Art. 5a
Ustawa z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników, tekst jednolity Dz.U. 2025 poz. 1770. Obecne brzmienie co najmniej od tekstu jednolitego z 12 grudnia 2025 r.
Art. 5a.
1.
Rolnik lub domownik, który podlegając ubezpieczeniu w pełnym zakresie z mocy ustawy nieprzerwanie przez co najmniej 3 lata, rozpocznie prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej lub rozpocznie współpracę przy prowadzeniu tej działalności, podlega nadal temu ubezpieczeniu w okresie prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej lub współpracy przy prowadzeniu tej działalności, jeżeli spełnia jednocześnie następujące warunki:
1)
złoży w Kasie oświadczenie o kontynuowaniu tego ubezpieczenia w terminie 14 dni od dnia rozpoczęcia wykonywania pozarolniczej działalności gospodarczej lub współpracy przy tej działalności;
2)
jednocześnie nadal prowadzi działalność rolniczą lub Staż pracyOkresy zatrudnienia i inne okresy zaliczane przez przepisy do uprawnień pracowniczych lub ubezpieczeniowych. Ma znaczenie między innymi dla wymiaru niektórych świadczeń i uprawnień.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu w Gospodarstwo rolneGrunty rolne wraz z gruntami leśnymi, budynkami, urządzeniami i inwentarzem, jeżeli stanowią lub mogą stanowić zorganizowaną całość gospodarczą. Definicja ma znaczenie przede wszystkim w prawie cywilnym.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu, obejmującym obszar użytków rolnych powyżej 1 ha przeliczeniowego, lub w dziale specjalnym;
3)
nie jest pracownikiem i nie pozostaje w stosunku służbowym;
4)
nie ma ustalonego prawa do emerytury lub renty albo do świadczeń z ubezpieczeń społecznych;
5)
kwota należnego podatku dochodowego za poprzedni rok podatkowy od przychodów z pozarolniczej działalności gospodarczej nie przekracza kwoty 2528 zł.
2.
Za rozpoczęcie prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej uznaje się także:
1)
wznowienie wykonywania pozarolniczej działalności gospodarczej, której prowadzenie okresowo zawieszono;
2)
zmianę rodzaju lub przedmiotu wykonywanej działalności według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD).
3.
Zaświadczenie albo oświadczenie, że nie została przekroczona kwota podatku dochodowego, o której mowa w ust. 1 pkt 5, rolnik lub domownik obowiązany jest złożyć w Kasie wraz z oświadczeniem, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, chyba że ten rolnik lub domownik nie prowadził pozarolniczej działalności gospodarczej w poprzednim roku podatkowym.
4.
Zaświadczenie albo oświadczenie, że nie została przekroczona kwota podatku dochodowego, o której mowa w ust. 1 pkt 5, rolnik lub domownik prowadzący pozarolniczą działalność gospodarczą, podlegający ubezpieczeniu, obowiązany jest także złożyć w Kasie do dnia 31 maja każdego roku podatkowego.
5.
Niezachowanie terminu złożenia oświadczenia, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, jest równoznaczne z ustaniem ubezpieczenia od dnia rozpoczęcia wykonywania pozarolniczej działalności gospodarczej lub współpracy przy prowadzeniu tej działalności.
6.
Niezłożenie zaświadczenia albo oświadczenia, o których mowa w ust. 4, lub niezachowanie terminu do złożenia tego zaświadczenia albo oświadczenia, jest równoznaczne z ustaniem ubezpieczenia z dniem, do którego rolnik lub domownik obowiązany był złożyć zaświadczenie albo oświadczenie w Kasie, chyba że ten rolnik lub domownik zaprzestał prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej w sposób trwały lub okresowy przed upływem terminu na złożenie tego zaświadczenia albo oświadczenia.
7.
Terminy określone w ust. 1 pkt 1 i ust. 4 mogą zostać przywrócone na wniosek zainteresowanego rolnika lub domownika, jeżeli ten rolnik lub domownik udowodni, że niezachowanie terminu nastąpiło wskutek zdarzeń losowych.
8.
Kwota podatku, o której mowa w ust. 1 pkt 5, zwana dalej „roczną kwotą graniczną”, podlega corocznej WaloryzacjaDostosowanie wysokości świadczenia pieniężnego do zmiany siły nabywczej pieniądza albo innych określonych mierników. Może wynikać z ustawy, umowy albo orzeczenia sądu.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu wskaźnikiem cen towarów i usług konsumpcyjnych ogółem, określonym w ustawie budżetowej za rok, którego kwota dotyczy, ustawie o prowizorium budżetowym lub ich projektach, jeżeli odpowiednie ustawy nie zostały uchwalone.
9.
Minister właściwy do spraw rozwoju wsi ogłasza w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski”, w drodze obwieszczenia, roczną kwotę graniczną, o której mowa w ust. 8.
10.
Za pozarolniczą działalność gospodarczą uważa się pozarolniczą działalność gospodarczą prowadzoną na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez osoby fizyczne na podstawie przepisów ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców (Dz. U. z 2025 r. poz. 1480), z wyłączeniem wspólników spółek prawa handlowego oraz osób prowadzących działalność w zakresie wolnego zawodu:
1)
w rozumieniu przepisów o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne;
2)
z której przychody są przychodami z działalności gospodarczej w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych.
11.
Za współpracującego przy prowadzeniu pozarolniczej działalności gospodarczej uważa się rolnika lub domownika, który w stosunku do prowadzącego tę działalność spełnia kryteria osoby współpracującej, określone w przepisach o systemie ubezpieczeń społecznych.
Orzeczenia do art. 5a
Ten przepis powołuje 305 orzeczeń, w tym ust. 1: 167, ust. 10: 17, ust. 2: 28, ust. 3: 22, ust. 4: 32, ust. 5: 43, ust. 6: 30, ust. 7: 51, ust. 8: 1, ust. 9: 2.
Wszystkie
Sąd Najwyższy
Sądy apelacyjne
Sądy okręgowe
Sądy rejonowe
Sądy administracyjne
Sortuj: najczęściej cytowane
- VIII U 2784/26Sąd Okręgowy w Łodzi, uzasadnienie z 22.10.2026
podleganie ubezpieczeniom społecznym
- VIII U 146/26Sąd Okręgowy w Łodzi, uzasadnienie z 21.08.2026
podleganie ubezpieczeniom społecznym
- V U 1245/25Sąd Okręgowy w Kaliszu, wyrok z 20.05.2026
podleganie ubezpieczeniom społecznym
- VIII U 2026/25Sąd Okręgowy w Łodzi, uzasadnienie z 26.02.2026
ubezpieczenia społeczne rolników
- VII U 1954/25Sąd Okręgowy Warszawa-Praga w Warszawie, wyrok z 13.02.2026
podleganie ubezpieczeniom społecznym; ubezpieczenia społeczne rolników
- VI U 2106/25Sąd Okręgowy w Bydgoszczy, wyrok z 22.01.2026
- III AUa 518/25Sąd Apelacyjny w Poznaniu, wyrok z 10.12.2025
podleganie ubezpieczeniom społecznym
- III AUa 498/24Sąd Apelacyjny w Szczecinie, wyrok z 26.11.2025
ubezpieczenia społeczne rolników
- VI U 1445/23Sąd Okręgowy w Szczecinie, wyrok z 14.10.2025
- VIII U 2584/24Sąd Okręgowy w Łodzi, uzasadnienie z 23.09.2025
podleganie ubezpieczeniom społecznym
