Art. 23 u.g.n.
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 399.
Art. 23.
1.
Zasobem nieruchomości Skarb PaństwaPaństwo jako podmiot praw i obowiązków w stosunkach cywilnoprawnych dotyczących mienia państwowego, które nie należy do innych państwowych osób prawnych. Ma osobowość prawną.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu gospodarują, z zastrzeżeniem ust. 1e, art. 43 ust. 2 i 4, art. 51, art. 57 ust. 1, art. 58–60, starostowie, wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej, a w szczególności:
1)
ewidencjonują nieruchomości zgodnie z katastrem nieruchomości;
2)
zapewniają wycenę tych nieruchomości;
3)
(uchylony) 4) zabezpieczają nieruchomości przed uszkodzeniem lub zniszczeniem;
5)
wykonują czynności związane z naliczaniem należności za nieruchomości udostępniane z zasobu oraz prowadzą windykację tych należności;
6)
współpracują z innymi organami, które na mocy odrębnych przepisów gospodarują nieruchomościami Skarbu Państwa, a także z właściwymi jednostkami samorządu terytorialnego;
7)
zbywają oraz nabywają, za zgodą wojewody, nieruchomości wchodzące w skład zasobu, z zastrzeżeniem art. 17;
7a)
wydzierżawiają, wynajmują, użyczają oraz oddają w UżytkowanieOgraniczone prawo rzeczowe pozwalające korzystać z cudzej rzeczy i pobierać jej pożytki w zakresie określonym przez ustawę lub czynność prawną. Użytkowanie jest niezbywalne i co do zasady wygasa najpóźniej ze śmiercią użytkownika.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu nieruchomości wchodzące w skład zasobu, przy czym umowa zawierana na czas oznaczony dłuższy niż 3 lata lub czas nieoznaczony wymaga zgody wojewody; zgoda wojewody jest wymagana również w przypadku, gdy po umowie zawartej na czas oznaczony nie dłuższy niż 3 lata strony zawierają kolejne umowy, których przedmiotem jest ta sama nieruchomość;
8)
podejmują czynności w postępowaniu sądowym, w szczególności w sprawach dotyczących własności lub innych praw rzeczowych na nieruchomości, o zapłatę należności za korzystanie z nieruchomości, o roszczenia ze stosunku najmu, dzierżawy lub UżyczenieUmowa, przez którą użyczający zezwala biorącemu na bezpłatne używanie oddanej mu rzeczy przez czas oznaczony albo nieoznaczony.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu, o stwierdzenie nabycia spadku, o stwierdzenie nabycia własności nieruchomości przez zasiedzenie;
9)
składają wnioski o założenie księgi wieczystej dla nieruchomości Skarbu Państwa oraz o wpis w księdze wieczystej.
1a.
Starosta sporządza roczne sprawozdanie z gospodarowania nieruchomościami zasobu i przekazuje je wojewodzie w terminie do dnia 30 kwietnia roku następującego po roku, którego sprawozdanie dotyczy.
1b.
Obowiązek ewidencjonowania, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, dotyczy również nieruchomości Skarbu Państwa oddanych w użytkowanie wieczyste.
1c.
Ewidencjonowanie, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, obejmuje w szczególności:
1)
oznaczenie nieruchomości według księgi wieczystej oraz katastru nieruchomości;
2)
powierzchnie nieruchomości;
3)
wskazanie dokumentu potwierdzającego posiadanie przez Skarb Państwa praw do nieruchomości, w przypadku braku księgi wieczystej;
4)
przeznaczenie nieruchomości w planie miejscowym, a w przypadku braku planu - profil funkcjonalny strefy planistycznej obejmującej nieruchomość w planie ogólnym gminy;
5)
wskazanie daty ostatniej aktualizacji opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości Skarbu Państwa oddanych w użytkowanie wieczyste lub daty ostatniej aktualizacji opłaty rocznej z tytułu trwałego zarządu nieruchomości Skarbu Państwa;
6)
informacje o zgłoszonych roszczeniach do nieruchomości;
7)
informacje o toczących się postępowaniach administracyjnych i sądowych. 1d. (uchylony) 1da. Starosta sporządza plan wykorzystania zasobu nieruchomości Skarbu Państwa oraz przedkłada go wojewodzie - do zatwierdzenia - najpóźniej na 2 miesiące przed zakończeniem okresu obowiązywania aktualnego planu. Wojewoda, rozstrzygając o zatwierdzeniu planu, bierze pod uwagę wyłącznie jego zgodność z przepisami prawa powszechnie obowiązującego.
1db.
Plan wykorzystania zasobu nieruchomości Skarbu Państwa opracowuje się na okres 3 lat. Plan zawiera w szczególności:
1)
zestawienie nieruchomości zasobu na podstawie danych zawartych w ewidencji nieruchomości prowadzonej na podstawie ust. 1 pkt 1 oraz zestawienie nieruchomości oddanych w użytkowanie wieczyste, w tym wskazanie:
a)
miejscowości położenia nieruchomości,
b)
powierzchni nieruchomości, z uwzględnieniem powierzchni użytkowej budynków lub samodzielnych lokali wykazanej w katastrze nieruchomości,
c)
sposobu zagospodarowania nieruchomości;
2)
sprawozdanie z realizacji aktualnego planu wykorzystania zasobu nieruchomości Skarbu Państwa, obejmujące okres następujący po okresie objętym poprzednim sprawozdaniem;
3)
prognozę dotyczącą:
a)
udostępniania nieruchomości zasobu oraz nabywania nieruchomości do zasobu,
b)
poziomu wydatków związanych z udostępnianiem nieruchomości zasobu oraz nabywaniem nieruchomości do zasobu,
c)
wpływów osiąganych z opłat z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości, opłat z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności oraz opłat z tytułu trwałego zarządu nieruchomości,
d)
aktualizacji opłat z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości oraz opłat z tytułu trwałego zarządu nieruchomości;
4)
program zagospodarowania nieruchomości zasobu.
1e.
W postępowaniu administracyjnym i sądowoadministracyjnym, w których jedną ze stron lub uczestników postępowania jest Skarb Państwa, a drugą stroną lub uczestnikiem postępowania jest powiat albo miasto na prawach powiatu, Skarb Państwa reprezentuje wojewoda. 2. (uchylony) 3. Od wpływów osiąganych ze sprzedaży, opłat z tytułu trwałego zarządu, użytkowania, czynszu dzierżawnego i najmu - nieruchomości Skarbu Państwa, o których mowa w ust. 1, a także od wpływów osiąganych z opłat z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości Skarbu Państwa oddanych w użytkowanie wieczyste, oraz od odsetek za nieterminowe wnoszenie tych należności potrąca się 25 % środków, które stanowią dochód powiatu, na obszarze którego położone są te nieruchomości. 4. Starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, przekazuje do wojewody informacje o umowach oraz innych czynnościach prawnych związanych z obrotem nieruchomościami Skarbu Państwa, o którym mowa w art. 13, zawierające:
1)
określenie strony umowy lub innej czynności prawnej;
2)
wartość nieruchomości i cenę nieruchomości;
3)
w przypadku przetargu albo rokowań, wykaz uczestników przetargu albo rokowań;
4)
w przypadku darowizny nieruchomości lub innych nieodpłatnych rozporządzeń podstawowe warunki umowy albo innej czynności prawnej, w szczególności cel. 5. (uchylony) 6. Wojewoda może wystąpić o przekazanie informacji o nieruchomościach, które mogą służyć wykonywaniu zadań określonych w przepisach niniejszej ustawy, do:
1)
starostów wykonujących zadania z zakresu administracji rządowej,
2)
jednostek organizacyjnych, na rzecz których został ustanowiony trwały zarząd w stosunku do nieruchomości Skarbu Państwa,
3)
jednostek organizacyjnych, które władają nieruchomościami Skarbu Państwa bez tytułu prawnego - a podmioty te przekazują żądane informacje w zakresie oraz formie określonych w wystąpieniu wojewody; w wystąpieniu wojewoda określa termin przekazania informacji - nie krótszy niż 7 dni od dnia otrzymania wystąpienia.
Orzeczenia do art. 23 u.g.n.
Ten przepis powołuje 133 orzeczenia, w tym ust. 1: 86, ust. 1e: 13, ust. 4: 1.
Wszystkie
Sąd Najwyższy
Sądy apelacyjne
Sądy okręgowe
Sądy rejonowe
Sądy administracyjne
Sortuj: najczęściej cytowane
- II CSKP 950/23Sąd Najwyższy, Izba Cywilna, wyrok z 20.05.2026
- I CSK 2667/24Sąd Najwyższy, Izba Cywilna, postanowienie z 22.04.2026
- III CZP 12/25Sąd Najwyższy, Izba Cywilna, postanowienie z 05.09.2025
- II Ca 2486/24Sąd Okręgowy w Krakowie, postanowienie z 10.04.2025
- I OSK 2279/21Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z 08.01.2025
Komunalizacja mienia
- II Ca 2487/24Sąd Okręgowy w Krakowie, uzasadnienie z 11.12.2024
- I OSK 398/23Naczelny Sąd Administracyjny, postanowienie z 18.10.2024
Inne
- II OSK 198/24Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z 22.05.2024
Drogi publiczne
- II SA/Wr 477/23Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, wyrok z 16.01.2024
Nieruchomości
- I ACa 1538/23Sąd Apelacyjny w Krakowie, wyrok z 22.11.2023
