Art. 1
Ustawa z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela, tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 515. Obecne brzmienie co najmniej od tekstu jednolitego z 12 marca 2026 r.
Art. 1.
1.
Ustawie podlegają nauczyciele, wychowawcy i inni pracownicy pedagogiczni zatrudnieni w:
1)
publicznych przedszkolach, szkołach i placówkach oraz placówkach doskonalenia nauczycieli działających na podstawie ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. - Prawo oświatowe (Dz. U. z 2025 r. poz. 1043, 1160 i 1837 oraz z 2026 r. poz. 187 i 203), z zastrzeżeniem ust. 2 pkt 1a, 1b oraz pkt 2 lit. a;
2)
okręgowych ośrodkach wychowawczych, zakładach poprawczych oraz schroniskach dla nieletnich działających na podstawie ustawy z dnia 9 czerwca 2022 r. o wspieraniu i resocjalizacji nieletnich (Dz. U. z 2026 r. poz. 163);
3)
(uchylony) 4) publicznych kolegiach pracowników służb społecznych. 1a. (uchylony) 2. Ustawie podlegają również, w zakresie określonym ustawą:
1)
nauczyciele mianowani lub dyplomowani zatrudnieni na stanowiskach, na których wymagane są kwalifikacje pedagogiczne, w:
a)
urzędach organów administracji rządowej,
b)
kuratoriach oświaty,
c)
specjalistycznej jednostce nadzoru,
d)
Centralnej Komisji Egzaminacyjnej oraz okręgowych komisjach egzaminacyjnych,
e)
organach sprawujących nadzór pedagogiczny nad okręgowymi ośrodkami wychowawczymi, zakładami poprawczymi, schroniskami dla nieletnich oraz szkołami przy zakładach karnych;
1a)
nauczyciele zatrudnieni w szkołach polskich, o których mowa w art. 4 pkt 29d ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. - Prawo oświatowe, oraz w publicznych szkołach i zespołach szkół przy przedstawicielstwach dyplomatycznych, urzędach konsularnych i przedstawicielstwach wojskowych Rzeczypospolitej Polskiej;
1b)
nauczyciele zatrudnieni w publicznych placówkach doskonalenia nauczycieli o zasięgu ogólnokrajowym, publicznych placówkach doskonalenia nauczycieli szkół artystycznych oraz publicznych placówkach doskonalenia nauczycieli przedmiotów zawodowych, którzy nauczają w szkołach rolniczych, oraz publicznej placówce doskonalenia nauczycieli przedmiotów zawodowych o zasięgu ogólnokrajowym, o których mowa odpowiednio w art. 8 ust. 5 pkt 1 lit. b, ust. 6 i ust. 7 pkt 2 i ust. 14 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. - Prawo oświatowe;
1c)
nauczyciele skierowani przez ministra właściwego do spraw oświaty i wychowania do pracy w szkołach działających na podstawie Konwencji o Statucie Szkół Europejskich, sporządzonej w Luksemburgu dnia 21 czerwca 1994 r. (Dz. U. z 2005 r. poz. 10), zwanych dalej „szkołami europejskimi”;
1d)
nauczyciele szkół za granicą;
2)
nauczyciele zatrudnieni w:
a)
publicznych przedszkolach, szkołach i placówkach prowadzonych przez osoby fizyczne oraz Osoba prawnaJednostka organizacyjna, której ustawa przyznaje osobowość prawną, np. Skarb Państwa, spółka akcyjna, spółka z ograniczoną odpowiedzialnością albo fundacja. Działa przez swoje organy.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu niebędące jednostkami samorządu terytorialnego,
b)
przedszkolach niepublicznych, niepublicznych placówkach, o których mowa w ust. 1 pkt 1, oraz szkołach niepublicznych i niepublicznych szkołach artystycznych o uprawnieniach publicznych szkół artystycznych,
c)
publicznych innych formach wychowania przedszkolnego prowadzonych przez osoby fizyczne oraz osoby prawne niebędące jednostkami samorządu terytorialnego oraz niepublicznych innych formach wychowania przedszkolnego;
3)
nauczyciele urlopowani na podstawie przepisów ustawy z dnia 23 maja 1991 r. o Związek zawodowyDobrowolna i samorządna organizacja ludzi pracy powołana do reprezentowania oraz obrony ich praw i interesów zawodowych i socjalnych. Jest niezależna od pracodawców, administracji państwowej i samorządu terytorialnego.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu (Dz. U. z 2025 r. poz. 440 i 1661);
4)
pracownicy zatrudnieni u pracodawców niewymienionych w ust. 1 oraz ust. 2 pkt 1–3, pełniący funkcję instruktorów praktycznej nauki zawodu oraz kierowników praktycznej nauki zawodu, posiadający kwalifikacje określone dla nauczycieli praktycznej nauki zawodu oraz wykonujący pracę dydaktyczną i wychowawczą w wymiarze przewidzianym dla tych nauczycieli;
5)
pracownicy zatrudnieni w Ochotniczych Hufcach Pracy na stanowiskach wychowawców, pedagogów oraz na stanowiskach kierowniczych, posiadający kwalifikacje, o których mowa w art. 9 ust. 1 pkt 1, wykonujący pracę dydaktyczną i wychowawczą co najmniej w połowie obowiązującego ich Czas pracyCzas, w którym pracownik pozostaje do dyspozycji pracodawcy w zakładzie pracy albo innym wyznaczonym miejscu. Przepisy określają normy czasu pracy oraz okresy odpoczynku.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu.
Orzeczenia do art. 1
Ten przepis powołuje 162 orzeczenia, w tym ust. 1: 42.
Wszystkie
Sąd Najwyższy
Sądy apelacyjne
Sądy okręgowe
Sądy rejonowe
Sądy administracyjne
Sortuj: najczęściej cytowane
- VIII U 2709/25Sąd Okręgowy w Łodzi, uzasadnienie z 27.04.2026
wysokość świadczenia
- VIII U 947/25Sąd Okręgowy w Łodzi, uzasadnienie z 12.02.2026
wysokość emerytury
- VIII U 2414/24Sąd Okręgowy w Łodzi, uzasadnienie z 28.04.2025
praca w szczególnych warunkach
- VIII U 2956/24Sąd Okręgowy w Łodzi, uzasadnienie z 17.04.2025
wysokość emerytury
- III AUa 251/24Sąd Apelacyjny w Szczecinie, wyrok z 21.03.2025
zwrot nienależnie pobranych świadczeń z ubezpieczenia
- III AUa 198/24Sąd Apelacyjny w Szczecinie, wyrok z 29.01.2025
wysokość świadczenia
- IV U 834/24Sąd Okręgowy w Elblągu, wyrok z 18.12.2024
praca w szczególnych warunkach
- VII U 966/22Sąd Okręgowy Warszawa-Praga w Warszawie, wyrok z 25.09.2024
dodatki do emerytur i rent
- III U 145/24Sąd Okręgowy w Suwałkach, wyrok z 03.06.2024
dodatki do emerytur i rent
- III AUa 199/23Sąd Apelacyjny w Szczecinie, wyrok z 17.05.2024
dodatki do emerytur i rent; wysokość świadczenia
