Art. 9 u.p.d.o.p.
Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych, tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 554. Obecne brzmienie co najmniej od tekstu jednolitego z 27 marca 2026 r.
Art. 9.
1.
Podatnicy są obowiązani do prowadzenia ewidencji rachunkowej, zgodnie z odrębnymi przepisami, w sposób zapewniający określenie wysokości dochodu (straty), podstawy opodatkowania i wysokości należnego podatku za rok podatkowy, a także do uwzględnienia w ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych informacji niezbędnych do obliczenia wysokości odpisów amortyzacyjnych zgodnie z przepisami art. 16a–16m.
1a.
Podatnicy będący przedsiębiorcami żeglugowymi w rozumieniu ustawy z dnia 24 sierpnia 2006 r. o podatku tonażowym oraz podatnicy będący przedsiębiorcami okrętowymi w rozumieniu ustawy z dnia 6 lipca 2016 r. o aktywizacji przemysłu okrętowego i przemysłów komplementarnych, prowadzący działalność opodatkowaną odpowiednio podatkiem tonażowym albo zryczałtowanym podatkiem od wartości sprzedanej produkcji oraz inną działalność opodatkowaną podatkiem dochodowym są obowiązani w ewidencji, o której mowa w ust. 1, wyodrębnić przychody i związane z nimi koszty na poszczególne rodzaje działalności podlegającej opodatkowaniu odpowiednio podatkiem tonażowym albo zryczałtowanym podatkiem od wartości sprzedanej produkcji i podatkiem dochodowym.
1b.
Podatnicy prowadzący działalność badawczo-rozwojową, którzy zamierzają skorzystać z odliczenia, o którym mowa w art. 18d, są obowiązani w ewidencji, o której mowa w ust. 1, wyodrębnić koszty działalności badawczo-rozwojowej.
1c.
Podatnicy prowadzący księgi rachunkowe są obowiązani prowadzić te księgi przy użyciu programów komputerowych oraz przesyłać właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego te księgi po zakończeniu roku podatkowego, w terminie do dnia upływu terminu złożenia zeznania, o którym mowa w art. 27 ust. 1, albo deklaracji, o której mowa w art. 28r ust. 1, za pomocą środków komunikacji elektronicznej, w postaci elektronicznej odpowiadającej strukturze logicznej, o której mowa w art. 193a § 2 Ordynacji podatkowej, na zasadach dotyczących przesyłania ksiąg podatkowych lub ich części określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 193a § 3 Ordynacji podatkowej.
1d.
Z obowiązku, o którym mowa w ust. 1c, są zwolnieni podatnicy:
1)
zwolnieni od podatku na podstawie art. 6 ust. 1, z wyjątkiem fundacji rodzinnych;
2)
o których mowa w art. 27a;
3)
prowadzący uproszczoną ewidencję przychodów i kosztów.
1e.
W przypadku spółek niebędących Osoba prawnaJednostka organizacyjna, której ustawa przyznaje osobowość prawną, np. Skarb Państwa, spółka akcyjna, spółka z ograniczoną odpowiedzialnością albo fundacja. Działa przez swoje organy.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu, których wspólnikami nie są wyłącznie osoby fizyczne, do prowadzenia ksiąg rachunkowych przy użyciu programów komputerowych i przesyłania tych ksiąg właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego, na podstawie ust. 1c, są obowiązane te spółki, przy czym księgi te są przekazywane w terminie do końca trzeciego miesiąca po zakończeniu roku obrotowego tych spółek.
1f.
W przypadku, o którym mowa w ust. 1e, księgi rachunkowe są przesyłane naczelnikowi urzędu skarbowego właściwemu według miejsca prowadzenia działalności, a w przypadku prowadzenia działalności w więcej niż jednym miejscu - naczelnikowi urzędu skarbowego właściwemu według miejsca siedziby. W przypadku gdy nie jest możliwe ustalenie właściwości naczelnika urzędu skarbowego na podstawie zdania pierwszego, właściwość tę ustala się według miejsca siedziby jednego ze wspólników będącego podatnikiem.
1g.
Przepis ust. 1c stosuje się odpowiednio do spółek tworzących podatkową grupę kapitałową.
2.
Jeżeli ustalenie dochodu (straty) w sposób określony w ust. 1 nie jest możliwe, dochód (stratę) ustala się w drodze oszacowania.
2a.
W przypadku podatników, o których mowa w art. 3 ust. 2, obowiązanych do prowadzenia ewidencji rachunkowej wymienionej w ust. 1, gdy określenie dochodu na ich podstawie nie jest możliwe, dochód określa się w drodze oszacowania, z zastosowaniem wskaźnika dochodu w stosunku do przychodu w wysokości:
1)
5 % - z działalności w zakresie handlu hurtowego lub detalicznego;
2)
10 % - z działalności budowlanej lub montażowej albo w zakresie usług transportowych;
3)
60 % - z działalności w zakresie pośrednictwa, jeżeli wynagrodzenie jest określone w formie prowizji;
4)
80 % - z działalności w zakresie usług adwokackich lub rzeczoznawstwa;
5)
20 % - z pozostałych źródeł przychodów.
2b.
Przez działalność w zakresie handlu hurtowego lub detalicznego, o której mowa w ust. 2a pkt 1, wykonywaną na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez podatników, o których mowa w art. 3 ust. 2, rozumie się odpłatne zbycie towarów polskim odbiorcom bez względu na miejsce zawarcia umowy.
2c.
Przepisów ust. 2a i 2b nie stosuje się, jeżeli umowa w sprawie zapobieżenia podwójnemu opodatkowaniu, której Rzeczpospolita Polska jest stroną, zawarta z krajem, na terytorium którego podatnik ma siedzibę lub Miejsce zamieszkaniaMiejscowość, w której osoba fizyczna przebywa z zamiarem stałego pobytu. Nie jest tożsama wyłącznie z adresem zameldowania.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu, stanowi inaczej.
2d.
Podatnicy, którzy przenoszą poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej składniki majątku w sposób, o którym mowa w art. 24f i art. 24g, są obowiązani wyodrębnić te składniki w ewidencji, o której mowa w ust. 1.
2e.
W przypadku uzyskania przez Spółka jawnaSpółka osobowa prowadząca przedsiębiorstwo pod własną firmą, w której każdy wspólnik odpowiada za zobowiązania spółki subsydiarnie całym swoim majątkiem. Spółka powstaje z chwilą wpisu do rejestru przedsiębiorców.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu statusu podatnika spółka ta jest obowiązana:
1)
zamknąć księgi rachunkowe i sporządzić sprawozdanie finansowe zgodnie z przepisami o rachunkowości na dzień poprzedzający dzień uzyskania tego statusu oraz 2) wydzielić w kapitale podstawowym zyski wypracowane w okresie, w którym spółka ta nie posiadała statusu podatnika, jeżeli zyski te nie zostały podzielone między wspólników tej spółki.
2f.
W przypadku przekształcenia spółki w spółkę niebędącą osobą prawną spółka przekształcana jest obowiązana zamknąć księgi rachunkowe i sporządzić sprawozdanie finansowe zgodnie z przepisami o rachunkowości na dzień poprzedzający dzień przekształcenia, przy czym przepis art. 8 ust. 6 stosuje się odpowiednio.
2g.
W przypadku przekształcenia spółki niebędącej osobą prawną w spółkę, albo przejęcia spółki niebędącej osobą prawną przez spółkę w następstwie łączenia, na dzień poprzedzający dzień przekształcenia, a w przypadku przejęcia - na dzień wpisu do rejestru połączenia, spółka niebędąca osobą prawną jest obowiązana do:
1)
zamknięcia ksiąg rachunkowych - w przypadku gdy prowadzi księgi rachunkowe;
2)
sporządzenia wykazu składników majątku jej przedsiębiorstwa, w przypadku gdy nie prowadzi ksiąg rachunkowych, zawierającego co najmniej następujące dane:
a)
liczbę porządkową,
b)
określenie (nazwę) składnika majątku,
c)
oznaczenie rodzaju transakcji nabycia składnika majątku,
d)
datę nabycia składnika majątku,
e)
kwotę wydatków poniesionych na nabycie składnika majątku,
f)
kwotę wydatków poniesionych na nabycie składnika majątku zaliczoną do kosztów uzyskania przychodów,
g)
wartość początkową składnika majątku,
h)
metodę amortyzacji,
i)
sumę odpisów amortyzacyjnych,
j)
wartość składnika majątku przyjętą dla celów podatkowych - w przypadku gdy składnik ten został nabyty w inny sposób niż w drodze zakupu.
3.
Minister właściwy do spraw finansów publicznych, w drodze rozporządzenia, może wprowadzić obowiązek dokonywania spisu z natury niektórych towarów w przypadku zmiany ich ceny.
4.
Minister właściwy do spraw finansów publicznych może określić, w drodze rozporządzenia, sposób prowadzenia uproszczonej ewidencji składników majątku zakładu, przychodów i kosztów oraz warunki, jakim powinna odpowiadać ta ewidencja w celu prawidłowego określenia zobowiązania podatkowego, dla podatników niemających siedziby lub zarządu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, którzy dla wykonywania działalności nie tworzą na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oddziału lub przedstawicielstwa, mając na uwadze zakres prowadzonej działalności.
5.
Minister właściwy do spraw finansów publicznych może określić, w drodze rozporządzenia:
1)
zakres dodatkowych danych, o które należy uzupełnić prowadzone księgi podlegające przekazaniu na podstawie ust. 1c i 1e, oraz sposób ich wykazywania w tych księgach,
2)
grupy podatników innych niż określeni w ust. 1d lub spółek niebędących osobami prawnymi zwolnionych z obowiązku prowadzenia ksiąg przy użyciu programów komputerowych lub ich przesyłania w całości albo części na podstawie ust. 1c - uwzględniając konieczność zapewnienia prawidłowości rozliczeń podatników oraz kontroli obowiązków podatników przez organ podatkowy, identyfikowania obszarów, w których występują nadużycia w podatku lub narażonych na te nadużycia, oraz możliwości techniczno-organizacyjne prowadzenia przez podatników ksiąg.
Orzeczenia do art. 9 u.p.d.o.p.
Ten przepis powołuje 249 orzeczeń, w tym ust. 1: 210, ust. 1a: 2, ust. 1b: 5, ust. 2: 11, ust. 2a: 1, ust. 3: 1.
Wszystkie
Sąd Najwyższy
Sądy apelacyjne
Sądy okręgowe
Sądy rejonowe
Sądy administracyjne
Sortuj: najczęściej cytowane
- I SA/Ol 451/24Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, wyrok z 15.01.2025
Podatek dochodowy od osób prawnych
- I SA/Wr 523/24Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, wyrok z 17.12.2024
Podatkowe postępowanie; Podatek dochodowy od osób prawnych
- III SA/Wa 1455/24Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrok z 17.10.2024
Podatek dochodowy od osób prawnych
- I SA/Lu 78/24Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, wyrok z 02.10.2024
Podatek dochodowy od osób prawnych
- III SA/Wa 1192/24Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrok z 10.09.2024
Podatek dochodowy od osób prawnych
- II FSK 18/22Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z 04.09.2024
Interpretacje podatkowe; Podatek dochodowy od osób prawnych
- I SA/Po 95/24Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, wyrok z 18.07.2024
Interpretacje podatkowe; Podatek dochodowy od osób prawnych
- I SA/Po 101/24Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, wyrok z 18.07.2024
Interpretacje podatkowe; Podatek dochodowy od osób prawnych
- II FSK 1248/21Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z 09.07.2024
Podatek dochodowy od osób prawnych
- II FSK 1175/21Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z 13.06.2024
Podatek dochodowy od osób prawnych
