Przejdź do treści

Art. 24a u.p.d.o.f.

Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, tekst ujednolicony (nieurzędowy) według stanu na 1 października 2026 r.: tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 592 ze zmianami z Dz.U. 2026 poz. 1079, Dz.U. 2026 poz. 779 i Dz.U. 2026 poz. 846. Obecne brzmienie co najmniej od tekstu jednolitego z 1 października 2026 r.

Historia zmian

Art. 24a.

1.

Osoby fizyczne, przedsiębiorstwa w spadku, Spółka cywilnaUmowa, przez którą wspólnicy zobowiązują się dążyć do wspólnego celu gospodarczego przez oznaczone działania. Spółka cywilna nie jest odrębnym podmiotem prawa, a prawa i obowiązki dotyczą jej wspólników.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu osób fizycznych, spółki cywilne osób fizycznych i przedsiębiorstwa w spadku, Spółka jawnaSpółka osobowa prowadząca przedsiębiorstwo pod własną firmą, w której każdy wspólnik odpowiada za zobowiązania spółki subsydiarnie całym swoim majątkiem. Spółka powstaje z chwilą wpisu do rejestru przedsiębiorców.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu osób fizycznych oraz spółki partnerskie, wykonujące działalność gospodarczą, są obowiązane prowadzić podatkową księgę przychodów i rozchodów, zwaną dalej „księgą”, z zastrzeżeniem ust. 3, 5 i 5a, albo księgi rachunkowe, zgodnie z odrębnymi przepisami, w sposób zapewniający ustalenie dochodu (straty), podstawy opodatkowania i wysokości należnego podatku za rok podatkowy, w tym za okres sprawozdawczy, a także uwzględniać w ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych informacje niezbędne do obliczenia wysokości odpisów amortyzacyjnych zgodnie z przepisami art. 22a–22o.

1a.

Podatnicy będący przedsiębiorcami żeglugowymi w rozumieniu ustawy z dnia 24 sierpnia 2006 r. o podatku tonażowym oraz podatnicy będący przedsiębiorcami okrętowymi w rozumieniu ustawy z dnia 6 lipca 2016 r. o aktywizacji przemysłu okrętowego i przemysłów komplementarnych, prowadzący działalność opodatkowaną odpowiednio podatkiem tonażowym albo zryczałtowanym podatkiem od wartości sprzedanej produkcji oraz inną działalność opodatkowaną podatkiem dochodowym są obowiązani w prowadzonej księdze albo w prowadzonych księgach rachunkowych, o których mowa w ust. 1, wyodrębnić przychody i związane z nimi koszty na poszczególne rodzaje działalności podlegającej opodatkowaniu odpowiednio podatkiem tonażowym albo zryczałtowanym podatkiem od wartości sprzedanej produkcji i podatkiem dochodowym.

1b.

Podatnicy prowadzący działalność badawczo-rozwojową, którzy zamierzają skorzystać z odliczenia, o którym mowa w art. 26e, są obowiązani w prowadzonej księdze albo w prowadzonych księgach rachunkowych, o których mowa w ust. 1, wyodrębnić koszty działalności badawczo-rozwojowej.

1c.

Przedsiębiorstwo w spadku jest obowiązane w prowadzonej księdze albo w prowadzonych księgach rachunkowych, o których mowa w ust. 1, dokonać zapisów dotyczących zdarzeń gospodarczych zaistniałych od otwarcia spadku do dnia dokonania zgłoszenia, o którym mowa w art. 12 ust. 1c ustawy z dnia 13 października 1995 r. o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników, a jeżeli zgłoszenia nie dokonano - do dnia ustanowienia zarządu sukcesyjnego.

1d.

W przypadku prowadzenia przez zmarłego przedsiębiorcę ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, o której mowa w art. 22n, przedsiębiorstwo w spadku kontynuuje prowadzenie tej ewidencji.

1da.

Podatnicy są obowiązani prowadzić ewidencję faktur dokumentujących przychody rozliczane metodą kasową, o której mowa w art. 14c. Ewidencja ta zawiera datę wystawienia faktury, numer faktury, kwotę należności wynikającą z faktury oraz datę uregulowania należności.

1db.

Przedsiębiorstwo w spadku kontynuuje po zmarłym przedsiębiorcy prowadzenie ewidencji faktur, o której mowa w ust. 1da.

1e.

Podmioty, o których mowa w ust. 1 i ust. 2 pkt 2 oraz art. 15 ust. 2, prowadzące księgę, księgi rachunkowe lub ewidencję środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych są obowiązane prowadzić te księgi i ewidencję przy użyciu programów komputerowych oraz przesyłać właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego te księgi i ewidencję po zakończeniu roku podatkowego w terminie do dnia upływu terminu złożenia zeznania, o którym mowa w art. 45 ust. 1, za pomocą środków komunikacji elektronicznej, w postaci elektronicznej odpowiadającej strukturze logicznej, o której mowa w art. 193a § 2 Ordynacji podatkowej, na zasadach dotyczących przesyłania ksiąg podatkowych lub ich części określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 193a § 3 Ordynacji podatkowej.

1f.

W przypadku spółki niebędącej Osoba prawnaJednostka organizacyjna, której ustawa przyznaje osobowość prawną, np. Skarb Państwa, spółka akcyjna, spółka z ograniczoną odpowiedzialnością albo fundacja. Działa przez swoje organy.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu księga, księgi rachunkowe lub ewidencja środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych są przesyłane naczelnikowi urzędu skarbowego właściwemu według miejsca prowadzenia działalności, a w przypadku prowadzenia działalności w więcej niż jednym miejscu - naczelnikowi urzędu skarbowego właściwemu według miejsca siedziby. W przypadku gdy nie jest możliwe ustalenie właściwości naczelnika urzędu skarbowego na podstawie zdania pierwszego, właściwość tę ustala się według miejsca zamieszkania jednego ze wspólników.

1g.

Pełnomocnictwo do podpisywania deklaracji składanej za pomocą środków komunikacji elektronicznej udzielone na podstawie przepisów działu III rozdziału 9a Ordynacji podatkowej obejmuje również upoważnienie do podpisywania podatkowej księgi przychodów i rozchodów, ksiąg rachunkowych i ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, przesyłanych na podstawie ust. 1e.

2.

Obowiązek prowadzenia księgi dotyczy również osób:

1)

wykonujących działalność na podstawie umów agencyjnych i umów na warunkach zlecenia, zawartych na podstawie odrębnych przepisów;

2)

prowadzących działy specjalne produkcji rolnej, jeżeli osoby te zgłosiły zamiar prowadzenia tych ksiąg;

3)

duchownych, które zrzekły się opłacania zryczałtowanego podatku dochodowego.

3.

Obowiązek prowadzenia księgi nie dotyczy osób, które:

1)

opłacają podatek dochodowy w formach zryczałtowanych;

2)

wykonują wyłącznie usługi przewozu osób i towarów taborem konnym;

3)

wykonują zawód adwokata wyłącznie w zespole adwokackim;

4)

dokonują odpłatnego zbycia składników majątku:

a)

po likwidacji działalności gospodarczej prowadzonej samodzielnie,

b)

otrzymanych w związku z likwidacją spółki niebędącej osobą prawną, wystąpieniem z takiej spółki lub zmniejszeniem udziału kapitałowego w takiej spółce. 3a. (uchylony) 3b. (uchylony) 3c. (uchylony) 4. Obowiązek prowadzenia ksiąg rachunkowych dotyczy osób fizycznych, spółek cywilnych osób fizycznych, spółek jawnych osób fizycznych oraz spółek partnerskich, jeżeli ich przychody, w rozumieniu art. 14, za poprzedni rok podatkowy wyniosły w walucie polskiej co najmniej równowartość kwoty określonej w euro w przepisach o rachunkowości.

4a.

Jeżeli w roku podatkowym, w którym zmarł przedsiębiorca, prowadził on księgi rachunkowe, przedsiębiorstwo w spadku jest obowiązane prowadzić te księgi do końca tego roku podatkowego.

4b.

Przedsiębiorstwo w spadku jest obowiązane prowadzić księgi rachunkowe w roku podatkowym następującym po roku, w którym zmarł przedsiębiorca, jeżeli przychody zmarłego przedsiębiorcy, w rozumieniu art. 14, oraz przychody przedsiębiorstwa w spadku, w rozumieniu art. 7a ust. 4, za poprzedni rok podatkowy wyniosły łącznie w walucie polskiej co najmniej równowartość kwoty określonej w euro w przepisach o rachunkowości.

4c.

W kolejnych latach podatkowych przedsiębiorstwo w spadku jest obowiązane prowadzić księgi rachunkowe, jeżeli przychody przedsiębiorstwa w spadku, w rozumieniu art. 7a ust. 4, za poprzedni rok podatkowy wyniosły w walucie polskiej co najmniej równowartość kwoty określonej w euro w przepisach o rachunkowości.

4d.

Jeżeli w roku podatkowym, w którym zmarł wspólnik spółki cywilnej osób fizycznych, spółka ta prowadziła księgi rachunkowe, spółka cywilna osób fizycznych i przedsiębiorstwa w spadku jest obowiązana prowadzić te księgi do końca tego roku podatkowego.

4e.

Spółka cywilna osób fizycznych i przedsiębiorstwa w spadku jest obowiązana prowadzić księgi rachunkowe w roku podatkowym następującym po roku, w którym zmarł wspólnik spółki cywilnej osób fizycznych, jeżeli przychody spółki cywilnej osób fizycznych oraz spółki cywilnej osób fizycznych i przedsiębiorstwa w spadku, w rozumieniu art. 7a ust. 4 oraz art. 14 wyniosły łącznie w walucie polskiej co najmniej równowartość kwoty określonej w euro w przepisach o rachunkowości.

4f.

W kolejnych latach podatkowych spółka cywilna osób fizycznych i przedsiębiorstwa w spadku jest obowiązana prowadzić księgi rachunkowe, jeżeli jej przychody, w rozumieniu art. 7a ust. 4 oraz art. 14, wyniosły łącznie w walucie polskiej co najmniej równowartość kwoty określonej w euro w przepisach o rachunkowości.

5.

Osoba fizyczna, spółka cywilna osób fizycznych, spółka jawna osób fizycznych lub spółka partnerska może prowadzić księgi rachunkowe również od początku następnego roku podatkowego, jeżeli przychody, w rozumieniu art. 14, za poprzedni rok podatkowy są niższe niż równowartość w walucie polskiej kwoty określonej w euro w przepisach o rachunkowości. W tym przypadku podatnik informuje o prowadzeniu ksiąg rachunkowych w zeznaniu, o którym mowa w art. 45 ust. 1 lub ust. 1a pkt 2, składanym za rok podatkowy, w którym były prowadzone. Jeżeli księgi prowadziła spółka cywilna osób fizycznych, spółka jawna osób fizycznych lub spółka partnerska, informację składają wszyscy wspólnicy.

5a.

Przepis ust. 5 stosuje się odpowiednio w przypadku przedsiębiorstwa w spadku oraz spółki cywilnej osób fizycznych i przedsiębiorstwa w spadku.

6.

Wyrażone w euro wielkości, o których mowa w ust. 4, 4b, 4c, 4e, 4f i 5, przelicza się na walutę polską według średniego kursu euro ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski na pierwszy dzień roboczy października roku poprzedzającego rok podatkowy.

7.

Minister właściwy do spraw finansów publicznych określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowe warunki, jakim powinna odpowiadać podatkowa księga przychodów i rozchodów, oraz szczegółowy zakres obowiązków związanych z jej prowadzeniem, w celu umożliwienia wykorzystania tej księgi jako dowodu pozwalającego na określenie zobowiązań podatkowych w prawidłowej wysokości.

8.

Minister właściwy do spraw finansów publicznych może określić, w drodze rozporządzenia:

1)

zakres dodatkowych danych, o które należy uzupełnić prowadzone księgi i ewidencję podlegające przekazaniu na podstawie ust. 1e, oraz sposób ich wykazywania w tych księgach i ewidencji,

2)

grupy podmiotów zwolnionych z obowiązku prowadzenia księgi, ksiąg rachunkowych i ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych przy użyciu programów komputerowych lub przesyłania księgi, ksiąg rachunkowych w całości albo części lub ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych na podstawie ust. 1e - uwzględniając konieczność zapewnienia prawidłowości rozliczeń podatników oraz kontroli obowiązków podatników przez organ podatkowy, identyfikowania obszarów, w których występują nadużycia w podatku, lub narażonych na te nadużycia oraz możliwości techniczno-organizacyjne prowadzenia przez podatników ksiąg i ewidencji.
Porównaj wersje

Orzeczenia do art. 24a u.p.d.o.f.

Ten przepis powołuje 725 orzeczeń, w tym ust. 1: 290, ust. 1b: 3, ust. 2: 27, ust. 3: 1, ust. 3a: 1, ust. 7: 31.

Wszystkie Sąd Najwyższy Sądy apelacyjne Sądy okręgowe Sądy rejonowe Sądy administracyjne Sortuj: najczęściej cytowane
  1. 0115-KDIT3.4011.645.2026.1.PSDyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, interpretacja z 24.09.2026

    zeznania-zeznania podatkowe; zeznania-zeznania roczne; księgi-księgi rachunkowe; zarząd-zarząd sukcesyjny

  2. 0113-KDIPT2-1.4011.506.2026.1.KDDyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, interpretacja z 23.09.2026

    usługi-usługi transportowe; paliwo; faktura-faktura zbiorcza; faktura

  3. 0115-KDIT1.4011.528.2026.1.JGDyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, interpretacja z 14.09.2026

    księgi-księgi rachunkowe; księgi-księgi przychodów i rozchodów; spółki-spółka jawna; działalność-działalność gospodarcza

  4. 0115-KDIT3.4011.317.2026.1.PSDyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, interpretacja z 29.05.2026

    prawa-prawa majątkowe; prawa-przeniesienie praw majątkowych; podatek-podatek ryczałtowy-ryczałt od dochodów spółek – CIT estoński; spadkobiercy-kontynuacja działalności przez spadkobierców

  5. 0112-KDWL.4011.16.2026.2.DKDyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, interpretacja z 28.05.2026

    działalność-działalność gospodarcza; księgi-księgi przychodów i rozchodów; ewidencjonowanie; przychód-przychód z działalności gospodarczej

  6. II K 194/24Sąd Rejonowy w Brzezinach, wyrok z 27.03.2025
  7. III AUa 922/24Sąd Apelacyjny w Gdańsku, uzasadnienie z 12.03.2025

    podstawa wymiaru składki

  8. I SA/Bk 411/24Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku, wyrok z 29.01.2025

    Podatek dochodowy od osób fizycznych

  9. I SA/Bk 412/24Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku, wyrok z 29.01.2025

    Podatek dochodowy od osób fizycznych

  10. I SA/Rz 558/24Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, wyrok z 28.01.2025

    Podatek dochodowy od osób fizycznych

Szukaj w orzeczeniach do tego przepisu

Wczytuję stronę

To zwykle trwa kilka sekund.