Art. 9 Pr. bud.
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, tekst ujednolicony (nieurzędowy) według stanu na 2 października 2026 r.: tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 524 ze zmianami z Dz.U. 2026 poz. 1161, Dz.U. 2026 poz. 605 i Dz.U. 2026 poz. 646. Obecne brzmienie co najmniej od tekstu jednolitego z 2 października 2026 r.
Art. 9.
1.
W przypadkach szczególnie uzasadnionych dopuszcza się odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych, o których mowa w art. 7. Odstępstwo nie może powodować zagrożenia życia ludzi lub bezpieczeństwa mienia, a w stosunku do obiektów użyteczności publicznej i mieszkaniowego budownictwa wielorodzinnego - ograniczenia dostępności dla potrzeb osób ze szczególnymi potrzebami, o których mowa w ustawie z dnia 19 lipca 2019 r. o zapewnianiu dostępności osobom ze szczególnymi potrzebami, oraz nie może powodować pogorszenia warunków zdrowotno-sanitarnych i użytkowych, a także stanu środowiska, po spełnieniu określonych warunków zamiennych.
2.
Zgody na odstępstwo, po uzyskaniu upoważnienia ministra, który ustanowił przepisy techniczno-budowlane, udziela albo odmawia udzielenia, w drodze postanowienia, organ administracji architektoniczno-budowlanej, przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę albo decyzji o zmianie pozwolenia na budowę.
3.
Wniosek do ministra, o którym mowa w ust. 2, w sprawie upoważnienia do udzielenia zgody na odstępstwo organ administracji architektoniczno-budowlanej składa przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę albo decyzji o zmianie pozwolenia na budowę. Wniosek zawiera:
1)
charakterystykę obiektu oraz, w miarę potrzeby, projekt zagospodarowania działki lub terenu, a jeżeli odstępstwo mogłoby mieć wpływ na środowisko lub nieruchomości sąsiednie - również projekty zagospodarowania tych nieruchomości, z uwzględnieniem istniejącej i projektowanej zabudowy;
2)
opinię organu wnioskującego wraz ze szczegółowym uzasadnieniem o konieczności wprowadzenia odstępstwa;
3)
propozycje rozwiązań zamiennych - jeżeli istnieją możliwości techniczne;
4)
w przypadku obiektów budowlanych wpisanych do rejestru zabytków lub do gminnej ewidencji zabytków oraz innych obiektów budowlanych usytuowanych na obszarach objętych ochroną konserwatorską - pozytywną opinię wojewódzkiego konserwatora zabytków w zakresie wnioskowanego odstępstwa;
5)
w przypadku odstępstwa od przepisów dotyczących bezpieczeństwa pożarowego:
a)
ekspertyzę rzeczoznawcy do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych oraz
b)
postanowienie wyrażające zgodę na zastosowanie rozwiązań zamiennych w stosunku do wymagań ochrony przeciwpożarowej, o którym mowa w art. 6a ust. 2 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej (Dz. U. z 2025 r. poz. 188) - w przypadku obiektów budowlanych istotnych ze względu na konieczność zapewnienia ochrony życia, zdrowia, mienia lub środowiska przed pożarem, klęską żywiołową lub innym miejscowym zagrożeniem, o których mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 6g ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej;
6)
w przypadku odstępstw dotyczących wymagań higienicznych i zdrowotnych - pozytywną opinię w zakresie proponowanych rozwiązań państwowego wojewódzkiego inspektora sanitarnego.
3a.
Wniosek w sprawie upoważnienia do udzielenia zgody na odstępstwo składa się w:
1)
postaci papierowej albo 2) formie dokumentu elektronicznego za pośrednictwem adresu elektronicznego, o którym mowa w ust. 3c.
3b.
Minister właściwy do spraw budownictwa, planowania i zagospodarowania przestrzennego oraz mieszkalnictwa określi, w drodze rozporządzenia, wzór formularza wniosku w sprawie upoważnienia do udzielenia zgody na odstępstwo, w tym w formie dokumentu elektronicznego w rozumieniu ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (Dz. U. z 2025 r. poz. 1703 oraz z 2026 r. poz. 160), mając na względzie konieczność zapewnienia przejrzystości danych zamieszczanych przy jego wypełnianiu.
3c.
Formularz wniosku, o którym mowa w ust. 3a, w formie dokumentu elektronicznego minister właściwy do spraw budownictwa, planowania i zagospodarowania przestrzennego oraz mieszkalnictwa udostępnia pod adresem elektronicznym określonym w Biuletynie Informacja publicznaInformacja o sprawach publicznych, w szczególności o działalności władz publicznych i gospodarowaniu majątkiem publicznym. Co do zasady podlega udostępnieniu na zasadach określonych w ustawie.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu na stronie podmiotowej obsługującego go urzędu.
4.
Minister, o którym mowa w ust. 2, może uzależnić upoważnienie do wyrażenia zgody na odstępstwo od spełnienia dodatkowych warunków.
5.
Odstępstwa, o którym mowa w ust. 1, nie dopuszcza się w postępowaniach, o których mowa w rozdziale 5b.
6.
W przypadku nadbudowy, rozbudowy, przebudowy lub zmiany sposobu użytkowania istniejących obiektów budowlanych oraz w przypadku dostosowywania tych obiektów do wymagań ochrony przeciwpożarowej, w szczególności przy usuwaniu stanu zagrożenia życia ludzi, rozwiązania zamienne w stosunku do wymagań ochrony przeciwpożarowej stosuje się na podstawie zgody udzielonej w postanowieniu, o którym mowa w art. 6a ust. 2 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej, bez wymogu uzyskiwania zgody na odstępstwo, o której mowa w ust. 2.
7.
W przypadku przebudowy lub zmiany sposobu użytkowania istniejących obiektów budowlanych rozwiązania zamienne w stosunku do wymagań w zakresie ochrony:
1)
higieny i zdrowia - stosuje się na podstawie zgody państwowego wojewódzkiego inspektora sanitarnego,
2)
środowiska - stosuje się na podstawie pozytywnej opinii wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska,
3)
bezpieczeństwa i higieny pracy - stosuje się na podstawie zgody właściwego państwowego wojewódzkiego inspektora sanitarnego wydanej w porozumieniu z właściwym okręgowym inspektorem pracy - bez wymogu uzyskiwania zgody na odstępstwo, o której mowa w ust. 2.
8.
Rozwiązania zamienne, o których mowa w ust. 7, po spełnieniu określonych warunków zamiennych nie mogą powodować zagrożenia życia ludzi lub bezpieczeństwa mienia, a w stosunku do obiektów użyteczności publicznej i mieszkaniowego budownictwa wielorodzinnego - ograniczenia dostępności dla potrzeb osób ze szczególnymi potrzebami, o których mowa w ustawie z dnia 19 lipca 2019 r. o zapewnianiu dostępności osobom ze szczególnymi potrzebami, oraz nie mogą powodować pogorszenia warunków zdrowotno-sanitarnych i użytkowych, a także stanu środowiska.
Orzeczenia do art. 9 Pr. bud.
Ten przepis powołuje 174 orzeczenia, w tym ust. 1: 82, ust. 2: 18, ust. 3: 13, ust. 4: 1.
Wszystkie
Sąd Najwyższy
Sądy apelacyjne
Sądy okręgowe
Sądy rejonowe
Sądy administracyjne
Sortuj: najczęściej cytowane
- II SA/Po 505/24Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, wyrok z 27.11.2024
Budowlane prawo
- VII SA/Wa 2966/23Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrok z 08.08.2024
Budowlane prawo
- II SA/Lu 317/24Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, wyrok z 03.07.2024
Budowlane prawo
- II OSK 2468/21Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z 25.06.2024
Administracyjne postępowanie; Budowlane prawo
- II OSK 739/23Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z 21.05.2024
Budowlane prawo
- XXIII Zs 32/24Sąd Okręgowy w Warszawie, wyrok z 26.04.2024
- II OSK 436/23Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z 16.04.2024
Budowlane prawo
- II OSK 1265/23Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z 09.04.2024
Budowlane prawo
- II SA/Łd 964/23Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, wyrok z 27.02.2024
Budowlane prawo
- II OSK 1217/21Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z 14.02.2024
Budowlane prawo
