła od tych zasad w niniejszej sprawie.
W tym względzie wykładnia pkt 18 i 19 komunikatu w sprawie współpracy zawarta w pkt 51 zaskarżonego wyroku sprowadza się według wnoszących odwołanie do umożliwienia przydzielenia sprawy innemu organowi w ramach sieci bez rzeczywistych ograniczeń. Takie podejście podważa ich zdaniem pewność prawa dla przedsiębiorstw, którą komunikat ten ma przecież chronić, i zagraża jasności i wydajności podziału pracy, które rozporządzenie nr 1/2003 ma na celu wprowadzić.
Wnoszące odwołanie uważają, że w okolicznościach niniejszej sprawy mogły one zasadnie oczekiwać, że Komisja nie wyrazi zgody na przydzielenie sobie sprawy, ponieważ dochodzenie federalnego urzędu ochrony konkurencji było w toku od trzech lat. Stwierdzenie Sądu, zgodnie z którym pkt 18 komunikatu w sprawie współpracy, przewidujący termin dwóch miesięcy, nie dawał dokładnych zapewnień w tym względzie, jest błędne. Ten pkt 18 ma zastosowanie do wszystkich sytuacji, w których pojawił się problem przydzielenia sprawy innemu organowi, i wymaga szybkiego podjęcia wszelkich działań w celu rozwiązania tego problemu.
Ten wymóg szybkości został zresztą określony również w pkt 7, 16, 17, 18 i 31 tego komunikatu. Wspomniany wymóg wynika ponadto z motywu 17 rozporządzenia nr 1/2003 i z art. 41 Karty, który przyznaje każdej osobie prawo do, w szczególności, rozpatrzenia jej sprawy w rozsądnym terminie.
Komunikat ten należy zatem interpretować w ten sposób, że kwestie związane z przydzieleniem sprawy innemu organowi należy rozwiązać w orientacyjnym okresie dwóch miesięcy lub w okresie rozsądnie zbliżonym do dwóch miesięcy. Interpretację tę potwierdzają pkt 25–29 wyroku z dnia 9 lutego 2022 r., Sped-Pro/Komisja (T‑791/19, EU:T:2022:67), w którym Sąd orzekł, że fakt, iż okres ma charakter jedynie orientacyjny, nie uprawnia Komisji do jego znacznego przekroczenia.
Tymczasem wnioskując w pkt 51 zaskarżonego wyroku z łącznej lektury pkt 19 i 54 komunikatu w sprawie współpracy, że zawarte w tym pkt 19 wyrażenie „gdy fakty dotyczące sprawy ulegną zasadniczej zmianie w toku postępowania” obejmuje „każdą istotną okoliczność faktyczną ujawnioną w toku postępowania”, Sąd uznał w rzeczywistości, że przydzielenie sprawy innemu organowi jest uzasadnione praktycznie we wszystkich przypadkach, w tym, w razie potrzeby, w okresie znacznie przekraczającym orientacyjny okres przewidziany w pkt 18 tego komunikatu.
W tym względzie wnoszące odwołanie zarzucają Sądowi, że ten ograniczył się do dokonania wykładni kontekstualnej pkt 19 wspomnianego komunikatu, opierając się na jego pkt 54, mimo że wykładnia przepisu prawa Unii wymaga uwzględnienia również jego brzmienia, celu realizowanego przez akt, którego przepis ten stanowi część, oraz genezy tego przepisu.
Po pierwsze, co się tyczy wykładni literalnej pkt 19 komunikatu w sprawie współpracy, Sąd powinien był zauważyć, że ów pkt 19 przewiduje wyjątek od zasady, zgodnie z którą organ, który otrzymuje skargę lub wszczyna postępowanie z urzędu, jest, zgodnie z pkt 6 tego komunikatu, odpowiedzialny za sprawę, chyba że sprawa zostanie przydzielona innemu organowi w terminie dwóch miesięcy na podstawie pkt 18 tego komunikatu. Na tej podstawie Sąd powinien był stwierdzić, że wspomniany pkt 19 należy interpretować w sposób ścisły, jako wyjątek.
Wynika z tego, że „fakty dotyczące sprawy” w rozumieniu tego pkt 19 obejmują wyłącznie okoliczności mogące stanowić naruszenie reguł konkurencji, a nie zdarzenia, które miały miejsce w toku późniejszego postępowania administracyjnego. Restrukturyzacja działalności przedsiębiorstwa w toku postępowania nie stanowi zatem „faktów dotyczących sprawy”.
Punkt 19 komunikatu w sprawie współpracy wymaga ponadto, aby fakty dotyczące sprawy uległy „zasadniczej” zmianie. Również z tego powodu błędem byłoby interpretowanie tego punktu w ten sposób, że obejmuje on „każdą istotną okoliczność faktyczną”.
Zdaniem wnoszących odwołanie Sąd nie mógł uznać w pkt 51 zaskarżonego wyroku, że przypadki przewidziane w pkt 54 tego komunikatu „wykraczają poza okoliczności faktyczne istotne dla ustalenia, czy doszło do naruszenia reguł konkurencji”. W tym względzie twierdzą one, że w odróżnieniu od pkt 19 wspomnianego komunikatu, który dotyczy zmiany okoliczności faktycznych sprawy, pkt 54 tego komunikatu dotyczy sytuacji uzasadniających przydzielenie sprawy Komisji ze względów związanych z polityką w dziedzinie konkurencji. Sytuacja, w której Komisja miałaby wydać decyzję o przydzieleniu sobie danej sprawy w celu zaradzenia dostrzeżonym brakom we właściwym prawie krajowym, nie jest jedną z tych sytuacji.
Po drugie, co się tyczy wykładni celowościowej pkt 19 komunikatu w sprawie współpracy, Sąd powinien był uwzględnić cel, o którym mowa w pkt 3 tego komunikatu, polegający na zapewnieniu wydajnego podziału pracy oraz efektywnego i spójnego stosowania reguł konkurencji Unii. Dokonana przez Sąd wykładnia tego pkt 19 jest sprzeczna z tym celem, ponieważ pozwala na przydzielenie sprawy innemu organowi w nieograniczonej liczbie przypadków i na każdym etapie postępowania.
Sąd powinien był ponadto uwzględnić cel wskazany w motywie 38 rozporządzenia nr 1/2003 i wynikający również z prac legislacyjnych poprzedzających przyjęcie tego rozporządzenia, który polega na zapewnieniu przedsiębiorstwom pewności prawa. Zbyt szeroka wykładnia wspomnianego pkt 19, taka jak przyjęta przez Sąd, narusza ten cel.
Szeroka wykładnia tego samego pkt 19 dokonana przez Sąd narusza ponadto zasadę autonomii proceduralnej, zgodnie z którą w braku uregulowań Unii należy oprzeć się, z zastrzeżeniem poszanowania zasad równoważności i skuteczności, na przepisach prawa krajowego każdego państwa członkowskiego. Zdaniem wnoszących odwołanie zasada autonomii proceduralnej uniemożliwiała w niniejszej sprawie uznanie, że restrukturyzacja zainteresowanych przedsiębiorstw uzasadniała przydzielenie sprawy innemu organowi. Do czasu przyjęcia dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/1 z dnia 11 grudnia 2018 r. mającej na celu nadanie organom ochrony konkurencji państw członkowskich uprawnień w celu skuteczniejszego egzekwowania prawa i zapewnienia należytego funkcjonowania rynku wewnętrznego (Dz.U. 2019, L 11, s. 3) zasady dotyczące stosowania art. 101 TFUE, w tym zasady dotyczące odpowiedzialności spółek dominujących i następców prawnych, nie były bowiem zharmonizowane. Postępowanie powinno było zatem zostać przeprowadzone na podstawie przepisów niemieckich.
W tym względzie wnoszące odwołanie wyjaśniają, że w zakresie, w jakim federalny urząd ochrony konkurencji uznał, iż te przepisy krajowe nie są zgodne z zasadą skuteczności, mógł on skierować tę kwestię do sądów niemieckich, które następnie mogłyby zwrócić się do Trybunału z wnioskiem o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym. Natomiast interpretacja pkt 19 komunikatu w sprawie współpracy, zgodnie z którą zezwala on na przydzielenie sprawy innemu organowi w sytuacji, gdy krajowy organ ochrony konkurencji i Komisja uznają, że przepisy krajowe nie pozwalają na skuteczne egzekwowanie prawa konkurencji Unii, doprowadziłaby do powstania niebezpiecznego precedensu. To do sądów należy ustalenie, czy przepisy krajowe są zgodne z zasadą skuteczności, a nie do Komisji – skompensowanie dostrzeżonych braków w przepisach proceduralnych państwa członkowskiego. Każda inna wykładnia jest sprzeczna z zasadami państwa prawa i podziału władz.
W tym ostatnim względzie wnoszące odwołanie zauważają, że jedną z cech państwa prawa, którego poszanowanie jest wartością Unii w rozumieniu art. 2 TUE, jest zasada podziału władz, która w kontekście Unii znajduje wyraz w zasadzie równowagi instytucjonalnej ustanowionej w art. 13 TUE. Tymczasem wykładnia dokonana przez Sąd pozwala Komisji na obejście przepisów krajowych. Jest to równoznaczne z zezwoleniem organom administracyjnym na zastąpienie demokratycznie uzasadnionej oceny dokonanej przez parlament krajowy ich własną oceną sytuacji oraz na obejście wyłącznej kompetencji sądów Unii do dokonywania wykładni prawa Unii.
Po trzecie, co się tyczy wykładni historycznej pkt 19 komunikatu w sprawie współpracy, wnoszące odwołanie podnoszą, że celem tego komunikatu było uzupełnienie rozporządzenia nr 1/2003, w tym w odniesieniu do sposobu, w jaki Komisja, wszczynając własne postępowanie, korzystałaby z przysługującego jej uprawnienia do pozbawienia krajowego organu ochrony konkurencji jego kompetencji do rozpatrzenia danej sprawy. Wnoszące odwołanie powołują się w tym względzie na stanowiska wyrażone przez kilka państw członkowskich w trakcie procedury ustawodawczej, która doprowadziła do przyjęcia art. 11 tego rozporządzenia; stanowiska te wskazują na obawy co do zbyt jednostronnego charakteru tego przepisu nakładającego obowiązki i terminy na władze państw członkowskich, nie wiążąc w ten sam sposób Komisji. W świetle genezy tego przepisu pkt 19 komunikatu w sprawie współpracy oczywiście nie może być rozumiany w ten sposób, że zezwala on na przydzielenie sprawy innemu organowi, jeżeli w toku postępowania ujawni się „[jakakolwiek] istotna okoliczność faktyczna”.
W każdym wypadku, nawet przy założeniu, że w niniejszej sprawie istniały okoliczności uzasadniające przydzielenie sprawy innemu organowi, Komisja naruszyła komunikat w sprawie współpracy, uwzględniając z opóźnieniem wniosek federalnego urzędu ochrony konkurencji. Czekając nieco ponad dziesięć miesięcy na uwzględnienie tego wniosku, Komisja naruszyła wymóg szybkości. W tym względzie wnoszące odwołanie podkreślają, że Komisja, na podstawie informacji, które należało jej przekazać zgodnie z art. 11 ust. 3 rozporządzenia nr 1/2003 i z pkt 17 komunikatu w sprawie współpracy, wiedziała o tym, że dochodzenie prowadzone przez ten organ krajowy trwało już kilka lat.
Zdaniem Komisji zarzut pierwszy odwołania jest bezskuteczny, ponieważ w niniejszej sprawie postępowanie mające na celu wydanie decyzji w rozumieniu art. 11 ust. 6 rozporządzenia nr 1/2003 zostało wszczęte na wniosek krajowego organu ochrony konkurencji. W takiej sytuacji pkt 18 komunikatu w sprawie współpracy jest, jak stwierdził Sąd w pkt 48 zaskarżonego wyroku, pozbawiony znaczenia. Punkt 19 tego komunikatu jest również pozbawiony znaczenia, ponieważ art. 11 ust. 6 tego rozporządzenia został zastosowany na wniosek organu władzy publicznej, a państwa członkowskie nie są związane zasadami postępowania zawartymi we wspomnianym komunikacie.
Zdaniem rządu niemieckiego wnoszące odwołanie nie mogą skutecznie powoływać się na komunikat w sprawie współpracy, ponieważ nie dotyczy on działań administracyjnych Unii i nie ustanawia praw, na które jednostki mogą powoływać się przed sądem.
Komisja i rząd niemiecki dodają, że w każdym razie ten zarzut odwołania jest bezzasadny.
Ocena Trybunału
Zgodnie z art. 11 ust. 6 zdanie pierwsze rozporządzenia nr 1/2003 wszczęcie przez Komisję postępowania w celu przyjęcia decyzji do celów zastosowania art. 101 TFUE lub art. 102 TFUE skutkuje pozbawieniem krajowych organów ochrony konkurencji ich kompetencji w zakresie stosowania tych art. 101 i 102.
Jak wynika z art. 11 ust. 6 zdanie drugie tego rozporządzenia, wynikające z tej decyzji o wszczęciu postępowania pozbawienie kompetencji krajowych organów ochrony konkurencji rozciąga się na sytuacje, w których dana sprawa jest już przedmiotem postępowania przed takimi organami. W takim przypadku wszczęcie postępowania przez Komisję skutkuje przydzieleniem sprawy tej instytucji, ponieważ organ krajowy prowadzący już postępowanie w sprawie zostaje, podobnie jak inne krajowe organy ochrony konkurencji, pozbawiony swojej kompetencji.
Zgodnie z brzmieniem tego przepisu wymaga on jedynie, aby w celu pozbawienia kompetencji krajowego organu ochrony konkurencji prowadzącego już postępowanie w sprawie Komisja skonsultowała się z tym organem krajowym w celu zapoznania się z jego opinią w sprawie ewentualnego przydzielenia sobie sprawy.
W niniejszej sprawie Sąd słusznie stwierdził w pkt 80 zaskarżonego wyroku, że wymóg ten został spełniony. Ponieważ federalny urząd ochrony konkurencji sam zwrócił się do Komisji o pozbawienie go kompetencji, wyraził on w drodze tego wniosku swoją opinię w przedmiocie ewentualnego przydzielenia sprawy tej instytucji, tak samo jak mógłby wyrazić tę opinię po otrzymaniu formalnego wniosku w tym względzie od tej instytucji.
Niemniej jednak zgodność z prawem Unii wszczęcia postępowania w celu przyjęcia decyzji w zakresie stosowania art. 101 TFUE lub art. 102 TFUE, która skutkuje pozbawieniem krajowego organu ochrony konkurencji badającego już sprawę jego kompetencji, nie może zależeć wyłącznie od poszanowania wymogu zasięgnięcia opinii, o którym mowa w art. 11 ust. 6 rozporządzenia nr 1/2003.
Przyjmując decyzję o wszczęciu postępowania, Komisja jest również zobowiązana do przestrzegania w szczególności art. 41 Karty, który ustanawia prawo do dobrej administracji. Prawdą jest, że akt, który polega na wszczęciu postępowania w celu wydania decyzji, ma jedynie charakter przygotowawczy i nie może zatem jako taki być przedmiotem skargi o stwierdzenie nieważności. Jednakże ewentualne wady, jakimi może być obarczony ten akt, mogą zostać podniesione na poparcie skargi przeciwko ostatecznemu aktowi, którego stanowi on stadium przygotowawcze (wyroki: z dnia 11 listopada 1981 r., IBM/Komisja, 60/81, EU:C:1981:264, pkt 12; a także z dnia 22 kwietnia 2021 r., thyssenkrupp Electrical Steel i thyssenkrupp Electrical Steel Ugo/Komisja, C‑572/18 P, EU:C:2021:317, pkt 50).
Prawo do dobrej administracji wymaga w szczególności, aby sprawa została rozpatrzona w rozsądnym terminie. W sprawach dotyczących podejrzewanych naruszeń art. 101 TFUE lub art. 102 TFUE obowiązek ten stanowi dla wszystkich członków sieci ogólną zasadę prawa Unii, a w odniesieniu do Komisji jest on określony w art. 41 ust. 1 Karty (zob. podobnie wyroki: z dnia 21 września 2006 r., Nederlandse Federatieve Vereniging voor de Groothandel op Elektrotechnisch Gebied/Komisja, C‑105/04 P, EU:C:2006:592, pkt 35; z dnia 15 stycznia 2026 r., Imballaggi Piemontesi, C‑588/24, EU:C:2026:14, pkt 44, 45).
Co się tyczy przydzielenia sprawy innemu organowi w ramach sieci, o wymogu podjęcia działań w rozsądnym terminie przypomniano zasadniczo w motywie 17 rozporządzenia nr 1/2003, a także w pkt 7 i 16 komunikatu w sprawie współpracy, z których wynika, że takie przydzielenie powinno, w interesie nie tylko sieci, ale również zainteresowanych przedsiębiorstw, nastąpić „tak szybko jak to możliwe” i być „szybkie”.
Ten wymóg szybkości miał zastosowanie do przydzielenia rozpatrywanej sprawy Komisji. Przydzielenie to urzeczywistniło się poprzez wszczęcie przez Komisję postępowania w celu wydania decyzji w rozumieniu art. 11 ust. 6 rozporządzenia nr 1/2003, i w związku z tym jest działaniem administracyjnym Unii, niezależnie od faktu, że zostało ono zainicjowane przez krajowy organ ochrony konkurencji. Wynika z tego, że przedsiębiorstwa, których dotyczy takie przydzielenie, mogą powoływać się w szczególności na swoje prawo do dobrej administracji ustanowione w art. 41 Karty i na ogólne zasady prawa Unii, które mogą mieć znaczenie w kontekście działań administracyjnych Unii, takich jak zasada ochrony uzasadnionych oczekiwań.
W tym względzie istotne są zasady postępowania, które Komisja określiła w komunikacie w sprawie współpracy w zakresie przydzielenia sprawy innemu organowi w ramach sieci. W konsekwencji, wbrew temu, co twierdzą Komisja i rząd niemiecki, nie można uznać, że zarzut pierwszy odwołania jest bezskuteczny lub że wnoszące odwołanie nie mogły skutecznie powołać się na te zasady na poparcie tego zarzutu.
Ponadto należy zaznaczyć, że wymóg szybkości postępowania, o którym mowa w motywie 17 rozporządzenia nr 1/2003 oraz w pkt 7 i 16 komunikatu w sprawie współpracy, został skonkretyzowany w pkt 18 tego komunikatu, zgodnie z którym „tam gdzie pojawi się potrzeba przydzielenia sprawy innemu organowi”, kwestia ta powinna co do zasady zostać rozwiązana „w ciągu dwóch miesięcy od daty przekazania do sieci pierwszej informacji”.
Jak wskazano w pkt 54 wspomnianego komunikatu, jeżeli w danej sprawie krajowy organ ochrony konkurencji podjął już działania, „pierwszą informacją przekazaną do sieci” jest informacja, za pomocą której ten organ krajowy, zgodnie z art. 11 ust. 3 rozporządzenia nr 1/2003, informuje sieć, że zajmuje się tą sprawą.
Ponadto z tego pkt 54 wynika, że po upływie dwumiesięcznego orientacyjnego okresu, o którym mowa w pkt 18 tego samego komunikatu, Komisja co do zasady powstrzymuje się od stosowania art. 11 ust. 6 rozporządzenia nr 1/2003.
Od tej zasady postępowania istnieje jednak pięć wyjątków, które zostały wymienione w pkt 54 lit. a)–e) komunikatu w sprawie współpracy i dotyczą, odpowiednio, możliwości wydania sprzecznych ze sobą decyzji w tej samej sprawie, możliwości wydania decyzji oczywiście sprzecznej z utrwalonym orzecznictwem, nadmiernego przedłużenia czasu trwania postępowania, konieczności opracowania polityki konkurencji Unii, w szczególności gdy w kilku państwach członkowskich pojawia się podobne zagadnienie w zakresie konkurencji lub w celu zapewnienia skutecznego stosowania prawa, i wreszcie przypadku, w którym krajowy organ ochrony konkurencji zajmujący się już daną sprawą nie sprzeciwia się przydzieleniu jej Komisji.
Komisja, ogłaszając poprzez publikację komunikatu w sprawie współpracy, że będzie stosowała zasady określone w tym komunikacie do wskazanych w nim przypadków, sama ograniczyła się – jak słusznie stwierdzono w pkt 42 i 43 zaskarżonego wyroku – w wykonywaniu przysługujących jej uprawnień dyskrecjonalnych i co do zasady nie może odejść od tych zasad bez narażania się w stosownym wypadku na sankcje z tytułu naruszenia ogólnych zasad prawa, takich jak zasada równego traktowania lub zasada ochrony uzasadnionych oczekiwań (zob. analogicznie wyroki: z dnia 28 czerwca 2005 r., Dansk Rørindustri i in./Komisja, C‑189/02 P, C‑202/02 P, od C‑205/02 P do C‑208/02 P i C‑213/02 P, EU:C:2005:408, pkt 211; z dnia 11 września 2008 r., Niemcy i in./Kronofrance, C75/05 P i C80/05 P, EU:C:2008:482, pkt 60; a także z dnia 14 marca 2024 r., D & A Pharma/Komisja i EMA, C‑291/22 P, EU:C:2024:228, pkt 143).
W niniejszej sprawie bezsporne jest, że przydzielenie sprawy Komisji nastąpiło po upływie orientacyjnego okresu dwóch miesięcy przewidzianego w pkt 18 komunikatu w sprawie współpracy.
Bezsporne jest również, że federalny urząd ochrony konkurencji nie sprzeciwił się temu przydzieleniu sprawy innemu organowi. W tych okolicznościach wyjątek przewidziany w pkt 54 lit. e) tego komunikatu, w którym Komisja zastrzega sobie możliwość zastosowania, po upływie tego orientacyjnego okresu, art. 11 ust. 6 rozporządzenia nr 1/2003 wyłącznie na tej podstawie, że „dany(-e) krajowy(-e) organ(-y) ochrony konkurencji nie wnosi (wnoszą) sprzeciwu”, mógł a priori znaleźć zastosowanie.
Wnoszące odwołanie utrzymują jednak, że gdyby zastosowanie wyjątku takiego jak przewidziany w pkt 54 lit. e) komunikatu w sprawie współpracy wystarczyło do przydzielenia Komisji sprawy już rozpatrywanej przez krajowy organ ochrony konkurencji, oznaczałoby to umożliwienie Komisji pozbawienia krajowych organów ochrony konkurencji kompetencji bez rzeczywistych ograniczeń. Uważają one ponadto, że uznaniowe stosowanie wyjątków, o których mowa w pkt 54 lit. a)–e) tego komunikatu, grozi pozbawieniem znaczenia wymogu szybkości i narusza pewność prawa dla zainteresowanych przedsiębiorstw. Jedynie okres, który zbliża się do tego orientacyjnego dwumiesięcznego okresu przewidzianego w pkt 18 wspomnianego komunikatu, mógłby zostać uznany za rozsądny i jedynie zasadnicza zmiana „faktów dotyczących sprawy” – w ścisłym znaczeniu tych sformułowań zawartych w pkt 19 tego komunikatu – mogłaby prowadzić do zastosowania pkt 54 lit. a)–e) tego komunikatu.
W tym względzie, i bez konieczności ustalania, czy – jak twierdzą wnoszące odwołanie – zastosowanie pkt 54 lit. a)–e) komunikatu w sprawie współpracy jest uzależnione od spełnienia kryterium określonego w pkt 19 tego komunikatu, zgodnie z którym przydzielenie sprawy innemu organowi po upływie dwumiesięcznego orientacyjnego okresu „może mieć miejsce tylko w wypadku, gdy fakty dotyczące sprawy ulegną zasadniczej zmianie w toku postępowania”, należy zauważyć, że Sąd nie naruszył prawa, uznając, iż zmiana sytuacji w toku postępowania przed federalnym urzędem antymonopolowym, która w niniejszej sprawie doprowadziła do przydzielenia sprawy Komisji, a mianowicie restrukturyzacja przedsiębiorstw należących do wnoszących odwołanie i wynikające z tego trudności dla tego organu krajowego w celu zapewnienia skutecznego stosowania reguł konkurencji Unii, może zostać uznana za „zasadniczą” i za odnoszącą się do „faktów dotyczących sprawy”.
Wyrażenia „fakty dotyczące sprawy” nie można bowiem, jak zauważył rzecznik generalny w pkt 41 opinii, interpretować w ten sposób, że obejmuje ono wyłącznie okoliczności faktyczne dotyczące ewentualnego naruszenia będącego przedmiotem dochodzenia. Poza badaniem istnienia i zakresu tego naruszenia, sprawy, o których mowa w rozporządzeniu nr 1/2003 i w komunikacie w sprawie współpracy, mogą wymagać zbadania innych okoliczności faktycznych, takich jak te, które pozwalają na zidentyfikowanie i ukaranie przedsiębiorstw odpowiedzialnych za naruszenie. W związku z tym restrukturyzacja przedsiębiorstw w toku postępowania przed krajowym organem ochrony konkurencji może, do celów stosowania przepisów w dziedzinie nakładania sankcji, stanowić zasadniczą zmianę faktów dotyczących sprawy i w danym przypadku skutkować tym, że Komisja będzie instytucją właściwszą do wydania decyzji.
Wniosku tego nie podważają przepisy prawa pierwotnego Unii dotyczące podziału kompetencji między państwami członkowskimi a Unią w zakresie stosowania prawa konkurencji, na które powołują się wnoszące odwołanie w celu podniesienia naruszenia zasad podziału władzy i państwa prawnego. W przypadku podejrzenia naruszenia art. 101 TFUE lub art. 102 TFUE do Komisji i krajowych organów ochrony konkurencji należy, zgodnie z art. 11 ust. 1 rozporządzenia nr 1/2003, stosowanie reguł konkurencji Unii w ścisłej współpracy. Prawdą jest, że jeżeli okaże się, iż krajowy organ ochrony konkurencji, co do zasady właściwy do rozpatrzenia sprawy, może nie być w stanie, ze względu na lukę w uregulowaniach krajowych, zapewnić skutecznego stosowania tych reguł, dane państwo członkowskie mogłoby być zmuszone do zmiany tych uregulowań. Jednakże w braku takiej zmiany wymóg skutecznego stosowania przepisów prawa konkurencji Unii w rozpatrywanej sprawie wymaga rozpatrzenia sprawy przez najwłaściwszego członka sieci. Fakt, że w takich okolicznościach sprawa zostaje przydzielona Komisji, w żaden sposób nie narusza podziału kompetencji między Unią a tym państwem członkowskim.
W związku z tym nawet przy założeniu, że Sąd naruszył prawo, przedstawiając w pkt 51 zaskarżonego wyroku pkt 54 komunikatu w sprawie współpracy jako element kontekstu pkt 19 tego komunikatu, a ponadto nadał temu pkt 19 nadmiernie szeroki zakres, interpretując wyrażenie „gdy fakty dotyczące sprawy ulegną zasadniczej zmianie w toku postępowania” jako obejmujące „każdą istotną okoliczność faktyczną ujawnioną w toku postępowania”, Sąd mógł jednak zasadnie stwierdzić w pkt 56–58, 62 i 63 zaskarżonego wyroku, że restrukturyzacja w toku postępowania przed federalnym urzędem ochrony konkurencji niektórych przedsiębiorstw należących do grupy Crown była zmianą mogącą uzasadniać przydzielenie sprawy Komisji.
Należy jeszcze zaznaczyć, że okoliczność uzasadniająca, zgodnie z zasadami postępowania określonymi w komunikacie w sprawie współpracy, przydzielenie sprawy Komisji może wystąpić w takim momencie postępowania przed krajowym organem ochrony konkurencji, który jest bardzo odległy od momentu, w którym ten organ krajowy poinformował sieć, zgodnie z art. 11 ust. 3 rozporządzenia nr 1/2003, o rozpoczęciu rozpatrywania sprawy. Rozsądny termin, jaki Komisja powinna dochować przy stosowaniu art. 11 ust. 6 rozporządzenia nr 1/2003, biegnie od momentu, w którym Komisja dowiedziała się o okoliczności uzasadniającej przydzielenie sprawy innemu organowi, a nie od powiadomienia, o którym mowa w art. 11 ust. 3 tego rozporządzenia. W związku z tym, wbrew temu, co twierdzą wnoszące odwołanie, wzmianka w komunikacie w sprawie współpracy o dwumiesięcznym orientacyjnym okresie i o wymogu szybkości postępowania nie może stanowić, jak wskazał rzecznik generalny w pkt 31 i 32 opinii, dokładnych zapewnień udzielonych zainteresowanym przedsiębiorstwom, że każde przydzielenie dotyczącej ich sprawy innemu organowi nastąpi w okresie bliskim temu orientacyjnemu okresowi.
Ponieważ w niniejszej sprawie Sąd stwierdził w swojej suwerennej ocenie okoliczności faktycznych, że trudności spowodowane restrukturyzacją zainteresowanych przedsiębiorstw zostały podane do wiadomości Komisji w dniu 14 czerwca 2017 r., kwestia, czy Komisja zastosowała art. 11 ust. 6 rozporządzenia nr 1/2003 w rozsądnym terminie, sprowadzała się do tego, czy okres około dziesięciu miesięcy od tej daty do dnia wydania decyzji o wszczęciu postępowania był rozsądny w świetle szczególnych okoliczności sprawy. Dokonanej przez Sąd oceny długości tego okresu, zawartej w pkt 101–108 zaskarżonego wyroku, nie można uznać za błędną pod względem prawnym ze względu na to, że – na co powołują się wnoszące odwołanie – postępowanie przed federalnym urzędem ochrony konkurencji toczyło się już od kilku lat. Ten element czasowy jest bowiem pozbawiony znaczenia, ponieważ rozsądny charakter terminu, w którym Komisja podjęła decyzję o zastosowaniu art. 11 ust. 6 rozporządzenia nr 1/2003, należy, jak wskazano w poprzednim punkcie niniejszego wyroku, oceniać od momentu, w którym Komisja dowiedziała się o okoliczności mogącej uzasadniać przydzielenie jej sprawy.
Z całości powyższych rozważań wynika, że Sąd nie naruszył prawa, orzekając, iż Komisja nie odstąpiła w niniejszej sprawie od zasad postępowania, które zostały określone w komunikacie w sprawie współpracy i które należy stosować w szczególności w świetle prawa do dobrej administracji ustanowionego w art. 41 Karty.
W konsekwencji należy oddalić zarzut pierwszy odwołania.
W przedmiocie zarzutu drugiego, dotyczącego naruszenia wymogu uzasadnienia przewidzianego w art. 296 akapit drugi TFUE
Wnoszące odwołanie podnoszą, że Sąd naruszył prawo, uznając przede wszystkim w pkt 66 zaskarżonego wyroku, iż okoliczności niniejszej sprawy nie wzmacniały wymogu uzasadnienia. W sytuacji gdy okres dwóch miesięcy przewidziany w pkt 18 komunikatu w sprawie współpracy nie jest dochowany, a Komisja odstąpiła w ten sposób od tego komunikatu, instytucja ta ma bowiem bardziej restrykcyjny obowiązek uzasadnienia zastosowania art. 11 ust. 6 rozporządzenia nr 1/2003.
Następnie zdaniem wnoszących odwołanie Sąd w każdym wypadku naruszył prawo, uznając w pkt 67–72 zaskarżonego wyroku, że Komisja wystarczająco uzasadniła swoją decyzję o zastosowaniu art. 11 ust. 6 rozporządzenia nr 1/2003. Sama wzmianka w spornej decyzji, że postępowanie wyjaśniające zostało wszczęte na wniosek federalnego urzędu ochrony konkurencji, nie stanowi odpowiedniego uzasadnienia. Wzmianka ta nie dostarcza bowiem żadnej informacji na temat powodów, które skłoniły Komisję do uwzględnienia tego wniosku, ani też nie pozwala na ustalenie, na którym punkcie komunikatu w sprawie współpracy oparła się Komisja. Kwestia, czy Komisja oparła się na pkt 19, czy na pkt 54 tego komunikatu, nie jest zresztą pozbawiona dwuznaczności.
Komunikaty prasowe opublikowane, odpowiednio, przez federalny urząd ochrony konkurencji w dniu 24 kwietnia 2018 r. i przez Komisję po wydaniu spornej decyzji nie są w stanie uzupełnić tych braków w uzasadnieniu tej decyzji. Ponieważ obowiązek uzasadnienia spoczywa na Komisji, komunikat prasowy opublikowany przez ten organ krajowy nie może mieć znaczenia dla ustalenia, czy Komisja wywiązała się z ciążącego na niej obowiązku. Jeśli chodzi o komunikat prasowy Komisji, jest on późniejszy niż sporna decyzja. Ponadto te komunikaty prasowe nie były spójne.
Wnoszące odwołanie dodają, że w niniejszej sprawie decyzją naruszającą ich interesy była przede wszystkim decyzja o wszczęciu postępowania, która została wydana w dniu 19 kwietnia 2018 r. Komisja powinna była zatem przedstawić uzasadnienie w 2018 r., a nie kilka lat później, w chwili wydania spornej decyzji. Tymczasem dopiero w komunikacie prasowym z dnia 22 lipca 2022 r., zapowiadającym wydanie tej decyzji, Komisja po raz pierwszy wspomniała o restrukturyzacji zainteresowanych przedsiębiorstw w celu uzasadnienia przydzielenia sobie sprawy.
Komisja utrzymuje, że zarzut drugi odwołania jest częściowo niedopuszczalny, ponieważ niektóre argumenty przedstawione na poparcie tego zarzutu nie zostały podniesione w pierwszej instancji. Zdaniem Komisji zarzut ten jest w każdym razie bezzasadny, co podnosi również rząd niemiecki.
Jak wynika z pkt 70 niniejszego wyroku, dokonane przez Sąd ustalenie, zgodnie z którym Komisja nie odstąpiła od komunikatu w sprawie współpracy, nie narusza prawa. W konsekwencji w zakresie, w jakim wnoszące odwołanie podnoszą, że Komisja podlegała wzmocnionemu obowiązkowi uzasadnienia, ponieważ odstąpiła od tego komunikatu, argument ten opiera się na błędnym założeniu i należy go oddalić jako bezzasadny, podobnie jak została oddalona część zarzutu drugiego skargi poświęcona temu rzekomemu wzmocnionemu obowiązkowi uzasadnienia, streszczonemu w pkt 64 zaskarżonego wyroku i zbadanemu w pkt 66 tego wyroku.
Co się tyczy oceny zawartej w pkt 67–72 wspomnianego wyroku, zgodnie z którą, po pierwsze, wskazanie w motywie 11 spornej decyzji, że postępowanie zostało wszczęte na wniosek federalnego urzędu ochrony konkurencji, a po drugie, wzmianka w szeregu komunikatów prasowych, w tym w komunikacie opublikowanym w dniu 24 kwietnia 2018 r. przez ten organ krajowy, o trudnościach w skutecznym stosowaniu reguł konkurencji Unii ze względu na restrukturyzację niektórych przedsiębiorstw należących do grupy Crown umożliwiły wnoszącym odwołanie poznanie powodów, dla których Komisja pozbawiła wspomniany organ krajowy jego kompetencji, a Sądowi przeprowadzenie kontroli zgodności z prawem tej decyzji, należy stwierdzić, że ocena ta figuruje jedynie tytułem uzupełnienia w zaskarżonym wyroku, ponieważ dotyczy ona zarzutu drugiego skargi, który opiera się na założeniu, że Komisja odstąpiła od komunikatu w sprawie współpracy. Ponieważ błędny charakter tego założenia został stwierdzony w pkt 66 zaskarżonego wyroku, Sąd mógł wywieść z tego, bez dalszej analizy, że wszystkie części zarzutu drugiego skargi, które wydają się opierać na tym założeniu, były bezzasadne.
Niemniej jednak, nawet gdyby niektóre elementy zarzutu drugiego skargi należało rozumieć jako odnoszące się do ogólnego obowiązku uzasadnienia aktów niekorzystnych, należy zauważyć, że Sąd nie naruszył prawa, uznając w pkt 67–72 zaskarżonego wyroku, że Komisja wystarczająco uzasadniła swoją decyzję o zastosowaniu art. 11 ust. 6 rozporządzenia nr 1/2003.
W tym względzie należy przypomnieć, że wyrażenie „wszczęcie przez Komisję postępowania” zawarte w art. 11 ust. 6 rozporządzenia nr 1/2003 odnosi się do aktu Komisji, w którym Komisja informuje przedsiębiorstwo o zamiarze wszczęcia postępowania w celu wydania jednej z decyzji, o których mowa w rozdziale III tego rozporządzenia. Akt ten określa zakres, w jakim Komisja pozbawia kompetencji krajowe organy ochrony konkurencji. W związku z tym, aby zastosowanie tego art. 11 ust. 6 było jasne, konieczne jest, aby akt wszczęcia postępowania wyjaśniającego wskazywał naruszenie, jakiego miało dopuścić się jedno lub więcej przedsiębiorstw w jednym lub kilku okresach na jednym lub kilku rynkach produktów oraz jednym lub kilku rynkach geograficznych, których akt ten dotyczy (zob. podobnie wyrok z dnia 25 lutego 2021 r., Slovak Telekom, C‑857/19, EU:C:2021:139, pkt 27–29).
W sytuacji gdy – jak w niniejszej sprawie – Komisja wszczyna postępowanie w sprawie, w której krajowy organ ochrony konkurencji już prowadził postępowanie, zgodność z prawem tego działania zależy ponadto, jak wskazano w pkt 48–60 niniejszego wyroku, od przestrzegania szeregu innych wymogów, w tym wymogów dotyczących uprzedniej konsultacji z tym organem krajowym i stosowania zasad postępowania określonych w komunikacie w sprawie współpracy.
Nie można jednak oczekiwać od Komisji, że w decyzji o wszczęciu postępowania przedstawi ona powody, dla których uważa, że wymogi te zostały spełnione. Jak przypomniano w pkt 51 niniejszego wyroku, taka decyzja ma jedynie charakter przygotowawczy i w związku z tym nie stanowi sama w sobie aktu zaskarżalnego.
Sporna decyzja, która stanowi akt niekorzystny, powinna natomiast pozwolić zainteresowanym poznać podstawy podjętej decyzji, a właściwemu sądowi dokonać jej kontroli. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem ten wymóg uzasadnienia należy oceniać w świetle okoliczności danego przypadku, w szczególności treści aktu, charakteru podniesionych argumentów, a także interesu, jaki w uzyskaniu wyjaśnień mogą mieć adresaci aktu lub inne osoby, których dotyczy on bezpośrednio i indywidualnie. W tym względzie nie ma wymogu, by uzasadnienie wyszczególniało wszystkie istotne okoliczności faktyczne i prawne, ponieważ kwestia, czy uzasadnienie aktu spełnia wymogi art. 296 akapit drugi TFUE, winna być oceniana w świetle nie tylko jego brzmienia, ale także jego kontekstu, jak również całości przepisów prawa regulujących daną dziedzinę (wyroki: z dnia 13 marca 1985 r., Niderlandy i Leeuwarder Papierwarenfabriek/Komisja, 296/82 i 318/82, EU:C:1985:113, pkt 19; a także z dnia 23 kwietnia 2026 r., Deutsche Lufthansa/Ryanair i Condor Flugdienst, C‑457/23 P, EU:C:2026:331, pkt 151), oraz w szczególności interesu, jaki w uzyskaniu informacji mogą mieć adresaci aktu. W konsekwencji akt niekorzystny jest wystarczająco uzasadniony, jeżeli został wydany w okolicznościach znanych zainteresowanemu, pozwalających mu na zrozumienie treści przyjętego względem niego środka (wyrok z dnia 28 marca 2017 r., Rosneft, C‑72/15, EU:C:2017:236, pkt 122 i przytoczone tam orzecznictwo).
W niniejszej sprawie środek przyjęty przez Komisję w spornej decyzji polega zasadniczo na stwierdzeniu naruszenia art. 101 TFUE, któremu towarzyszy nałożenie kary. Niemniej jednak w świetle właściwych przepisów prawnych, w tym art. 11 ust. 6 rozporządzenia nr 1/2003, oraz prawa do dobrej administracji, należy uznać, że w celu umożliwienia wnoszącym odwołanie skorzystania z przysługującego im prawa do wniesienia skargi, a sądowi Unii przeprowadzenia kontroli niezbędne jest, aby znane były powody, dla których pomimo upływu dwumiesięcznego orientacyjnego okresu przewidzianego w pkt 18 komunikatu w sprawie współpracy sprawa została przydzielona Komisji.
W świetle tego stwierdzenia, jak również orzecznictwa przypomnianego w pkt 83 niniejszego wyroku należy stwierdzić, że Sąd w żaden sposób nie naruszył prawa przy wykładni i stosowaniu wymogu uzasadnienia przewidzianego w art. 296 akapit drugi TFUE. W pkt 67–70 zaskarżonego wyroku Sąd orzekł bowiem, że motyw 11 spornej decyzji, oceniany w świetle znanego wnoszącym odwołanie kontekstu, który skłonił federalny urząd ochrony konkurencji do złożenia wniosku, a Komisję do przejęcia sprawy, był wystarczający do spełnienia tego wymogu uzasadnienia. Ocena ta jest zgodna z wyżej wymienionym orzecznictwem.
W tym względzie należy jeszcze uściślić, że komunikaty prasowe, mimo że zostały wspomniane w tej ocenie Sądu w celu potwierdzenia faktu, iż wnoszące odwołanie znały kontekst przydzielenia sprawy Komisji, nie powinny jednak zostać uznane za niezbędne do tego celu. Komunikat prasowy federalnego urzędu ochrony konkurencji z dnia 24 kwietnia 2018 r., który został wydany w następstwie decyzji o wszczęciu postępowania przez Komisję, ujawniał bowiem opinii publicznej kontekst, który same wnoszące odwołanie siłą rzeczy znały już w czasie, gdy dotyczące ich postępowanie toczyło się przed tym organem krajowym.
Z powyższego wynika, że zarzut drugi odwołania należy oddalić jako bezzasadny.
W przedmiocie zarzutu trzeciego, dotyczącego naruszenia zasady proporcjonalności
Wnoszące odwołanie utrzymują, że komunikat w sprawie współpracy stanowi urzeczywistnienie zasady pomocniczości w stosowaniu reguł konkurencji Unii, co Sąd przyznał w wyroku z dnia 8 marca 2007 r., France Télécom/Komisja (T‑339/04, EU:T:2007:80, pkt 79). Nawet jeśli komunikat ten nie wspomina wyraźnie o tej zasadzie, to jego pkt 9 odzwierciedla zdaniem wnoszących odwołanie jej istotę.
Naruszenie zasad postępowania określonych w tym komunikacie jest w konsekwencji równoznaczne z naruszeniem tej zasady. Wynika z tego, że Sąd naruszył prawo, uznając, iż sporna decyzja, która narusza komunikat w sprawie współpracy, nie narusza tej samej zasady.
Zdaniem Komisji w zarzucie trzecim odwołania nie wskazano wyraźnie punktów zaskarżonego wyroku, które miałyby być obarczone naruszeniem prawa, a zatem zarzut ten można by uznać za niedopuszczalny. Zdaniem Komisji zarzut ten jest w każdym razie bezzasadny.
Rząd niemiecki, popierając stanowisko Komisji, zgodnie z którym zarzut ten należy oddalić, uważa, że jest on bezskuteczny, ponieważ zasada pomocniczości, która dotyczy rozgraniczenia kompetencji między Unią a państwami członkowskimi, nie może stanowić podstawy uprawnień, na które mogłyby powoływać się podmioty prawa, których dotyczy stosowanie prawa Unii, w konkretnym przypadku. Beneficjentami art. 5 ust. 1 i 3 TUE są bowiem nie jednostki, lecz państwa członkowskie. Znajduje to odzwierciedlenie w art. 8 Protokołu (nr 2) w sprawie stosowania zasad pomocniczości i proporcjonalności.
W pkt 18 zaskarżonego wyroku Sąd przypomniał swoje orzecznictwo, zgodnie z którym rozporządzenie nr 1/2003 kładzie kres poprzedniemu scentralizowanemu systemowi i tworzy, zgodnie z zasadą pomocniczości, szerszą płaszczyznę współpracy krajowych organów ochrony konkurencji, upoważniając je w tym celu do wdrażania prawa konkurencji Unii.
Prawdą jest, że następnie Sąd podkreślił w pkt 19, 20, 78 i 79 zaskarżonego wyroku, iż z art. 11 ust. 6 tego rozporządzenia wynika, że Komisja pełni wiodącą rolę w wykrywaniu i stwierdzaniu naruszeń reguł konkurencji Unii oraz że ów art. 11 ust. 6 wymaga jedynie, w celu pozbawienia przez Komisję kompetencji krajowego organu ochrony konkurencji, który już prowadzi sprawę, zasięgnięcia opinii tego organu.
Z pkt 42, 43 i 51 zaskarżonego wyroku wynika jednak, że Sąd orzekł również, iż przydzielenie Komisji sprawy rozpatrywanej przez krajowy organ ochrony konkurencji wymaga zastosowania przez Komisję zasad postępowania określonych w komunikacie w sprawie współpracy. Owe zasady postępowania ustanawiają wymogi, które uzupełniają wymogi wymienione w art. 11 ust. 6 rozporządzenia nr 1/2003 i mają na celu, jak wynika w szczególności z pkt 9 i 14–16 tego komunikatu, zapewnienie, aby sprawy były rozpatrywane przez „właściwy” organ ochrony konkurencji. Zgodnie ze wspomnianymi zasadami postępowania krajowy organ ochrony konkurencji jest „właściwy” w sytuacji, gdy istnieje istotny związek między podejrzewanym naruszeniem a terytorium państwa członkowskiego, któremu ten organ podlega, podczas gdy Komisja jest „instytucją właściwą”, a zatem „właściwszą” w szczególności wtedy, gdy interes Unii wymaga wydania przez Komisję decyzji w celu zapewnienia skutecznego stosowania reguł prawa konkurencji Unii.
Jak wynika z analizy pozostałych zarzutów odwołania, Sąd orzekł, nie naruszając przy tym prawa, że zastosowanie art. 11 ust. 6 rozporządzenia nr 1/2003 w niniejszej sprawie opierało się, w sposób należycie zbadany i uzasadniony, na okolicznościach przewidzianych w zasadach postępowania, którymi Komisja ograniczyła swoje uprawnienia dyskrecjonalne i z których wynikało, że Komisja była instytucją właściwszą do stosowania reguł konkurencji Unii niż federalny urząd ochrony konkurencji.
W konsekwencji – nawet przy założeniu, że zasada pomocniczości ustanowiona w art. 5 ust. 3 TUE, którą Rada, jak wynika z motywu 34 rozporządzenia nr 1/2003, uwzględniła w celu przyjęcia tego rozporządzenia, znajduje odzwierciedlenie, jak twierdzą wnoszące odwołanie, w zasadach postępowania określonych w komunikacie w sprawie współpracy i że poszanowanie tej zasady należy zweryfikować w przypadku zastosowania art. 11 ust. 6 rozporządzenia nr 1/2003 poprzez zbadanie, czy Komisja mogła słusznie uznać, że jest instytucją właściwszą niż krajowy organ ochrony konkurencji, który zajmował się już sprawą – należy stwierdzić, że Sąd faktycznie zbadał, czy Komisja mogła słusznie uznać, iż była instytucją właściwszą niż federalny urząd antymonopolowy.
W związku z tym, bez konieczności badania, czy pkt 80 zaskarżonego wyroku, w którym Sąd stwierdził – wyłącznie na podstawie poszanowania wymogu konsultacji przewidzianego w art. 11 ust. 6 rozporządzenia nr 1/2003 – że jakiekolwiek naruszenie zasady pomocniczości było bezwzględnie wykluczone, jest obarczony naruszeniem prawa, należy stwierdzić, że Sądowi nie można zarzucać, iż w spornej decyzji pominął ewentualne naruszenie tej zasady przez Komisję.
W tych okolicznościach zarzut trzeci odwołania jest bezzasadny.
W przedmiocie zarzutu czwartego, dotyczącego uchybień proceduralnych przed Sądem
Wnoszące odwołanie twierdzą, że przeprowadzenie wspólnej rozprawy w sprawach T‑587/22 i T‑589/22, które zostały zakończone, odpowiednio, zaskarżonym wyrokiem i wyrokiem z dnia 2 października 2024 r., Silgan Holdings i in./Komisja (T‑589/22, EU:T:2024:662), doprowadziło Sąd do pomylenia niektórych argumentów przedstawionych przez różne strony w tych sprawach, a tym samym do ich błędnej interpretacji. Takie pomylenie naruszyło prawo do obrony wnoszących odwołanie, ponieważ Sąd nie był w stanie prawidłowo ocenić ich zarzutów podniesionych w pierwszej instancji.
Tak więc zawarte w pkt 147 zaskarżonego wyroku oświadczenie, zgodnie z którym wnoszące odwołanie kwestionują „kompetencj[ę] Komisji, która zastąpiła kompetencję federalnego urzędu [ochrony konkurencji]”, jest błędne, ponieważ wnoszące odwołanie wyjaśniły w replice przed Sądem, że w swojej skardze nie kwestionują one, iż Komisja była uprawniona do wszczęcia postępowania. Twierdzą one natomiast, że Komisja naruszyła swoje własne zasady postępowania. To oświadczenie Sądu odzwierciedla raczej argument wnoszących odwołanie w sprawie T‑589/22, że kryteria uzasadniające kompetencję Komisji nie zostały spełnione.
Sąd dokonał ponadto błędnej interpretacji argumentów wnoszących odwołanie, które dotyczyły zmian wprowadzonych do przepisów niemieckich. W pkt 56–58 zaskarżonego wyroku Sąd wydaje się stwierdzać, iż wnoszące odwołanie utrzymywały, że podlegają nowym przepisom prawa niemieckiego mającym na celu wypełnienie luk, które doprowadziły do przydzielenia sprawy Komisji. Tymczasem wnoszące odwołanie nigdy nie przedstawiły takiego twierdzenia.
Zawarte w pkt 120 zaskarżonego wyroku twierdzenie, zgodnie z którym wnoszące odwołanie podniosły zarzut niedopuszczalności w odpowiedzi na żądanie wzajemne przedstawione przez Komisję, jest również błędne, ponieważ wnoszące odwołanie, w odróżnieniu od wnoszących odwołanie w sprawie T‑589/22, nie podniosły takiej przeszkody procesowej.
Zdaniem wnoszących odwołanie błędy te stanowią uchybienia proceduralne, które uzasadniają uchylenie zaskarżonego wyroku i ponowne rozpatrzenie zarzutów skargi.
Według Komisji zarzut czwarty odwołania jest, przynajmniej w części, bezskuteczny. Jest on w każdym razie bezzasadny, co podnosi również rząd niemiecki.
W zakresie, w jakim wnoszące odwołanie zarzucają Sądowi, że ten błędnie zakwalifikował niektóre z ich argumentów w pkt 120 i 147 zaskarżonego wyroku, należy stwierdzić, że punkty te znajdują się w części zaskarżonego wyroku poświęconej badaniu żądania wzajemnego Komisji, w którym instytucja ta zwróciła się do Sądu o podwyższenie kwoty grzywny. Tymczasem Sąd oddalił ów wniosek, a ta część zaskarżonego wyroku nie jest objęta niniejszym odwołaniem.
W konsekwencji zarzut czwarty odwołania jest bezskuteczny w zakresie, w jakim dotyczy pkt 120 i 147 zaskarżonego wyroku.
Co się tyczy pkt 56–58 tego wyroku, należy uznać, że twierdzenie wnoszących odwołanie, zgodnie z którym Sąd zdaje się twierdzić, że utrzymywały one, iż są objęte nowymi przepisami prawa niemieckiego, mającymi na celu wypełnienie luk, które doprowadziły do przydzielenia sprawy Komisji, opiera się na błędnym rozumieniu tych punktów. W tym względzie wystarczy zauważyć, po pierwsze, że pkt 56 i 58 tego wyroku nie zawierają żadnego opisu argumentów wnoszących odwołanie, a po drugie, że pkt 57 tego wyroku, który zawiera taki opis, ogranicza się do powtórzenia tego, co wnoszące odwołanie podniosły przed Sądem w ramach jednego z ich zarzutów skargi.
W związku z tym zarzut czwarty odwołania, w zakresie, w jakim krytykuje pkt 56–58 zaskarżonego wyroku, jest bezzasadny.
Z powyższego wynika, że ten zarzut odwołania należy oddalić.
Ponieważ żaden z zarzutów odwołania nie został uwzględniony, odwołanie należy oddalić w całości.
W przedmiocie kosztów
Zgodnie z art. 184 § 2 regulaminu postępowania przed Trybunałem, jeżeli odwołanie jest bezzasadne, Trybunał rozstrzyga o kosztach.
Zgodnie z art. 138 § 1 regulaminu postępowania, mającym zastosowanie do postępowania odwoławczego na podstawie art. 184 § 1 tego regulaminu, kosztami zostaje obciążona, na żądanie strony przeciwnej, strona przegrywająca sprawę.
Ponieważ Komisja wniosła o obciążenie wnoszących odwołanie kosztami postępowania, a wnoszące odwołanie przegrały sprawę, należy obciążyć je ich własnymi kosztami związanymi z postępowaniem odwoławczym oraz kosztami poniesionymi przez Komisję w związku z tym postępowaniem.
Zgodnie z art. 140 § 1 regulaminu postępowania, mającym zastosowanie do postępowania odwoławczego na podstawie art. 184 § 1 tego regulaminu, państwa członkowskie i instytucje Unii, które przystąpiły do sprawy w charakterze interwenientów, pokrywają własne koszty. W konsekwencji Republika Federalna Niemiec pokrywa własne koszty.
Z powyższych względów Trybunał (trzecia izba) orzeka, co następuje:
1) Odwołanie zostaje oddalone.
2) Crown Holdings Inc. i Crown Cork & Seal Deutschland Holdings GmbH ponoszą, poza własnymi kosztami związanymi z postępowaniem odwoławczym, koszty poniesione w związku z tym postępowaniem przez Komisję Europejską.
3) Republika Federalna Niemiec pokrywa własne koszty.
Podpisy
* Język postępowania: angielski.
