Prawo wekslowe
Ustawa z dnia 28 kwietnia 1936 r., tekst jednolity Dz.U. 2022 poz. 282, 112 artykułów. Obowiązuje. Historia tekstów jednolitych
Tytuł I. Weksel trasowany
Dział I. Wystawienie i forma wekslu
Art. 1.
Weksel trasowany zawiera:
1)
nazwę „weksel” w samym tekście dokumentu, w języku, w jakim go wystawiono;
2)
polecenie bezwarunkowe zapłacenia oznaczonej sumy pieniężnej;
3)
nazwisko osoby, która ma zapłacić (trasata);
4)
oznaczenie terminu płatności;
5)
oznaczenie miejsca płatności;
6)
nazwisko osoby, na której rzecz lub na której zlecenie zapłata ma być dokonana;
7)
oznaczenie daty i miejsca wystawienia wekslu;
8)
podpis wystawcy wekslu.
Art. 2.
Nie będzie uważany za weksel trasowany dokument, któremu brak jednej z cech, wskazanych
w artykule poprzedzającym, wyjąwszy przypadki, określone w ustępach następujących.
Weksel bez oznaczenia terminu płatności uważa się za płatny za okazaniem.
W braku osobnego oznaczenia, miejsce, wymienione obok nazwiska trasata, uważa się
za miejsce płatności, a także za Miejsce zamieszkaniaMiejscowość, w której osoba fizyczna przebywa z zamiarem stałego pobytu. Nie jest tożsama wyłącznie z adresem zameldowania.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu trasata.
Weksel, w którym nie oznaczono miejsca wystawienia, uważa się za wystawiony w miejscu,
podanem obok nazwiska wystawcy.
Art. 3.
Weksel może być wystawiony na własne zlecenie wystawcy.
Trasatem może być sam wystawca.
Weksel może być wystawiony na rachunek osoby trzeciej.
Art. 4.
Weksel może być płatny w Miejsce zamieszkaniaMiejscowość, w której osoba fizyczna przebywa z zamiarem stałego pobytu. Nie jest tożsama wyłącznie z adresem zameldowania.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu osoby trzeciej, bądź w miejscowości,
w której trasat ma miejsce zamieszkania, bądź w innej miejscowości.
Art. 5.
W wekslu, płatnym za okazaniem lub w pewien czas po okazaniu, może wystawca zastrzec
oprocentowanie sumy wekslowej. W każdym innym wekslu zastrzeżenie takie uważa się
za nienapisane.
Stopa OdsetkiWynagrodzenie za korzystanie z cudzych pieniędzy albo świadczenie za opóźnienie w zapłacie. Odsetki ustawowe za opóźnienie należą się bez względu na winę dłużnika i poniesioną szkodę.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu powinna być określona w wekslu, w braku jej określenia zastrzeżenie
oprocentowania uważa się za nienapisane.
Odsetki biegną od daty wystawienia wekslu, jeżeli nie wskazano innej daty.
Art. 6.
Weksel, w którym sumę wekslową napisano literami i liczbami, w razie różnicy ważny
jest na sumę, napisaną literami.
W razie różnicy sum, napisanych kilkakrotnie literami lub kilkakrotnie liczbami, weksel
jest ważny na sumę mniejszą.
Art. 7.
Jeżeli na wekslu znajdują się podpisy osób, niezdolnych do zaciągania zobowiązań wekslowych,
podpisy fałszywe, podpisy osób nieistniejących albo podpisy, które z jakiejkolwiek
innej przyczyny nie zobowiązują osób, które weksel podpisały lub których nazwiskiem
weksel został podpisany, nie uchybia to ważności innych podpisów.
Art. 8.
Kto podpisał weksel jako przedstawiciel innej osoby, nie będąc umocowanym do działania
w jej imieniu, odpowiada sam wekslowo, a jeżeli zapłacił, ma takie same prawa, jakieby
miała osoba, której jest rzekomo przedstawicielem. Zasady te stosuje się również do
przedstawiciela, który przekroczył granice swego UmocowanieUpoważnienie do działania w cudzym imieniu, wynikające z pełnomocnictwa, przedstawicielstwa ustawowego albo innej podstawy prawnej. Czynność dokonana w granicach umocowania wywołuje skutki bezpośrednio dla reprezentowanego.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu.
Art. 9.
Wystawca odpowiada za przyjęcie i za zapłatę wekslu.
Od odpowiedzialności za przyjęcie wystawca może się zwolnić; zastrzeżenie, którem
wystawca zwalnia się od odpowiedzialności za zapłatę, uważa się za nienapisane.
Art. 10.
Jeżeli weksel, niezupełny w chwili wystawienia, uzupełniony został niezgodnie z zawartem
porozumieniem, nie można wobec posiadacza zasłaniać się zarzutem, że nie zastosowano
się do tego porozumienia, chyba że posiadacz nabył weksel w Zła wiaraStan osoby, która wie albo przy dołożeniu należytej staranności mogła się dowiedzieć, że prawo jej nie przysługuje lub stan rzeczy jest niezgodny z prawem.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu albo przy
nabyciu dopuścił się rażącego niedbalstwa.
Dział II. Indos
Art. 11.
Weksel można przenieść przez indos, chociażby nie był wystawiony wyraźnie na zlecenie.
Jeżeli wystawca umieścił w wekslu wyrazy „nie na zlecenie” lub inne zastrzeżenie równoznaczne,
można przenieść weksel tylko w formie i ze skutkami zwykłego przelewu.
Weksel można indosować również na trasata bez względu, czy przyjął on weksel, czy
nie, a także na wystawcę lub na każdą inną osobę, wekslowo zobowiązaną. Osoby te mogą
weksel dalej indosować.
Art. 11a.
Weksel wręczony przedsiębiorcy w rozumieniu art. 431 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny
(Dz. U. z 2020 r. poz. 1740 i 2320 oraz z 2021 r. poz. 1509) w celu spełnienia lub Zabezpieczenie wierzytelnościUstanowienie środka zwiększającego prawdopodobieństwo zaspokojenia wierzyciela, gdy dłużnik nie spełni świadczenia. Zabezpieczenie może mieć charakter osobisty albo rzeczowy.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu, która wynika z umowy zawartej
z KonsumentOsoba fizyczna dokonująca z przedsiębiorcą czynności prawnej niezwiązanej bezpośrednio z jej działalnością gospodarczą lub zawodową. Konsument korzysta ze szczególnej ochrony prawnej.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu w rozumieniu art. 221 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny, powinien zawierać zastrzeżenie „nie na zlecenie” lub inne równoznaczne.
W razie przyjęcia przez przedsiębiorcę weksla, o którym mowa powyżej, niezawierającego
zastrzeżenia „nie na zlecenie” lub innego równoznacznego i przeniesienia takiego weksla
na inną osobę przedsiębiorca jest zobowiązany do naprawienia poniesionej przez wystawcę
weksla SzkodaUszczerbek w majątku poszkodowanego. Obejmuje straty, które poniósł, i korzyści, które mógłby osiągnąć, gdyby szkody mu nie wyrządzono. Krzywda niemajątkowa jest objęta zadośćuczynieniem.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu przez zapłatę weksla. Taka odpowiedzialność przedsiębiorcy względem
wystawcy weksla istnieje także, gdy weksel znalazł się w posiadaniu innej osoby wbrew
woli przedsiębiorcy.
Przedsiębiorca jest zobowiązany niezwłocznie po spełnieniu świadczenia wynikającego
z umowy zawartej z konsumentem zwrócić weksel jego wystawcy.
Art. 12.
Indos powinien być bezwarunkowy. Warunki, od których uzależniono indos, uważa się
za nienapisane.
Indos częściowy jest nieważny.
Indos na okaziciela jest równoznaczny z indosem in blanco.
Art. 13.
Indos powinien być napisany na wekslu lub na złączonej z nim karcie dodatkowej (przedłużku)
i podpisany przez indosanta.
Indos może nie wymieniać indosatarjusza lub może ograniczać się tylko do podpisu indosanta
(indos in blanco). W tym przypadku indos jest ważny tylko, jeżeli został napisany
na odwrotnej stronie wekslu lub na przedłużku.
Art. 14.
Indos przenosi wszystkie prawa z wekslu.
Jeżeli indos jest in blanco, posiadacz wekslu może:
1)
wypełnić indos nazwiskiem własnem lub innej osoby;
2)
indosować weksel dalej in blanco lub na inną osobę;
3)
przenieść weksel na inną osobę bez wypełnienia indosu in blanco i bez indosowania.
Art. 15.
Indosant odpowiada w braku przeciwnego zastrzeżenia za przyjęcie i za zapłatę wekslu.
Indosant może zabronić dalszego indosowania; w tym przypadku nie odpowiada wobec następnych
indosatarjuszy.
Art. 16.
Będzie uważany za prawnego posiadacza, kto ma weksel i wykaże prawo swoje nieprzerwanym
szeregiem indosów, chociażby ostatni indos był in blanco. Przekreślone indosy uważa
się w tym względzie za nieistniejące. Gdy po indosie in blanco następuje dalszy indos,
uważa się, że indosant, który go podpisał, nabył weksel na mocy indosu in blanco.
Jeżeli kto przez jakikolwiek wypadek utracił posiadanie wekslu, posiadacz, który wykaże
swe prawo według przepisów ustępu poprzedzającego, będzie obowiązany do wydania wekslu
tylko, jeżeli go nabył w Zła wiaraStan osoby, która wie albo przy dołożeniu należytej staranności mogła się dowiedzieć, że prawo jej nie przysługuje lub stan rzeczy jest niezgodny z prawem.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu albo jeżeli przy nabyciu dopuścił się rażącego
niedbalstwa.
Art. 17.
Osoby, przeciw którym dochodzi się praw z wekslu, nie mogą wobec posiadacza zasłaniać
się zarzutami, opartemi na swych stosunkach osobistych z wystawcą lub z posiadaczami
poprzednimi, chyba że posiadacz, nabywając weksel, działał świadomie na SzkodaUszczerbek w majątku poszkodowanego. Obejmuje straty, które poniósł, i korzyści, które mógłby osiągnąć, gdyby szkody mu nie wyrządzono. Krzywda niemajątkowa jest objęta zadośćuczynieniem.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu dłużnika.
Art. 18.
Jeżeli indos zawiera wzmiankę „waluta do odebrania”, „do inkasa”, „per procura” lub
inną wzmiankę, oznaczającą tylko PełnomocnictwoUmocowanie do działania w imieniu innej osoby, udzielone w oświadczeniu mocodawcy. Czynność dokonana przez pełnomocnika w granicach umocowania wywołuje skutki bezpośrednio dla mocodawcy.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu, natenczas posiadacz może wykonywać
wszystkie prawa z wekslu; nie może go jednak indosować inaczej, jak tylko ze skutkami
pełnomocnictwa.
W tym przypadku dłużnicy wekslowi mogą zasłaniać się wobec posiadacza tylko zarzutami,
służącemi im przeciw indosantowi.
Pełnomocnictwo, zawarte w indosie pełnomocniczym, nie wygasa przez śmierć mocodawcy
ani przez to, że mocodawca utracił zdolność do działań prawnych.
Art. 19.
Jeżeli indos zawiera wzmiankę „waluta na zabezpieczenie”, „waluta w ZastawOgraniczone prawo rzeczowe zabezpieczające wierzytelność na rzeczy ruchomej lub prawie. Wierzyciel zastawniczy może zaspokoić się z przedmiotu zastawu z pierwszeństwem przed wierzycielami osobistymi właściciela.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu” lub jakąkolwiek
inną wzmiankę, wyrażającą zastaw, posiadacz może wykonywać wszystkie prawa z wekslu;
wszelako indos jego ma znaczenie jedynie indosu pełnomocniczego.
Dłużnicy wekslowi nie mogą w tym przypadku zasłaniać się wobec posiadacza zarzutami,
opartemi na swych stosunkach osobistych z indosantem, chyba że posiadacz, biorąc weksel,
działał świadomie na SzkodaUszczerbek w majątku poszkodowanego. Obejmuje straty, które poniósł, i korzyści, które mógłby osiągnąć, gdyby szkody mu nie wyrządzono. Krzywda niemajątkowa jest objęta zadośćuczynieniem.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu dłużnika.
Art. 20.
Indos po terminie płatności ma te same skutki, co indos przed tym terminem. Indos
jednak po proteście spowodu niezapłacenia lub po upływie terminu, ustanowionego dla
protestu, ma tylko skutki zwykłego przelewu.
Aż do dowodu przeciwnego indos bez daty uważa się za dokonany przed upływem terminu,
ustanowionego dla protestu.
Dział III. Przyjęcie
Art. 21.
Posiadacz wekslu albo nawet każdy, kto ten weksel ma, może aż do terminu płatności
przedstawić go do przyjęcia trasatowi w jego Miejsce zamieszkaniaMiejscowość, w której osoba fizyczna przebywa z zamiarem stałego pobytu. Nie jest tożsama wyłącznie z adresem zameldowania.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu.
Art. 22.
W każdym wekslu wystawca może zastrzec, iż weksel ma być przedstawiony do przyjęcia
z oznaczeniem lub bez oznaczenia terminu.
Wystawca może w wekslu zabronić przedstawienia do przyjęcia, wyjąwszy gdy chodzi o
weksel, płatny u osoby trzeciej lub płatny w innej miejscowości niż ta, w której trasat
ma Miejsce zamieszkaniaMiejscowość, w której osoba fizyczna przebywa z zamiarem stałego pobytu. Nie jest tożsama wyłącznie z adresem zameldowania.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu, albo płatny w pewien czas po okazaniu.
Wystawca może również zastrzec, że przedstawienie do przyjęcia nie może nastąpić przed
dniem oznaczonym.
Każdy indosant może zastrzec, że weksel ma być przedstawiony do przyjęcia, z oznaczeniem
lub bez oznaczenia terminu, chyba że wystawca zabronił przedstawienia do przyjęcia.
Art. 23.
Weksel, płatny w pewien czas po okazaniu, powinien być przedstawiony do przyjęcia
w ciągu roku od dnia wystawienia.
Wystawca może oznaczyć krótszy lub dłuższy termin.
Indosanci mogą terminy te skrócić.
Art. 24.
Trasat może żądać, aby mu weksel przedstawiono ponownie do przyjęcia nazajutrz po
pierwszem przedstawieniu. Osoby interesowane mogą tylko wtedy podnosić zarzut, że
żądaniu temu nie uczyniono zadość, gdy żądanie stwierdzono w proteście.
Posiadacz nie ma obowiązku pozostawienia w ręku trasata wekslu, przedstawionego do
przyjęcia.
Art. 25.
Przyjęcie pisze się na wekslu. Przyjęcie oznacza się wyrazem „przyjęty” lub innym
równoznacznym wyrazem; podpisuje je trasat. Sam podpis trasata na przedniej stronie
wekslu oznacza przyjęcie.
Gdy weksel jest płatny w pewien czas po okazaniu lub gdy wskutek szczególnego zastrzeżenia
ma być przedstawiony do przyjęcia w terminie oznaczonym, przyjęcie powinno być datowane
dniem jego dokonania, chyba że posiadacz żąda, aby było datowane dniem przedstawienia.
W celu zachowania praw do zwrotnego poszukiwania przeciwko indosantom i wystawcy,
posiadacz powinien stwierdzić brak daty przez protest, dokonany we właściwym czasie.
Art. 26.
Przyjęcie powinno być bezwarunkowe; można je wszakże ograniczyć do części sumy wekslowej.
Każde inne odstąpienie od treści wekslu, zamieszczone w przyjęciu, uważa się za odmowę
przyjęcia. Wszakże akceptant odpowiada według treści swego przyjęcia.
Art. 27.
Jeżeli wystawca podał w wekslu miejsce zapłaty odmienne od Miejsce zamieszkaniaMiejscowość, w której osoba fizyczna przebywa z zamiarem stałego pobytu. Nie jest tożsama wyłącznie z adresem zameldowania.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu trasata
bez oznaczenia osoby, u której zapłata powinna być dokonana, trasat może w przyjęciu
oznaczyć tę osobę. W braku tego oznaczenia uważa się, że akceptant sam zobowiązał
się zapłacić w miejscu zapłaty.
Gdy weksel płatny jest w miejscu zamieszkania trasata, może on w przyjęciu wskazać
adres w tem samem miejscu, gdzie zapłata powinna być dokonana.
Art. 28.
Przez przyjęcie trasat zobowiązuje się do zapłacenia wekslu w terminie płatności.
W razie niezapłacenia służy posiadaczowi wekslu, chociażby był wystawcą, bezpośrednie
roszczenie z wekslu przeciw akceptantowi o wszystko, czego żądać można na podstawie
art. 48 i 49.
Art. 29.
Jeżeli trasat przekreślił przyjęcie przed zwróceniem wekslu, uważa się, że przyjęcia
odmówił. Aż do dowodu przeciwnego uważa się przekreślenie za dokonane przed zwróceniem
wekslu.
Jeżeli jednak trasat zawiadomił piśmiennie o przyjęciu posiadacza wekslu lub kogokolwiek
z podpisanych na wekslu, odpowiada wobec nich według treści swego przyjęcia.
Dział IV. Poręczenie wekslowe
Art. 30.
Zapłatę wekslu można zabezpieczyć PoręczenieUmowa, przez którą poręczyciel zobowiązuje się wobec wierzyciela wykonać zobowiązanie, gdy nie wykona go dłużnik. Oświadczenie poręczyciela wymaga formy pisemnej pod rygorem nieważności.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu wekslowem (aval) co do całości sumy
wekslowej lub co do jej części.
Poręczenie może dać osoba trzecia lub nawet osoba, podpisana na wekslu.
Art. 31.
PoręczenieUmowa, przez którą poręczyciel zobowiązuje się wobec wierzyciela wykonać zobowiązanie, gdy nie wykona go dłużnik. Oświadczenie poręczyciela wymaga formy pisemnej pod rygorem nieważności.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu umieszcza się na wekslu albo na przedłużku.
Poręczenie oznacza się wyrazem „poręczam” lub innym zwrotem równoznacznym; podpisuje
je poręczyciel.
Sam podpis na przedniej stronie wekslu uważa się za udzielenie poręczenia, wyjąwszy
gdy jest to podpis wystawcy lub trasata.
Poręczenie powinno wskazywać, za kogo je dano. W braku takiej wskazówki uważa się,
że poręczenia udzielono za wystawcę.
Art. 32.
Poręczyciel wekslowy odpowiada tak samo, jak ten, za kogo poręczył.
ZobowiązanieStosunek prawny, w którym wierzyciel może żądać od dłużnika określonego świadczenia, a dłużnik powinien je spełnić. Świadczenie może polegać na działaniu albo zaniechaniu.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu poręczyciela jest ważne, chociażby nawet zobowiązanie, za które poręcza,
było nieważne z jakiejkolwiek przyczyny z wyjątkiem wady formalnej.
Poręczyciel wekslowy, który zapłacił weksel, nabywa prawa, wynikające z wekslu, przeciw
osobie, za którą poręczył, i przeciw tym, którzy wobec tej osoby odpowiadają z wekslu.
Dział V. Płatność
Art. 33.
Weksel może być płatny:
za okazaniem;
w pewien czas po okazaniu;
w pewien czas po dacie;
w oznaczonym dniu.
Weksle z innemi terminami płatności lub z kilku następującemi po sobie terminami są
nieważne.
Art. 34.
Weksel za okazaniem jest płatny przy przedstawieniu. Weksel powinien być przedstawiony
do zapłaty w ciągu roku od dnia wystawienia. Wystawca może oznaczyć krótszy lub dłuższy
termin. Indosanci mogą terminy te skrócić.
Wystawca może zastrzec, że weksel, płatny za okazaniem, nie może być przedstawiony
do zapłaty przed oznaczonym dniem. W tym przypadku termin do przedstawienia biegnie
od owego dnia.
Art. 35.
Termin płatności wekslu, płatnego w pewien czas po okazaniu, określa się podług daty
przyjęcia lub podług daty protestu.
Jeżeli nie było protestu, przyjęcie niedatowane uważa się wobec akceptanta za dokonane
w ostatnim dniu terminu, wyznaczonego do przedstawienia.
Art. 36.
Jeżeli termin płatności wekslu jest oznaczony na jeden miesiąc lub na więcej miesięcy
po dacie lub po okazaniu, weksel ten jest płatny w odpowiednim dniu tego miesiąca,
w którym zapłata ma być dokonana. W braku takiego dnia weksel jest płatny w ostatnim
dniu tego miesiąca.
Jeżeli termin płatności wekslu jest oznaczony na jeden miesiąc lub na więcej miesięcy
i pół miesiąca po dacie lub po okazaniu, liczy się najpierw miesiące cało.
Jeżeli płatność wekslu jest oznaczona na początek, na środek (np. połowę stycznia,
połowę lutego i t. d.) lub na koniec miesiąca, rozumie się przez to pierwszy, piętnasty
lub ostatni dzień miesiąca.
Określenie „osiem dni” lub „piętnaście dni” wyraża nie jeden lub dwa tygodnie, lecz
okres całych ośmiu lub piętnastu dni.
Określenie „pół miesiąca” oznacza piętnaście dni.
Art. 37.
Gdy weksel jest płatny w oznaczonym dniu w miejscu, gdzie obowiązuje kalendarz odmienny
od kalendarza miejsca wystawienia, uważa się datę płatności za określoną według kalendarza
miejsca płatności.
Przy wekslu, przekazanym z jednego miejsca na inne, w którem obowiązuje kalendarz
odmienny, a płatnym w pewien czas po dacie, przelicza się dzień wystawienia na dzień,
odpowiadający kalendarzowi miejsca płatności, i podług tego oznacza się termin płatności.
Zasadę ustępu poprzedzającego stosuje się także do obliczania terminów przedstawienia
weksli.
Przepisów tych nie stosuje się, jeżeli z zastrzeżenia w wekslu lub wogóle z jego treści
wynika, że chciano zastosować inne zasady.
Dział VI. Zapłata
Art. 38.
Posiadacz wekslu, płatnego w oznaczonym dniu albo w pewien czas po dacie lub po okazaniu,
powinien przedstawić go do zapłaty bądź w pierwszym dniu, w którym można wymagać zapłaty,
bądź w jednym z dwóch następnych dni powszednich.
Przedstawienie wekslu w izbie rozrachunkowej jest równoznaczne z przedstawieniem do
zapłaty.
Art. 39.
Trasat może przy zapłacie żądać wydania wekslu, pokwitowanego przez posiadacza.
Posiadacz nie może odmówić przyjęcia zapłaty częściowej.
W razie zapłaty częściowej trasat może żądać wzmianki o niej na wekslu i osobnego
pokwitowania.
Art. 40.
Posiadacz wekslu nie ma obowiązku przyjmowania zapłaty przed terminem płatności.
Trasat, który płaci przed terminem płatności, czyni to na własne niebezpieczeństwo.
Kto płaci w terminie płatności, zwolniony jest z ZobowiązanieStosunek prawny, w którym wierzyciel może żądać od dłużnika określonego świadczenia, a dłużnik powinien je spełnić. Świadczenie może polegać na działaniu albo zaniechaniu.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu, chyba że dopuścił się
podstępu lub rażącego niedbalstwa. Obowiązany jest do sprawdzenia prawidłowości szeregu
indosów, lecz nie do sprawdzenia podpisów indosantów.
Art. 41.
Jeżeli weksel wystawiono na walutę, która nie jest walutą miejsca płatności, sumę
wekslową można zapłacić w walucie krajowej podług jej wartości w dniu płatności. Jeżeli
dłużnik dopuści się zwłoki, posiadacz może żądać zapłaty sumy wekslowej w walucie
krajowej według swego wyboru albo podług jej kursu w dniu płatności, albo podług jej
kursu w dniu zapłaty.
Wartość waluty zagranicznej oznacza się podług zwyczajów miejsca płatności. Wystawca
jednak może zastrzec, że suma, przypadająca do zapłaty, ma być obliczona podług kursu,
ustanowionego w wekslu.
Zasad powyższych nie stosuje się do przypadku, gdy wystawca zastrzegł, że zapłata
ma być uiszczona w oznaczonej walucie (zastrzeżenie zapłaty rzeczywistej w walucie
zagranicznej).
Jeżeli weksel wystawiono na walutę, mającą w kraju wystawienia i w kraju zapłaty tę
samą nazwę, lecz inną wartość, domniemywa się, że miano na myśli walutę miejsca płatności.
Art. 42.
W przypadku nieprzedstawienia wekslu do zapłaty w terminie, oznaczonym w art. 38,
każdy dłużnik może złożyć sumę wekslową do depozytu sądu miejsca płatności wekslu
na koszt i niebezpieczeństwo posiadacza.
Dział VII. Zwrotne poszukiwanie spowodu nieprzyjęcia lub niezapłacenia
Art. 43.
Posiadacz wekslu może wykonywać zwrotne poszukiwanie przeciw indosantom, wystawcy,
tudzież innym dłużnikom wekslowym:
po terminie płatności, jeżeli zapłata nie nastąpiła;
już przed terminem płatności:
1)
jeżeli odmówiono przyjęcia w całości lub w części;
2)
jeżeli otwarto postępowanie restrukturyzacyjne albo jeżeli ogłoszono UpadłośćPostępowanie sądowe wobec niewypłacalnego dłużnika, prowadzone przede wszystkim w celu wspólnego zaspokojenia jego wierzycieli z majątku dłużnika.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu trasata
bez względu, czy weksel przyjął, czy nie, albo jeżeli trasat zaprzestał płacenia długów,
choćby to zaprzestanie nie zostało stwierdzone orzeczeniem sądowym, lub też jeżeli
przeprowadzono bezskutecznie egzekucję z jego majątku;
3)
jeżeli otwarto postępowanie restrukturyzacyjne albo jeżeli ogłoszono upadłość wystawcy
wekslu, co do którego istnieje zakaz przedstawienia do przyjęcia.
W przypadku zwrotnego poszukiwania przed terminem płatności, przewidzianego w ust.
1 pkt. 2 i 3 artykułu niniejszego, sąd może udzielić zobowiązanemu zwrotnie odroczenia,
które nie może w żadnym razie przekraczać terminu płatności wekslu.
Art. 44.
Odmowa przyjęcia lub zapłaty powinna być stwierdzona aktem publicznym (protest spowodu
nieprzyjęcia lub niezapłacenia).
Protest spowodu nieprzyjęcia powinien być dokonany w terminach, w których ma nastąpić
przedstawienie wekslu do przyjęcia. Jeżeli w przypadku art. 24 ust. 1 weksel został
po raz pierwszy przedstawiony w ostatnim dniu terminu, protest może być dokonany jeszcze
dnia następnego.
Protest spowodu niezapłacenia wekslu, płatnego w oznaczonym dniu albo w pewien czas
po dacie lub po okazaniu, powinien być dokonany w jednym z dwóch dni powszednich,
następujących po dniu płatności. Jeżeli weksel jest płatny za okazaniem, protest powinien
być dokonany z zachowaniem warunków dokonania protestu spowodu nieprzyjęcia, przewidzianych
w ustępie poprzedzającym.
Protest spowodu nieprzyjęcia zwalnia od przedstawienia do zapłaty i od protestu spowodu
niezapłacenia.
W przypadku, gdy trasat bez względu, czy weksel przyjął, czy nie, zaprzestał płacenia
długów lub gdy przeprowadzono bezskutecznie egzekucję z jego majątku, posiadacz może
wykonywać zwrotne poszukiwanie tylko po przedstawieniu wekslu trasatowi do zapłaty
i po dokonaniu protestu.
W przypadku otwarcia postępowania restrukturyzacyjnego albo ogłoszenia UpadłośćPostępowanie sądowe wobec niewypłacalnego dłużnika, prowadzone przede wszystkim w celu wspólnego zaspokojenia jego wierzycieli z majątku dłużnika.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu trasata,
bez względu, czy weksel przyjął, czy nie, zarówno jak w przypadku otwarcia postępowania
restrukturyzacyjnego albo ogłoszenia upadłości wystawcy wekslu, co do którego istnieje
zakaz przedstawienia do przyjęcia, posiadacz wekslu może wykonywać zwrotne poszukiwanie
już na podstawie orzeczenia, którem otwarto postępowanie restrukturyzacyjne albo którem
ogłoszono upadłość.
Art. 45.
Posiadacz wekslu powinien o nieprzyjęciu lub o niezapłaceniu zawiadomić swojego indosanta
i wystawcę w ciągu czterech dni powszednich, następujących po dniu protestu, a w przypadku
zastrzeżenia „bez kosztów” - po dniu przedstawienia. Każdy indosant powinien w ciągu
dwóch dni powszednich, następujących po dniu, w którym otrzymał zawiadomienie, podać
do wiadomości swojego poprzednika otrzymane zawiadomienia, wskazując nazwiska i adresy
tych, którzy dokonali zawiadomień poprzednich, i tak kolejno aż do wystawcy. Terminy
powyższe biegną od otrzymania zawiadomienia poprzedniego.
Ilekroć w myśl ustępu poprzedzającego zawiadamia się osobę, podpisaną na wekslu, należy
tak samo w tymże terminie zawiadomić jej poręczyciela.
Jeżeli indosant nie wskazał swego adresu lub podał go w sposób nieczytelny, wystarczy
zawiadomienie poprzedzającego go indosanta.
Zawiadomienia można dokonać w jakikolwiek sposób, nawet przez proste odesłanie wekslu.
Obowiązany do zawiadomienia ma udowodnić, że dokonał go w przepisanym terminie. Termin
ten uważa się jako zachowany, jeżeli pismo z zawiadomieniem oddano w polskiej placówce
pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe
(Dz. U. z 2020 r. poz. 1041 i 2320) w przepisanym terminie.
Kto nie zawiadomi w czasie powyżej oznaczonym, nie traci praw z wekslu, odpowiada
jednak za SzkodaUszczerbek w majątku poszkodowanego. Obejmuje straty, które poniósł, i korzyści, które mógłby osiągnąć, gdyby szkody mu nie wyrządzono. Krzywda niemajątkowa jest objęta zadośćuczynieniem.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu, spowodowaną przez swe niedbalstwo, tylko do sumy, na jaką weksel
jest wystawiony.
Art. 46.
Wystawca, indosant albo poręczyciel przez zastrzeżenie „bez kosztów”, „bez protestu”
lub przez inne równoznaczne, napisane na wekslu i podpisane, mogą zwolnić posiadacza
wekslu od protestu spowodu nieprzyjęcia lub niezapłacenia, jako warunku zwrotnego
poszukiwania.
Zastrzeżenie takie nie zwalnia posiadacza ani od przedstawienia wekslu w przepisanym
terminie, ani od obowiązku zawiadomienia. Dowód niezachowania terminu przedstawienia
ciąży na tym, kto się na tę okoliczność powołuje wobec posiadacza.
Zastrzeżenie, pochodzące od wystawcy, skuteczne jest wobec wszystkich dłużników wekslowych;
jeżeli pochodzi od indosanta lub od poręczyciela, ma skutek tylko wobec niego. Gdyby
mimo zastrzeżenia, pochodzącego od wystawcy, posiadacz dokonał protestu, sam ponosi
koszty. Jeżeli zastrzeżenie pochodzi od indosanta lub od poręczyciela, koszty dokonanego
protestu obciążają wszystkich dłużników wekslowych.
Art. 47.
Kto weksel wystawił, przyjął, indosował lub zań poręczył, odpowiada wobec posiadacza
solidarnie.
Posiadacz może dochodzić roszczeń przeciw jednemu, kilku lub wszystkim dłużnikom bez
potrzeby zachowania porządku, w jakim się zobowiązali.
Takie samo prawo ma każdy dłużnik wekslowy, który weksel wykupił.
Dochodzenie sądowe roszczeń przeciw jednemu dłużnikowi nie tamuje dochodzenia przeciw
innym dłużnikom, nawet następującym po dłużniku, przeciw któremu wpierw skierowano
dochodzenie sądowe.
Art. 48.
Posiadacz wekslu może żądać od zobowiązanego zwrotnie:
1)
nieprzyjętej lub niezapłaconej sumy wekslowej wraz z OdsetkiWynagrodzenie za korzystanie z cudzych pieniędzy albo świadczenie za opóźnienie w zapłacie. Odsetki ustawowe za opóźnienie należą się bez względu na winę dłużnika i poniesioną szkodę.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu, jeżeli je zastrzeżono;
2)
odsetek od wysokości sześć od sta, a przy wekslach, wystawionych i płatnych w Polsce,
odsetek ustawowych za opóźnienie od dnia płatności;
3)
kosztów protestu, dokonanych zawiadomień, tudzież innych kosztów;
4)
prowizji komisowej, która w braku umowy wynosi jedną szóstą od sta od sumy wekslowej
i nie może przekroczyć tej stopy.
W przypadku zwrotnego poszukiwania przed płatnością będzie potrącone dyskonto od sumy
wekslowej. Dyskonto oblicza się według stopy dyskontowej Banku Polskiego w dniu zwrotnego
poszukiwania w Miejsce zamieszkaniaMiejscowość, w której osoba fizyczna przebywa z zamiarem stałego pobytu. Nie jest tożsama wyłącznie z adresem zameldowania.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu posiadacza.
Art. 49.
Kto weksel wykupił, może żądać od swoich poprzedników:
1)
całkowitej sumy zapłaconej;
2)
OdsetkiWynagrodzenie za korzystanie z cudzych pieniędzy albo świadczenie za opóźnienie w zapłacie. Odsetki ustawowe za opóźnienie należą się bez względu na winę dłużnika i poniesioną szkodę.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu w wysokości sześć od sta, a przy wekslach, wystawionych i płatnych w Polsce,
odsetek ustawowych za opóźnienie od powyższej sumy, licząc od dnia wykupienia wekslu;
3)
własnych kosztów;
4)
prowizji komisowej od sumy wekslowej, obliczonej według art. 48 ust. 1 pkt. 4.
Art. 50.
Każdy dłużnik wekslowy, przeciw któremu wykonywa się lub wykonać można zwrotne poszukiwanie,
może żądać, aby mu za zapłatą sumy regresowej wydano weksel, protest, tudzież rachunek
pokwitowany.
Indosant, który weksel wykupił, może przekreślić indos własny oraz indosy następnych
indosantów.
Art. 51.
W przypadku zwrotnego poszukiwania po częściowem przyjęciu wekslu ten, kto płaci nieprzyjętą
część sumy wekslowej, może żądać stwierdzenia zapłaty na wekslu i osobnego pokwitowania.
Nadto posiadacz wekslu wyda mu poświadczony przez siebie odpis wekslu oraz protest
celem umożliwienia dalszego zwrotnego poszukiwania.
Art. 52.
Zwrotnie poszukujący może w braku zastrzeżenia przeciwnego wykonać swoje prawo także
w ten sposób, że na jednego z zobowiązanych zwrotnie wystawia nowy weksel (weksel
zwrotny), płatny za okazaniem i w Miejsce zamieszkaniaMiejscowość, w której osoba fizyczna przebywa z zamiarem stałego pobytu. Nie jest tożsama wyłącznie z adresem zameldowania.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu zobowiązanego zwrotnie.
Weksel zwrotny obejmuje prócz sum, wymienionych w art. 48 i 49, stręczne i opłatę
stemplową za weksel zwrotny.
Jeżeli weksel zwrotny wystawia posiadacz wekslu, wysokość sumy wekslowej oznaczona
będzie podług kursu wekslu za okazaniem, przekazanego z miejsca płatności wekslu pierwotnego
na miejsce zamieszkania zobowiązanego zwrotnie. Jeżeli weksel zwrotny wystawia indosant,
wysokość sumy wekslowej oznaczona będzie podług kursu wekslu za okazaniem, przekazanego
z miejsca zamieszkania wystawcy wekslu zwrotnego na miejsce zamieszkania zobowiązanego
zwrotnie.
Art. 53.
Po bezskutecznym upływie terminów, ustanowionych:
do przedstawienia wekslu, płatnego za okazaniem lub w pewien czas po okazaniu;
do protestu spowodu nieprzyjęcia lub niezapłacenia;
do przedstawienia do zapłaty w razie zastrzeżenia „bez kosztów”,
posiadacz traci prawo do indosantów, wystawcy oraz do innych dłużników wekslowych
z wyjątkiem akceptanta.
W razie nieprzedstawienia wekslu do przyjęcia w terminie, zastrzeżonym przez wystawcę,
posiadacz traci prawo zwrotnego poszukiwania spowodu niezapłacenia jako też spowodu
nieprzyjęcia, wyjąwszy, gdyby z treści zastrzeżenia wynikało, że wystawca chciał się
jedynie uchylić od odpowiedzialności za przyjęcie.
Jeżeli zastrzeżenie co do terminu przedstawienia uczynił indosant, tylko on może się
na nie powołać.
Art. 54.
Jeżeli przedstawienie wekslu albo protest nie mogą być dokonane w terminach przepisanych
spowodu przeszkody nie do przezwyciężenia (ustawowego przepisu któregokolwiek państwa
albo innego wypadku Siła wyższaZdarzenie zewnętrzne, którego nie można przewidzieć ani mu zapobiec, np. klęska żywiołowa. W wielu przepisach wyłącza odpowiedzialność za szkodę.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu), terminy te ulegają przedłużeniu.
Posiadacz obowiązany jest zawiadomić bez zwłoki swego indosanta o wypadku siły wyższej
i o tem zawiadomieniu zaznaczyć na wekslu lub na przedłużku z dodaniem daty i swego
podpisu; pozatem stosuje się przepisy art. 45.
Po ustaniu siły wyższej posiadacz wekslu powinien bez zwłoki przedstawić weksel do
przyjęcia lub do zapłaty, a w razie potrzeby dokonać protestu.
Jeżeli siła wyższa trwa dłużej niż trzydzieści dni, licząc od terminu płatności, można
wykonać zwrotne poszukiwanie bez przedstawienia wekslu i bez protestu.
Co do weksli, płatnych za okazaniem lub w pewien czas po okazaniu, termin trzydziestodniowy
biegnie od dnia, w którym posiadacz zawiadomił swego indosanta o wypadku siły wyższej,
chociażby nawet zawiadomienie takie nastąpiło jeszcze przed upływem terminu do przedstawienia;
co do weksli, płatnych w pewien czas po okazaniu, termin trzydziestodniowy przedłuża
się o czas, w jaki po okazaniu weksel był płatny.
Okoliczności czysto osobistych, dotyczących posiadacza wekslu lub osoby, której zlecił
on przedstawienie wekslu lub dokonanie protestu, nie uważa się za wypadki siły wyższej.
Dział VIII. Wyręczenie
Art. 55.
Wystawca, indosant lub poręczyciel mogą wskazać osobę, która ma przyjąć albo zapłacić
weksel w potrzebie.
Weksel można pod warunkami niżej określonemi przyjąć lub zapłacić przez wyręczenie
na rzecz któregokolwiek dłużnika, przeciw któremu może być wykonywane zwrotne poszukiwanie.
Każda osoba trzecia, nawet trasat lub osoba, już zobowiązana z wekslu, z wyjątkiem
akceptanta, mogą być wyręczycielami.
O wyręczeniu wyręczyciel zawiadomi w ciągu dwóch dni powszednich osobę, którą wyręcza.
Jeżeli terminu nie zachowa, odpowiada za SzkodaUszczerbek w majątku poszkodowanego. Obejmuje straty, które poniósł, i korzyści, które mógłby osiągnąć, gdyby szkody mu nie wyrządzono. Krzywda niemajątkowa jest objęta zadośćuczynieniem.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu, spowodowaną przez swoje niedbalstwo,
tylko do sumy, na jaką weksel jest wystawiony.
Art. 56.
Przyjęcie przez wyręczenie może nastąpić we wszystkich przypadkach, gdy posiadacz
wekslu, co do którego nie istnieje zakaz przedstawienia do przyjęcia, ma prawo zwrotnego
poszukiwania przed terminem płatności.
Jeżeli na wekslu wskazano osobę, która ma weksel przyjąć lub zapłacić w potrzebie
w miejscu płatności, posiadacz nie może przed terminem płatności wykonać zwrotnego
poszukiwania przeciw temu, kto wskazał tę osobę, i przeciw następującym po nim dłużnikom,
chyba że przedstawił weksel osobie wskazanej i że odmówienie przez nią przyjęcia stwierdzone
zostało protestem.
W innych przypadkach wyręczenia posiadacz może nie zgodzić się na przyjęcie przez
wyręczenie. Jeżeli jednak zgodzi się na nie, traci prawo zwrotnego poszukiwania przed
terminem płatności przeciw temu, na czyją rzecz nastąpiło przyjęcie przez wyręczenie,
i przeciw następującym po nim dłużnikom.
Art. 57.
Przyjęcie przez wyręczenie umieszcza się na wekslu; podpisuje je wyręczyciel. Przyjęcie
powinno wskazywać, na czyją rzecz wyręczenie nastąpiło; w braku tej wskazówki przyjęcie
uważa się za udzielone na rzecz wystawcy.
Art. 58.
Akceptant przez wyręczenie odpowiada wobec posiadacza oraz indosantów, następujących
po wyręczonym, tak samo, jak ostatni.
Pomimo przyjęcia przez wyręczenie wyręczony i jego poprzednicy mogą za zwrotem sumy,
oznaczonej w art. 48, żądać od posiadacza wydania wekslu oraz protestu i rachunku
pokwitowanego, jeżeli je sporządzono.
Art. 59.
Zapłata przez wyręczenie może nastąpić we wszystkich przypadkach, w których można
dochodzić zwrotnego poszukiwania po terminie płatności wekslu lub przed tym terminem.
Zapłata przez wyręczenie obejmuje całą sumę, którą miałby zapłacić wyręczony.
Dokonana będzie najpóźniej nazajutrz po ostatnim dniu, przepisanym dla protestu spowodu
niezapłacenia.
Art. 60.
Jeżeli weksel przyjęły przez wyręczenie osoby, mające zamieszkanie w miejscu płatności,
albo jeżeli osoby, mające zamieszkanie w tem samem miejscu, wskazano jako mające płacić
w potrzebie, posiadacz przedstawi weksel wszystkim tym osobom i w razie nieuiszczenia
zapłaty przez wyręczenie, dokona protestu spowodu niezapłacenia najpóźniej nazajutrz
po ostatnim dniu, przepisanym dla protestu.
W razie niedokonania protestu w tym czasie ten, kto wskazał adres w potrzebie lub
na czyją rzecz nastąpiło przyjęcie, tudzież następujący po nim indosanci wolni są
od odpowiedzialności.
Art. 61.
Posiadacz wekslu, który odmawia przyjęcia zapłaty przez wyręczenie, traci prawo zwrotnego
poszukiwania przeciw tym, którzy byliby zwolnieni.
Art. 62.
Zapłatę przez wyręczenie stwierdza się pokwitowaniem na wekslu, oznaczając osobę,
na której rzecz zapłaty dokonano. W braku takiego oznaczenia uważa się, że zapłaty
dokonano na rzecz wystawcy.
Weksel i protest, jeżeli był dokonany, wręczyć należy płacącemu przez wyręczenie.
Art. 63.
Płacący przez wyręczenie nabywa prawa, wynikające z wekslu, przeciw wyręczonemu i
przeciw tym, którzy wobec wyręczonego odpowiadają z wekslu. Nie może on jednak dalej
wekslu indosować.
Indosanci, następujący po wyręczonym, są zwolnieni.
W razie zbiegu kilku ofiarujących zapłatę przez wyręczenie, pierwszeństwo należy się
temu, kto przez zapłatę zwalnia największą liczbę dłużników. Kto wbrew temu przepisowi,
mimo świadomości stanu rzeczy, płaci przez wyręczenie, traci prawo zwrotnego poszukiwania
przeciw tym, którzy byliby zwolnieni.
Dział IX. Wtóropisy i odpisy wekslu
Art. 64.
Weksel można wystawić w kilku jednobrzmiących egzemplarzach.
Egzemplarze te ponumerowane będą w samym tekście dokumentu; w przeciwnym razie każdy
z egzemplarzy uważa się za weksel odrębny.
Każdy posiadacz wekslu może na własny koszt żądać wydania większej liczby egzemplarzy,
o ile z wekslu nie wynika, że go wystawiono w jednym egzemplarzu. W tym celu posiadacz
ma zwrócić się do swego bezpośredniego indosanta, który jest obowiązany zwrócić się
do swego poprzednika i tak dalej aż do wystawcy. Indosanci obowiązani są do powtórzenia
swoich indosów na nowych egzemplarzach.
Art. 65.
Zapłata, dokonana na jeden z egzemplarzy, zwalnia nawet wtedy, gdyby nie było na wekslu
zastrzeżenia, że taka zapłata pozbawia ważności inne egzemplarze. Wszelako trasat
odpowiada z każdego przyjętego przez siebie egzemplarza, którego mu nie zwrócono.
Indosant, który przeniósł egzemplarze na różne osoby, jako też następni indosanci
odpowiadają ze wszystkich podpisanych przez siebie egzemplarzy, których im nie zwrócono.
Art. 66.
Kto przesyła jeden egzemplarz do przyjęcia, powinien oznaczyć na innych egzemplarzach
nazwisko osoby, u której ów egzemplarz się znajduje. Osoba ta jest obowiązana wydać
go prawnemu posiadaczowi innego egzemplarza.
Jeżeli wydania odmówi, posiadacz może wykonać zwrotne poszukiwanie tylko po stwierdzeniu
przez protest:
1)
że egzemplarz, przesłany do przyjęcia, mimo żądania nie został mu wydany;
2)
że na inny egzemplarz nie można było uzyskać przyjęcia lub zapłaty.
Art. 67.
Każdy posiadacz wekslu ma prawo sporządzenia z niego odpisów.
Odpis powinien dokładnie odtwarzać oryginał z indosami i wszelkiemi wzmiankami, znajdującemi
się na nim; należy na nim zaznaczyć, gdzie odpis się kończy.
Na odpisie można umieszczać indosy i PoręczenieUmowa, przez którą poręczyciel zobowiązuje się wobec wierzyciela wykonać zobowiązanie, gdy nie wykona go dłużnik. Oświadczenie poręczyciela wymaga formy pisemnej pod rygorem nieważności.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu wekslowe w ten sam sposób i z temi
samemi skutkami, jak na oryginale.
Art. 68.
Odpis powinien wskazywać osobę, u której znajduje się oryginał. Jest ona zobowiązana
wydać ten oryginał prawnemu posiadaczowi odpisu.
Jeżeli osoba, u której znajduje się oryginał, odmówi wydania go, posiadacz odpisu
może wykonać zwrotne poszukiwanie przeciw indosantom odpisu i przeciw tym, którzy
poręczyli na odpisie, dopiero po stwierdzeniu przez protest, że mimo żądania posiadacza
odpisu nie wydano mu oryginału.
Jeżeli oryginał po ostatnim indosie, umieszczonym przed sporządzeniem odpisu, zawiera
wzmiankę „odtąd indos ważny tylko na odpisie” lub inne wyrażenie równoznaczne, późniejszy
indos na oryginale jest nieważny.
Dział X. Zmiany
Art. 69.
W razie zmiany tekstu wekslu osoby, które weksel podpisały po dokonaniu zmiany, odpowiadają
według brzmienia tekstu zmienionego; osoby, które weksel poprzednio podpisały, odpowiadają
według brzmienia tekstu pierwotnego.
Dział XI. Przedawnienie
Art. 70.
Roszczenia wekslowe przeciw akceptantowi ulegają PrzedawnienieUpływ terminu, po którym roszczenie majątkowe nadal istnieje, ale dłużnik może uchylić się od jego zaspokojenia. Sąd uwzględnia przedawnienie z urzędu tylko w przypadkach przewidzianych w ustawie.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu z upływem lat trzech,
licząc od dnia płatności wekslu.
Roszczenia posiadacza wekslu przeciw indosantom i wystawcy ulegają przedawnieniu z
upływem roku, licząc od dnia protestu, dokonanego w należytym czasie, w przypadku
zaś zastrzeżenia „bez kosztów” - licząc od dnia płatności.
Roszczenia indosantów między sobą i przeciw wystawcy ulegają przedawnieniu z upływem
sześciu miesięcy, licząc od dnia, w którym indosant wykupił weksel albo w którym sam
został pociągnięty z wekslu do odpowiedzialności sądowej.
Art. 71.
Prawo powszechne określa przyczyny przerwania i zawieszenia biegu Przedawnienie roszczeńUpływ ustawowego terminu, po którym dochodzenie roszczenia jest ograniczone wskutek zarzutu przedawnienia. Bieg terminu i jego skutki zależą od rodzaju roszczenia.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu
wekslowych.
Przerwanie PrzedawnienieUpływ terminu, po którym roszczenie majątkowe nadal istnieje, ale dłużnik może uchylić się od jego zaspokojenia. Sąd uwzględnia przedawnienie z urzędu tylko w przypadkach przewidzianych w ustawie.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu ma skutek jedynie wobec tego dłużnika wekslowego, którego
dotyczy przyczyna przerwania.
Dział XII. Przepisy ogólne
Art. 72.
Jeżeli termin płatności wekslu przypada na dzień ustawowo uznany za świąteczny, zapłaty
domagać się można dopiero w najbliższym dniu powszednim. Również wszystkie inne czynności,
dotyczące wekslu, w szczególności przedstawienie do przyjęcia i dokonanie protestu,
mogą być przedsiębrane jedynie w dniu powszednim.
Jeżeli ostatni dzień terminu, w ciągu którego jedna z tych czynności ma być przedsięwzięta,
przypada na dzień ustawowo uznany za świąteczny, termin przedłuża się do najbliższego
dnia powszedniego. Dni świąteczne, przypadające w ciągu terminu, wlicza się do tego
terminu.
Art. 73.
Do terminów ustawowych lub w wekslu oznaczonych nie wlicza się dnia początkowego.
Art. 74.
Nie są dopuszczalne dni ulgowe ani na podstawie ustawy, ani według uznania sędziego.
Art. 75.
Za niepiśmiennych lub niemogących pisać może podpisać się na wekslu inna osoba, której
podpis winien być uwierzytelniony przez notarjusza lub władzę gminną z zaznaczeniem,
że osoba ta podpisała się na życzenie niepiśmiennego lub niemogącego pisać.
Uwierzytelnienie winno być umieszczone na wekslu lub na przedłużku.
Dział XIII. Roszczenie z tytułu niesłusznego zbogacenia
Art. 76.
Wystawca i akceptant, których ZobowiązanieStosunek prawny, w którym wierzyciel może żądać od dłużnika określonego świadczenia, a dłużnik powinien je spełnić. Świadczenie może polegać na działaniu albo zaniechaniu.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu wekslowe wygasło wskutek PrzedawnienieUpływ terminu, po którym roszczenie majątkowe nadal istnieje, ale dłużnik może uchylić się od jego zaspokojenia. Sąd uwzględnia przedawnienie z urzędu tylko w przypadkach przewidzianych w ustawie.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu
lub zaniedbania czynności zachowawczych, są zobowiązani wobec posiadacza wekslu, o
ile z jego SzkodaUszczerbek w majątku poszkodowanego. Obejmuje straty, które poniósł, i korzyści, które mógłby osiągnąć, gdyby szkody mu nie wyrządzono. Krzywda niemajątkowa jest objęta zadośćuczynieniem.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu niesłusznie się zbogacili.
Roszczenie z tytułu niesłusznego zbogacenia ulega przedawnieniu z upływem lat trzech,
licząc od dnia wygaśnięcia zobowiązania wekslowego.
Dział XIV. Kolizja ustaw
Art. 77.
Zdolność osoby do zaciągania zobowiązań wekslowych ocenia się według jej prawa ojczystego.
Jeżeli prawo to uznaje za właściwe prawo innego kraju, należy je stosować.
Kto według prawa, określonego w ustępie poprzedzającym, nie ma zdolności wekslowej,
mimo to jest ważnie zobowiązany, jeżeli podpisał weksel w kraju, według którego ustaw
miałby zdolność wekslową. Przepisu tego nie stosuje się do obywatela polskiego, który
zaciągnął ZobowiązanieStosunek prawny, w którym wierzyciel może żądać od dłużnika określonego świadczenia, a dłużnik powinien je spełnić. Świadczenie może polegać na działaniu albo zaniechaniu.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu wekslowe zagranicą.
Art. 78.
Formę oświadczenia wekslowego ocenia się podług ustaw kraju, w którym oświadczenie
zostało podpisane.
Jeżeli jednak oświadczenie wekslowe, nieważne ze względu na przepis ustępu poprzedzającego,
odpowiada prawu kraju, w którym zostało podpisane późniejsze oświadczenie, ważności
późniejszego oświadczenia nie uchybia okoliczność, że forma wcześniejszego oświadczenia
była nieprawidłowa.
ZobowiązanieStosunek prawny, w którym wierzyciel może żądać od dłużnika określonego świadczenia, a dłużnik powinien je spełnić. Świadczenie może polegać na działaniu albo zaniechaniu.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu wekslowe, zaciągnięte zagranicą przez obywatela polskiego, są ważne w
Polsce w stosunku do innego obywatela polskiego także wówczas, jeżeli zostały zaciągnięte
z zachowaniem formy, przewidzianej w prawie niniejszem.
Art. 79.
Skutki ZobowiązanieStosunek prawny, w którym wierzyciel może żądać od dłużnika określonego świadczenia, a dłużnik powinien je spełnić. Świadczenie może polegać na działaniu albo zaniechaniu.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu akceptanta wekslu określa prawo miejsca płatności wekslu.
Skutki zobowiązań innych osób, na wekslu podpisanych, określa prawo kraju, w którym
osoby te złożyły podpisy.
Art. 80.
Terminy wykonywania zwrotnego poszukiwania określa w stosunku do wszystkich osób,
które weksel podpisały, prawo miejsca wystawienia wekslu.
Art. 81.
Prawo miejsca wystawienia wekslu rozstrzyga o tem, czy posiadacz wekslu trasowanego
nabywa wierzytelność, która była podstawą wystawienia wekslu.
Art. 82.
Prawo kraju miejsca płatności wekslu rozstrzyga, czy przyjęcie może być ograniczone
do części sumy wekslowej i czy posiadacz jest zobowiązany do przyjęcia zapłaty częściowej.
Art. 83.
Formę i terminy protestu, tudzież formę innych czynności, potrzebnych do wykonania
lub do zachowania praw wekslowych, ocenia się podług ustaw kraju, w którym protest ma być dokonany lub czynność przedsięwzięta.
Art. 84.
Prawo kraju miejsca płatności wekslu określa środki, jakie należy przedsięwziąć w
razie zaginięcia lub KradzieżPrzestępstwo polegające na zabraniu cudzej rzeczy ruchomej w celu przywłaszczenia. W zależności od wartości rzeczy i innych okoliczności czyn może stanowić wykroczenie albo przestępstwo.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu wekslu.
Dział XV. Protest
Art. 85.
Protest sporządza notarjusz.
Art. 86.
Protest zawiera:
1)
nazwisko osoby, która żąda protestu, oraz osoby, przeciw której protest ma być dokonany;
2)
stwierdzenie, że osoba, przeciw której protest ma być dokonany, nie uczyniła zadość
wezwaniu, skierowanemu do niej, a nadto oświadczenie, złożone przez tę osobę, albo
stwierdzenie, że jej nie zastano albo że nie można było odnaleźć lokalu jej przedsiębiorstwa
lub mieszkania;
3)
oznaczenie miejsca i dnia, w których wezwania dokonano lub bezskutecznie starano się
go dokonać;
4)
oznaczenie, ile egzemplarzy wekslu przedstawiono i jakie;
5)
podpis organu, sporządzającego protest, pieczęć urzędową i numer protestu.
Jeżeli trasat zażąda, aby mu weksel nazajutrz przedstawiono ponownie do przyjęcia,
należy o tem zaznaczyć w proteście.
Art. 87.
Przedstawienia wekslu, wezwania do wydania egzemplarza lub oryginału, tudzież wszystkich
innych czynności zachowawczych należy - w braku odmiennego wskazania w wekslu - dokonać
w lokalu przedsiębiorstwa, a gdyby nie można było znaleźć takiego lokalu - w mieszkaniu
osoby, do której wezwanie ma być skierowane. W innem miejscu, np. „na giełdzie”, można
tych czynności dokonać jedynie za zgodą stron interesowanych.
Organ, sporządzający protest, obowiązany jest dokonać poszukiwania lokalu przedsiębiorstwa
albo mieszkania osoby, do której wezwanie ma być skierowane, i odpowiada za SzkodaUszczerbek w majątku poszkodowanego. Obejmuje straty, które poniósł, i korzyści, które mógłby osiągnąć, gdyby szkody mu nie wyrządzono. Krzywda niemajątkowa jest objęta zadośćuczynieniem.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu,
spowodowaną brakiem Należyta starannośćStaranność ogólnie wymagana w stosunkach danego rodzaju. Przy działalności gospodarczej ocenia się ją z uwzględnieniem zawodowego charakteru tej działalności.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu. Jednakże zaniedbanie lub niedokładność
poszukiwań nigdy nie mogą stanowić przyczyny nieważności protestu.
Art. 88.
Protest należy napisać na odwrotnej stronie wekslu albo na osobnej karcie, połączonej
z wekslem. Jeżeli na odwrotnej stronie niema żadnych oświadczeń, należy pisanie protestu
zacząć od brzegu, w przeciwnym zaś razie bezpośrednio po ostatniem oświadczeniu.
Jeżeli protest ma być napisany w całości lub w części na osobnej karcie dodatkowej,
należy tę kartę połączyć z wekslem w ten sposób, aby nie było wolnych miejsc na odwrotnej
stronie wekslu; połączenie wekslu z kartą dodatkową powinno być przypieczętowane pieczęcią
urzędową lub przepisane treścią aktu protestowego.
Art. 89.
Jeden dokument protestowy wystarczy również w przypadku, gdy na podstawie jednego
wekslu skierowano wezwanie do większej liczby osób.
Jeżeli zobowiązanemu przedstawiono równocześnie kilka egzemplarzy wekslu albo jego
oryginał i odpis, wystarczy umieszczenie protestu na jednym egzemplarzu lub na oryginale.
Organ, sporządzający protest, zaznaczy na innych egzemplarzach lub na odpisie, gdzie
protest umieszczono lub że go umieszczono na oryginale, i tę uwagę podpisze.
Art. 90.
Jeżeli protest ma być dokonany spowodu częściowej odmowy przyjęcia wekslu, należy
sporządzić odpis wekslu, zawierający wszystkie indosy i oświadczenia, i napisać protest
na tym odpisie lub na złączonej z nim karcie dodatkowej, a o sporządzeniu protestu
zaznaczyć na oryginale.
Protest spowodu niewydania oryginału (art. 68 ust. 2) należy napisać na odpisie lub
na złączonej z nim karcie.
Kartę, zawierającą protest, należy połączyć z odpisem w sposób, wskazany w art. 88
ust. 2.
Art. 91.
Organ, sporządzający protest, jest upoważniony i obowiązany do odbioru zapłaty i do
pokwitowania.
W przypadku takiej zapłaty połączone z nią koszty tego organu ponosi osoba, przeciw
której protest miał być dokonany.
Art. 92.
Jeżeli organ, sporządzający protest, nie zastanie osoby, do której wezwanie ma być
skierowane, w lokalu jej przedsiębiorstwa lub w jej mieszkaniu, powinien zostawić
tam zawiadomienie o dokonaniu protestu, zawierające nazwisko i Miejsce zamieszkaniaMiejscowość, w której osoba fizyczna przebywa z zamiarem stałego pobytu. Nie jest tożsama wyłącznie z adresem zameldowania.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu
posiadacza wekslu, nazwisko wystawcy i trasata, sumę wekslową, termin płatności oraz
nazwisko i lokal urzędowy organu, sporządzającego protest.
Art. 93.
Przy dokonywaniu czynności zachowawczych notarjusz może posługiwać się pomocnikami,
których prezes sądu okręgowego na wniosek notarjusza do tego upoważni.
Za działalność pomocnika w tym zakresie notarjusz odpowiada solidarnie z pomocnikiem.
Art. 94.
Organ, sporządzający protest, obowiązany jest przechowywać osobno odpisy protestów
wraz z wypisem istotnej treści wekslu, zaopatrzone numerem, i odpisy te składać w
porządku chronologicznym, w jakim protesty zostały sporządzone.
Interesowanym mogą być na żądanie wydawane odpisy tych dokumentów z ich uwierzytelnieniem
lub bez niego.
Minister Sprawiedliwości określi w drodze rozporządzenia termin, po upływie którego
dokumenty, wymienione w ustępie pierwszym, mogą być zniszczone, oraz sposób ich zniszczenia.
Dział XVI. Weksle zaginione
Art. 96.
Ten, komu weksel zaginął, może żądać od sądu rejonowego miejsca płatności wekslu uznania
go za umorzony.
We wniosku należy podać istotną treść wekslu oraz UprawdopodobnienieŚrodek zastępczy dowodu: wystarczy wykazać, że twierdzenie jest prawdopodobne, bez pełnego udowodnienia. Stosuje się go tylko tam, gdzie ustawa na to pozwala, np. przy zabezpieczeniu.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu jego utratę, jak
również Interes prawnyObiektywna potrzeba uzyskania ochrony prawnej, wynikająca z przepisów prawa, a nie tylko z faktycznej korzyści. Jest warunkiem m.in. powództwa o ustalenie i udziału w postępowaniu administracyjnym.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu, który uzasadnia żądanie umorzenia.
Sąd przez ogłoszenie w Monitorze Sądowym i Gospodarczym wezwie posiadacza zaginionego
wekslu do zgłoszenia się w ciągu sześćdziesięciu dni i do okazania wekslu sądowi.
Termin ten biegnie od dnia płatności wekslu, a gdyby wniosek zgłoszono po terminie
płatności lub gdyby termin płatności wekslu nie był oznaczony - od dnia ogłoszenia.
Końcowy dzień terminu powinien być oznaczony w ogłoszeniu według daty kalendarza.
Jeżeli w ciągu terminu, oznaczonego w wezwaniu, nikt nie zgłosi się z wekslem, sąd
wyda orzeczenie, uznające weksel za umorzony.
Jeżeli natomiast posiadacz wekslu zgłosi się przed wydaniem orzeczenia, sąd umorzy
dalsze postępowanie po przesłuchaniu interesowanych i po okazaniu wekslu żądającemu
umorzenia.
Zarówno o wszczęciu postępowania, jako też o jego wyniku sąd zawiadomi trasata i wszystkich
dłużników wekslowych, wskazanych przez żądającego umorzenia wekslu.
Art. 97.
Dłużnik wekslowy i trasat, który po otrzymaniu zawiadomienia o wszczęciu postępowania
płaci weksel, czyni to na własne niebezpieczeństwo; wolno mu jednak sumę wekslową
złożyć do Depozyt sądowyZłożenie przedmiotu świadczenia do sądu w sytuacjach przewidzianych przez ustawę, na przykład gdy wierzyciel odmawia jego przyjęcia. Prawidłowe złożenie może prowadzić do skutków takich jak spełnienie świadczenia.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu miejsca płatności i zwolnić się przez to z ZobowiązanieStosunek prawny, w którym wierzyciel może żądać od dłużnika określonego świadczenia, a dłużnik powinien je spełnić. Świadczenie może polegać na działaniu albo zaniechaniu.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu.
Art. 98.
Po ogłoszeniu wezwania o okazanie wekslu i po terminie jego płatności, żądający umorzenia
może domagać się od akceptanta złożenia sumy wekslowej do Depozyt sądowyZłożenie przedmiotu świadczenia do sądu w sytuacjach przewidzianych przez ustawę, na przykład gdy wierzyciel odmawia jego przyjęcia. Prawidłowe złożenie może prowadzić do skutków takich jak spełnienie świadczenia.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu albo zapłaty
za zabezpieczeniem; prawo wyboru służy dłużnikowi. Złożenie do depozytu zwalnia i
w tym przypadku z ZobowiązanieStosunek prawny, w którym wierzyciel może żądać od dłużnika określonego świadczenia, a dłużnik powinien je spełnić. Świadczenie może polegać na działaniu albo zaniechaniu.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu.
Art. 99.
W toku postępowania o umorzenie wekslu można wykonywać zwrotne poszukiwanie przeciw
wystawcy oraz indosantom, jeżeli akceptant, a w braku przyjęcia trasat, pomimo wezwania
nie złoży sumy wekslowej do Depozyt sądowyZłożenie przedmiotu świadczenia do sądu w sytuacjach przewidzianych przez ustawę, na przykład gdy wierzyciel odmawia jego przyjęcia. Prawidłowe złożenie może prowadzić do skutków takich jak spełnienie świadczenia.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu, ani nie dokona zapłaty za zabezpieczeniem.
Odmowę należy stwierdzić protestem na podstawie odpisu wekslu. Do zwrotnego poszukiwania
stosuje się przepisy artykułu poprzedzającego.
Art. 100.
Na podstawie orzeczenia, uznającego weksel za umorzony, można wykonywać wszystkie
prawa z wekslu.
