Art. 52
Ustawa z dnia 24 lipca 1998 r. o zmianie niektórych ustaw określających kompetencje organów administracji publicznej W związku z reformą ustrojową państwa, Dz.U. 1998 nr 106 poz. 668. Brzmienie bez zmian od 1 stycznia 1999 r.
Art. 52.
W ustawie z dnia 21 marca 1985 r. o Droga publicznaDroga zaliczona do jednej z kategorii dróg publicznych, z której może korzystać każdy zgodnie z jej przeznaczeniem i przepisami ruchu drogowego. Zarządzanie drogą wykonuje właściwy zarządca.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu
(Dz. U. Nr 14, poz. 60, z 1988 r. Nr 19, poz. 132, z 1989 r. Nr 35, poz. 192, z 1990 r. Nr 34, poz. 198, z 1991 r. Nr 75, poz. 332, z 1993 r. Nr 47, poz. 212, z 1994 r. Nr 127, poz. 627 oraz z 1997 r. Nr 6, poz. 31, Nr 80, poz. 497, Nr 106, poz. 677 i Nr 123, poz. 780) wprowadza się następujące zmiany:
1)
art. 2 otrzymuje brzmienie:
„
Art. 2.
1.
Drogi publiczne ze względu na funkcje w sieci drogowej dzielą się na następujące kategorie:
1)
drogi krajowe,
2)
drogi wojewódzkie,
3)
drogi powiatowe,
4)
drogi gminne.
2.
Ulice leżące w ciągu dróg wymienionych w ust. 1 należą do tej samej kategorii co te
drogi.
3.
Drogi publiczne ze względów funkcjonalno-technicznych dzielą się na klasy określone
w warunkach technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi i ich usytuowanie.
”
;
2)
dodaje się art. 2a w brzmieniu:
„
Art. 2a.
1.
Drogi krajowe stanowią własność Skarb PaństwaPaństwo jako podmiot praw i obowiązków w stosunkach cywilnoprawnych dotyczących mienia państwowego, które nie należy do innych państwowych osób prawnych. Ma osobowość prawną.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu.
2.
Drogi wojewódzkie, powiatowe i gminne stanowią własność właściwego samorządu województwa,
powiatu lub gminy.
”
;
3)
art. 4a otrzymuje brzmienie:
„
Art. 4a.
Rada Ministrów ustali, w drodze rozporządzenia, sieć autostrad, dróg ekspresowych
oraz dróg o znaczeniu obronnym.
”
;
4)
art. 5 i 6 otrzymują brzmienie:
„
Art. 5.
1.
Do dróg krajowych zalicza się:
1)
autostrady i drogi ekspresowe oraz drogi leżące w ich ciągach do czasu wybudowania
autostrad i dróg ekspresowych,
2)
drogi międzynarodowe,
3)
drogi stanowiące inne połączenia zapewniające spójność sieci dróg krajowych,
4)
drogi dojazdowe do ogólnodostępnych przejść granicznych obsługujących ruch międzynarodowy
osobowy i ciężarowy,
5)
drogi alternatywne dla autostrad płatnych,
6)
drogi stanowiące ciągi obwodnicowe dużych aglomeracji miejskich,
7)
drogi o znaczeniu obronnym.
2.
Zaliczenie do kategorii dróg krajowych następuje w drodze rozporządzenia Rady Ministrów
na wniosek ministra właściwego do spraw transportu, przedłożony w porozumieniu z ministrami
właściwymi do spraw administracji publicznej, spraw wewnętrznych oraz obrony narodowej
po zasięgnięciu opinii właściwych sejmików województw.
3.
Przebieg dróg krajowych ustala, w drodze rozporządzenia, minister właściwy do spraw
transportu po zasięgnięciu opinii właściwych sejmików województw, a w powiatach i
miastach na prawach powiatu - opinii ich rad.
Art. 6.
1.
Do dróg wojewódzkich zalicza się drogi inne niż określone w art. 5 ust. 1, stanowiące
połączenia między miastami, mające znaczenie dla województwa, i drogi o znaczeniu
obronnym nie zaliczone do dróg krajowych.
2.
Zaliczenie do kategorii dróg wojewódzkich następuje w drodze uchwały sejmiku województwa
w porozumieniu z ministrami właściwymi do spraw transportu oraz obrony narodowej.
3.
Przebieg dróg wojewódzkich ustala sejmik województwa w planie regionalnym po zasięgnięciu
opinii rad powiatów, na obszarze których przebiega droga. W odniesieniu do dróg położonych
na obszarze miast na prawach powiatu wniosek opiniują rady tych miast.
”
;
5)
dodaje się art. 6a w brzmieniu:
„
Art. 6a.
1.
Do dróg powiatowych zalicza się drogi inne niż określone w art. 5 ust. 1 i art. 6
ust. 1, stanowiące połączenia miast będących siedzibami powiatów z siedzibami gmin
i siedzib gmin między sobą.
2.
Zaliczenie do kategorii dróg powiatowych następuje w drodze uchwały rady powiatu w
porozumieniu z marszałkiem województwa po zasięgnięciu opinii rad gmin, na obszarze
których przebiega droga, oraz po zasięgnięciu opinii rad sąsiednich powiatów.
3.
Przebieg dróg powiatowych ustala rada powiatu po zasięgnięciu opinii rad gmin, na
obszarze których przebiega droga.
”
;
6)
art. 7-9 otrzymują brzmienie:
„
Art. 7.
1.
Do dróg gminnych zalicza się drogi o znaczeniu lokalnym nie zaliczone do innych kategorii,
stanowiące uzupełniającą sieć dróg służących miejscowym potrzebom, z wyłączeniem dróg
wewnętrznych.
2.
Zaliczenie do kategorii dróg gminnych następuje w drodze uchwały rady gminy po zasięgnięciu
opinii właściwej rady powiatu.
3.
Przebieg dróg gminnych ustala rada gminy.
Art. 8.
1.
Drogi nie zaliczone do żadnej kategorii dróg publicznych, w szczególności drogi w
osiedlach mieszkaniowych, dojazdowe do gruntów rolnych i leśnych, dojazdowe do obiektów
użytkowanych przez podmioty prowadzące działalność gospodarczą, place przed dworcami
kolejowymi, autobusowymi i portami są drogami wewnętrznymi.
2.
Budowa, utrzymanie, zarządzanie i oznakowanie dróg wewnętrznych należy do zarządcy
terenu.
3.
Finansowanie zadań, o których mowa w ust. 2, należy do zarządcy terenu.
4.
Budowa, utrzymanie i oznakowanie skrzyżowań dróg wewnętrznych z drogami publicznymi
oraz urządzeń bezpieczeństwa i organizacji ruchu związanych z funkcjonowaniem skrzyżowań
należy do zarządu drogi publicznej.
Art. 9.
Jeżeli droga niezbędna dla komunikacji publicznej nie została zaliczona do kategorii
dróg wojewódzkich, powiatowych lub gminnych, zaliczenie do odpowiedniej kategorii
może nastąpić w drodze rozporządzenia ministra właściwego do spraw transportu.
”
,
7)
w art. 10:
a)
w ust. 1 skreśla się wyrazy „- z zastrzeżeniem ust. 3 -”,
b)
ust. 3 i 4 otrzymują brzmienie:
„
3.
Drogom publicznym i obiektom mostowym nadaje się numerację.
4.
Dla poszczególnych kategorii dróg właściwy zarządca drogi prowadzi ewidencję dróg.
”
,
c)
dodaje się ust. 5 w brzmieniu:
„
5.
Minister właściwy do spraw transportu określi, w drodze rozporządzenia, sposób numeracji
oraz zakres, treść i sposób prowadzenia ewidencji dróg i obiektów mostowych.
”
;
8)
skreśla się art. 11 i 12;
9)
w art. 13:
a)
w ust. 2a po wyrazie „drogowym” dodaje się wyrazy „oraz za nieuiszczenie opłat, o których mowa w ust. 2 pkt 4”,
b)
dodaje się ust. 3a w brzmieniu:
„
3a.
Minister właściwy do spraw transportu może w uzasadnionych przypadkach zwolnić z opłat
niektóre przejazdy pojazdów wykonywane w ramach pomocy humanitarnej, medycznej i ratownictwa
lub w przypadku klęsk żywiołowych.
”
;
10)
rozdział 2 otrzymuje tytuł:
„
Administracja drogowa
”
i następujące brzmienie:
„
Art. 17.
Do zakresu działania ministra właściwego do spraw transportu należy:
1)
określanie kierunków rozwoju sieci drogowej,
2)
wydawanie przepisów techniczno-budowlanych dotyczących dróg i obiektów mostowych,
3)
koordynacja działań w zakresie przygotowania dróg dla potrzeb obrony państwa na zasadach
określonych przez Radę Ministrów w drodze rozporządzenia,
4)
sprawowanie nadzoru nad Generalnym Dyrektorem Dróg Publicznych.
Art. 18.
1.
Centralnym organem administracji rządowej właściwym w sprawach dróg krajowych jest
Generalny Dyrektor Dróg Publicznych, do którego należy:
1)
wykonywanie zadań zarządcy dróg krajowych,
2)
realizacja budżetu państwa w zakresie dróg krajowych.
2.
Do Generalnego Dyrektora Dróg Publicznych należy również:
1)
współudział w realizacji polityki transportowej w zakresie dróg,
2)
gromadzenie danych i sporządzanie informacji o sieci dróg publicznych,
3)
nadzór nad przygotowaniem infrastruktury drogowej na potrzeby obrony państwa,
4)
koordynowanie zagadnień powodziowych w zakresie dróg publicznych,
5)
wydawanie zezwoleń na przejazdy po drogach publicznych pojazdów z ładunkiem lub bez
ładunku o masie, naciskach osi lub wymiarach przekraczających wielkości określone
w odrębnych przepisach, których trasa przekracza granice państwa,
6)
współpraca z administracjami drogowymi innych państw i organizacjami międzynarodowymi.
3.
Generalnego Dyrektora Dróg Publicznych powołuje i odwołuje Prezes Rady Ministrów na
wniosek ministra właściwego do spraw transportu.
4.
Zastępców Generalnego Dyrektora Dróg Publicznych powołuje i odwołuje minister właściwy
do spraw transportu na wniosek Generalnego Dyrektora Dróg Publicznych.
5.
Generalny Dyrektor Dróg Publicznych realizuje swoje zadania przy pomocy Generalnej
Dyrekcji Dróg Publicznych. Generalna Dyrekcja Dróg Publicznych wykonuje również zadania
zarządu dróg krajowych.
6.
W skład Generalnej Dyrekcji Dróg Publicznych wchodzą oddział centralny w Warszawie
oraz następujące oddziały terenowe:
1)
północno-zachodni z siedzibą w Szczecinie,
2)
północny z siedzibą w Gdańsku,
3)
północno-wschodni z siedzibą w Białymstoku,
4)
zachodni z siedzibą w Poznaniu,
5)
wschodni z siedzibą w Lublinie,
6)
południowo-zachodni z siedzibą we Wrocławiu,
7)
południowy z siedzibą w Katowicach,
8)
południowo-wschodni z siedzibą w Krakowie.
7.
Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowy zasięg terytorialny oddziałów
Generalnej Dyrekcji Dróg Publicznych, z uwzględnieniem granic powiatów.
8.
Do oddziału należy:
1)
wykonywanie zadań zarządu drogi na obszarze jego działania,
2)
wykonywanie zadań zarządcy drogi na obszarze jego działania, powierzonych przez Generalnego
Dyrektora Dróg Publicznych na podstawie upoważnienia określonego w ust. 9.
9.
Generalny Dyrektor Dróg Publicznych może upoważnić pracowników Generalnej Dyrekcji
Dróg Publicznych do załatwiania określonych spraw w jego imieniu w ustalonym zakresie,
a w szczególności do wydawania Decyzja administracyjnaWładcze rozstrzygnięcie organu administracji publicznej załatwiające sprawę indywidualną co do jej istoty albo w inny sposób kończące postępowanie.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu.
10.
Minister właściwy do spraw transportu, w drodze rozporządzenia, nadaje Generalnej
Dyrekcji Dróg Publicznych statut określający jej organizację.
11.
Minister właściwy do spraw transportu określi, w drodze rozporządzenia, tryb sporządzania
informacji, gromadzenia i udostępniania danych o sieci dróg publicznych.
Art. 19.
1.
Organ administracji rządowej lub jednostki samorządu terytorialnego, do właściwości
którego należą sprawy z zakresu planowania, budowy, modernizacji, utrzymania i ochrony
dróg, jest zarządcą drogi.
2.
Zarządcami dróg, z zastrzeżeniem ust. 3, są dla dróg:
1)
krajowych - Generalny Dyrektor Dróg Publicznych,
2)
wojewódzkich - zarząd województwa,
3)
powiatowych - zarząd powiatu,
4)
gminnych - zarząd gminy.
3.
Generalny Dyrektor Dróg Publicznych jest zarządcą autostrady wybudowanej na zasadach
określonych w ustawie do czasu przekazania jej koncesjonariuszowi w drodze porozumienia
zawartego pomiędzy Generalnym Dyrektorem Dróg Publicznych, Prezesem Agencji Budowy
i Eksploatacji Autostrad oraz koncesjonariuszem. Koncesjonariusz pełni funkcję zarządcy
autostrady płatnej na warunkach określonych w umowie koncesyjnej.
4.
Zarządzanie drogami publicznymi może być przekazywane między zarządcami w trybie porozumień.
5.
W granicach miast na prawach powiatu zarządcą wszystkich dróg publicznych, z wyjątkiem
autostrad i dróg ekspresowych, jest zarząd miasta.
Art. 20.
Do zarządcy drogi należy w szczególności:
1)
opracowanie projektów planów rozwoju sieci drogowej,
2)
opracowanie projektów planów finansowania budowy, utrzymania i ochrony dróg oraz obiektów
mostowych,
3)
pełnienie funkcji inwestora,
4)
utrzymanie nawierzchni, chodników, obiektów inżynierskich, urządzeń zabezpieczających
ruch i innych urządzeń związanych z drogą,
5)
realizacja zadań w zakresie inżynierii ruchu,
6)
przygotowanie infrastruktury drogowej dla potrzeb obronnych oraz wykonywanie innych
zadań na rzecz obronności kraju,
7)
koordynacja robót w pasie drogowym,
8)
wydawanie zezwoleń na zajęcie pasa drogowego, na zjazdy z dróg, na przejazdy po drogach
publicznych pojazdów z ładunkiem lub bez ładunku o masie, naciskach osi lub wymiarach
przekraczających wielkości określone w odrębnych przepisach oraz pobieranie opłat
i kar pieniężnych,
9)
prowadzenie ewidencji dróg i drogowych obiektów mostowych,
10)
przeprowadzanie okresowych kontroli stanu dróg i obiektów mostowych,
11)
wykonywanie robót interwencyjnych, robót utrzymaniowych i zabezpieczających,
12)
przeciwdziałanie niszczeniu dróg przez ich użytkowników,
13)
przeciwdziałanie niekorzystnym przeobrażeniom środowiska mogącym powstać lub powstającym
w następstwie budowy lub utrzymania dróg,
14)
wprowadzanie ograniczeń bądź zamykanie dróg i drogowych obiektów mostowych dla ruchu
oraz wyznaczanie objazdów, gdy występuje bezpośrednie zagrożenie bezpieczeństwa osób
lub mienia,
15)
dokonywanie okresowych pomiarów ruchu drogowego,
16)
sadzenie, utrzymanie oraz usuwanie drzew i krzewów oraz pielęgnacja zieleni w pasie
drogowym poza obszarami zabudowanymi,
17)
prowadzenie gospodarki gruntami i innymi nieruchomościami pozostającymi w zarządzie
organu zarządzającego drogą.
Art. 21.
1.
Zarządca drogi, o którym mowa w art. 19 ust. 2 pkt 2-4, może wykonywać swoje obowiązki
przy pomocy powołanej przez siebie jednostki organizacyjnej będącej zarządem drogi.
W przypadku gdy jednostka taka nie została powołana, zadania zarządu drogi wykonuje
zarządca.
2.
Zarządy dróg, o których mowa w ust. 1 oraz art. 18 ust. 5, mają prawo do:
1)
wstępu na grunty przyległe do pasa drogowego, jeżeli jest to niezbędne do wykonywania
czynności związanych z utrzymaniem i ochroną dróg,
2)
urządzenia czasowego przejazdu przez grunty przyległe do pasa drogowego w razie przerwy
komunikacji na drodze,
3)
ustawiania na gruntach przyległych do pasa drogowego zasłon przeciwśnieżnych.
3.
Właścicielom lub użytkownikom gruntów, którzy ponieśli szkody w wyniku czynności wymienionych
w ust. 2, przysługuje odszkodowanie na zasadach określonych w przepisach o gospodarce
nieruchomościami.
Art. 22.
1.
Zarząd drogi sprawuje nieodpłatny trwały zarząd gruntami w pasie drogowym.
2.
Grunty, o których mowa w ust. 1, zarząd drogi może oddawać innym podmiotom gospodarczym
w dzierżawę, najem albo je użyczać w drodze umowy na cele związane z gospodarką drogową,
potrzebami ruchu drogowego i obsługi podróżnych.
3.
W przypadku nabywania gruntów przeznaczonych pod pas drogowy, zarząd drogi może wystąpić
z wnioskiem o dokonanie podziału lub scalenia nieruchomości zgodnie z przepisami o
gospodarce nieruchomościami.
”
;
11)
w art. 35 w ust. 2 skreśla się wyrazy „terenowego” i „administracji państwowej”;
12)
art. 36 otrzymuje brzmienie:
„
Art. 36.
W razie samowolnego naruszenia pasa drogowego lub zarezerwowanego pasa terenu, właściwy
zarządca drogi orzeka o przywróceniu ich do stanu poprzedniego.
”
;
13)
w art. 38 ust. 2 i art. 40 ust. 1 wyrazy „zarządu drogi” zastępuje się wyrazami „zarządcy drogi”;
14)
w art. 39 ust. 3 otrzymuje brzmienie:
„
3.
W szczególnie uzasadnionych wypadkach lokalizowanie w pasie drogowym urządzeń lub
obiektów nie związanych z gospodarką drogową lub potrzebami ruchu, jak również umieszczanie
takich urządzeń na obiektach mostowych może nastąpić wyłącznie za zezwoleniem właściwego
zarządcy drogi.
”
;
15)
art. 43 otrzymuje brzmienie:
„
Art. 43.
1.
Obiekty budowlane przy drogach powinny być usytuowane w odległości od zewnętrznej
krawędzi jezdni co najmniej:
|
2.
W szczególnie uzasadnionych przypadkach właściwy zarząd drogi może wyrazić zgodę na
usytuowanie obiektu budowlanego przy drodze, o której mowa w ust. 1 lp. 3 tabeli,
w odległości mniejszej niż określona.
3.
Przepisów ust. 1 lp. 2 i 3 tabeli nie stosuje się do podziemnych obiektów telekomunikacyjnych,
lokalizowanych poza jezdnią drogi na terenie zabudowy miast i wsi oraz poza koroną
drogi na terenach zalewowych i górskich na warunkach ustalonych przez zarząd drogi.
”
Orzeczenia do art. 52
Ten przepis powołuje 12 orzeczeń, w tym ust. 1: 2, ust. 2: 3.
Wszystkie
Sąd Najwyższy
Sądy apelacyjne
Sądy okręgowe
Sądy rejonowe
Sądy administracyjne
Sortuj: najczęściej cytowane
- I Ns 286/21Sąd Rejonowy w Piszu, postanowienie z 13.10.2022
zasiedzenie
- I OSK 348/19Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z 20.01.2022
Administracyjne postępowanie
- I Ns 186/20Sąd Rejonowy w Jaśle, postanowienie z 02.11.2021
zasiedzenie
- IX Ca 1075/18Sąd Okręgowy w Olsztynie, postanowienie z 06.03.2019
rozgraniczenie
- II Ca 579/16Sąd Okręgowy w Lublinie, postanowienie z 28.12.2016
droga publiczna; zasiedzenie
- I C 13/16Sąd Okręgowy w Elblągu, wyrok z 07.06.2016
- I C 2288/15Sąd Rejonowy w Świdnicy, wyrok z 19.02.2016
- III Ca 284/15Sąd Okręgowy w Nowym Sączu, postanowienie z 23.12.2015
zasiedzenie
- I OSK 2311/13Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z 27.05.2015
Nieruchomości
- III Ca 656/14Sąd Okręgowy w Nowym Sączu, wyrok z 23.12.2014
nieważność czynności prawnej
