o ochronie baz danych
Ustawa z dnia 27 lipca 2001 r., tekst jednolity Dz.U. 2024 poz. 1769, 22 artykułów. Obowiązuje. Historia tekstów jednolitych
Art. 1.
Bazy danych podlegają ochronie określonej w ustawie niezależnie od ochrony przyznanej
na podstawie ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o Prawo autorskieZespół osobistych i majątkowych uprawnień twórcy do utworu. Chroni sposób wyrażenia utworu, a nie same idee, odkrycia lub metody.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu i prawach pokrewnych
(Dz. U. z 2022 r. poz. 2509 oraz z 2024 r. poz. 1222 i 1254) bazom danych spełniającym cechy utworu.
Art. 2.
1.
W rozumieniu ustawy:
1)
baza danych oznacza zbiór danych lub jakichkolwiek innych materiałów i elementów zgromadzonych
według określonej systematyki lub metody, indywidualnie dostępnych w jakikolwiek sposób,
w tym środkami elektronicznymi, wymagający istotnego, co do jakości lub ilości, nakładu
inwestycyjnego w celu sporządzenia, weryfikacji lub prezentacji jego zawartości;
2)
pobieranie danych oznacza stałe lub czasowe przejęcie lub przeniesienie całości lub
istotnej, co do jakości lub ilości, części zawartości bazy danych na inny nośnik,
bez względu na sposób lub formę tego przejęcia lub przeniesienia, z zastrzeżeniem
art. 3;
3)
wtórne wykorzystanie oznacza publiczne udostępnienie bazy danych w dowolnej formie,
a w szczególności poprzez rozpowszechnianie, bezpośrednie przekazywanie lub najem,
z zastrzeżeniem art. 3;
4)
producentem bazy danych jest osoba fizyczna, prawna lub jednostka organizacyjna nieposiadająca
osobowości prawnej, która ponosi ryzyko nakładu inwestycyjnego przy tworzeniu bazy
danych;
5)
eksploracja tekstów i danych oznacza eksplorację tekstów i danych w rozumieniu art. 6 ust. 1 pkt 22 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o Prawo autorskieZespół osobistych i majątkowych uprawnień twórcy do utworu. Chroni sposób wyrażenia utworu, a nie same idee, odkrycia lub metody.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu i prawach pokrewnych;
6)
instytucja oświatowa oznacza instytucję oświatową w rozumieniu art. 6 ust. 1 pkt 13 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych;
7)
instytucja dziedzictwa kulturowego oznacza instytucję dziedzictwa kulturowego w rozumieniu
art. 6 ust. 1 pkt 21 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych.
2.
Ilekroć w ustawie jest mowa o producencie, należy przez to rozumieć także jego następcę
prawnego.
Art. 3.
Wypożyczenie baz danych nie stanowi pobierania danych lub wtórnego ich wykorzystania.
Art. 4.
Ochrona przyznana bazom danych nie obejmuje programów komputerowych użytych do sporządzenia
baz danych lub korzystania z nich.
Art. 5.
Z ochrony korzystają bazy danych, których:
1)
(utracił moc)
2)
producent jest obywatelem państwa członkowskiego Unii Europejskiej lub państw członkowskich
Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stron umowy o Europejskim Obszarze
Gospodarczym lub ma miejsce stałego pobytu na terytorium Wspólnoty Europejskiej lub
państw członkowskich Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stron umowy
o Europejskim Obszarze Gospodarczym;
3)
producent jest Osoba prawnaJednostka organizacyjna, której ustawa przyznaje osobowość prawną, np. Skarb Państwa, spółka akcyjna, spółka z ograniczoną odpowiedzialnością albo fundacja. Działa przez swoje organy.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu założoną zgodnie z prawem państwa członkowskiego Unii
Europejskiej lub państw członkowskich Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA)
- stron umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym, posiadającą siedzibę i zakład główny
wykonywania działalności na terytorium Wspólnoty Europejskiej lub państw członkowskich
Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stron umowy o Europejskim Obszarze
Gospodarczym; jeżeli producent posiada tylko siedzibę na terytorium Wspólnoty Europejskiej
lub państw członkowskich Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stron
umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym, jego działalność musi być istotnie i trwale
związana z gospodarką państwa członkowskiego Unii Europejskiej lub państw członkowskich
Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stron umowy o Europejskim Obszarze
Gospodarczym;
4)
ochrona wynika z umów międzynarodowych, na zasadach i w zakresie w nich określonych;
5)
producent jest podmiotem niewymienionym w pkt 1-4 i jest przedsiębiorcą w rozumieniu
ustawy z dnia 19 listopada 1999 r. - Prawo działalności gospodarczej
(Dz. U. poz. 1178, z późn. zm.).
Art. 6.
1.
Producentowi bazy danych przysługuje wyłączne i zbywalne prawo pobierania danych i
wtórnego ich wykorzystania w całości lub w istotnej części, co do jakości lub ilości.
2.
Domniemywa się, że producentem jest osoba, której nazwisko lub firmę (nazwę) w tym
charakterze uwidoczniono na egzemplarzach bazy danych lub której nazwisko lub firmę
(nazwę) podano do publicznej wiadomości w jakikolwiek inny sposób w związku z rozpowszechnieniem
bazy danych.
Art. 7.
1.
Producent bazy danych udostępnionej publicznie w jakikolwiek sposób nie może zabronić
użytkownikowi korzystającemu zgodnie z prawem z takiej bazy danych, pobierania lub
wtórnego wykorzystania w jakimkolwiek celu nieistotnej, co do jakości lub ilości,
części jej zawartości.
2.
Jeżeli użytkownik korzystający zgodnie z prawem z bazy danych jest uprawniony do pobierania
lub wtórnego wykorzystania jedynie części bazy danych, przepis ust. 1 dotyczy tylko
tej części.
3.
Korzystanie z baz danych, o którym mowa w ust. 1, nie może naruszać normalnego korzystania
z baz danych lub godzić w słuszne interesy producenta baz danych.
4.
Postanowienia umowne sprzeczne z ust. 1 i 2 są nieważne.
Art. 8.
1.
Wolno korzystać z istotnej, co do jakości lub ilości, części rozpowszechnionej bazy
danych:
1)
do własnego użytku osobistego, ale tylko z zawartości nieelektronicznej bazy danych;
2)
w charakterze ilustracji, w celach dydaktycznych lub badawczych, ze wskazaniem źródła,
jeżeli takie korzystanie jest uzasadnione niekomercyjnym celem, dla którego wykorzystano
bazę;
3)
do celów bezpieczeństwa wewnętrznego, postępowania sądowego lub administracyjnego;
4)
dla dobra osób niepełnosprawnych będących beneficjentami w rozumieniu art. 6 ust. 1 pkt 18 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o Prawo autorskieZespół osobistych i majątkowych uprawnień twórcy do utworu. Chroni sposób wyrażenia utworu, a nie same idee, odkrycia lub metody.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu i prawach pokrewnych, odpowiednio na zasadach określonych w rozdziale 3 w oddziale 31 tej ustawy.
1a.
W przypadku instytucji oświatowych oraz podmiotów, o których mowa w art. 7 ust. 1 pkt 1, 2 i 4-8 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. - Prawo o szkolnictwie
wyższym i nauce
(Dz. U. z 2024 r. poz. 1571), korzystanie, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, odbywa się na odpowiedzialność tych instytucji
lub podmiotów, na ich terenie lub w innym miejscu, lub za pośrednictwem bezpiecznego
środowiska elektronicznego dostępnego, dzięki zastosowaniu procedur uwierzytelniających,
tylko dla osób uczących się i nauczających lub prowadzących działalność naukową w
danej instytucji lub danym podmiocie.
1b.
Uznaje się, że korzystanie z baz danych w charakterze ilustracji w celach dydaktycznych,
za pośrednictwem bezpiecznego środowiska elektronicznego, w sposób określony w ust.
1a, odbywa się w państwie członkowskim Unii Europejskiej lub państwie członkowskim
Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stronie umowy o Europejskim Obszarze
Gospodarczym, w którym dana instytucja oświatowa lub dany podmiot mają siedzibę.
2.
Nie jest dozwolone powtarzające się i systematyczne pobieranie lub wtórne wykorzystanie
sprzeczne z normalnym korzystaniem i powodujące nieusprawiedliwione naruszenie słusznych
interesów producenta.
Art. 8a.
1.
Wolno zwielokrotniać rozpowszechnione bazy danych w celu eksploracji tekstów i danych,
chyba że uprawniony zastrzegł inaczej.
2.
Zastrzeżenia, o którym mowa w ust. 1, dokonuje się wyraźnie i odpowiednio do sposobu,
w jaki baza danych została udostępniona. W przypadku baz danych publicznie udostępnionych
w taki sposób, aby każdy mógł mieć do nich dostęp w miejscu i czasie przez siebie
wybranym, zastrzeżenia dokonuje się w formacie przeznaczonym do odczytu maszynowego
w rozumieniu art. 2 pkt 7 ustawy z dnia 11 sierpnia 2021 r. o otwartych danych i ponownym wykorzystywaniu
informacji sektora publicznego
(Dz. U. z 2023 r. poz. 1524) wraz z metadanymi.
3.
Bazy danych zwielokrotnione zgodnie z ust. 1 mogą być przechowywane wyłącznie w celu
eksploracji tekstów i danych tak długo, jak jest to konieczne do osiągnięcia tego
celu.
Art. 8b.
1.
Instytucje dziedzictwa kulturowego, a także podmioty, o których mowa w art. 7 ust. 1 pkt 1, 2 i 4-8 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. - Prawo o szkolnictwie
wyższym i nauce, mogą zwielokrotniać bazy danych w celu eksploracji tekstów i danych do celów badań
naukowych, jeżeli czynności te nie są dokonywane w celu osiągnięcia bezpośredniej
lub pośredniej Korzyść majątkowaPrzysporzenie zwiększające majątek albo pozwalające uniknąć wydatku. W prawie karnym może stanowić cel, skutek lub przedmiot czynu zabronionego.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu.
2.
Bazy danych zwielokrotnione zgodnie z ust. 1 mogą być przechowywane do celów badań
naukowych, w tym weryfikacji wyników tych badań. Przechowywanie baz danych odbywa
się z zachowaniem poziomu bezpieczeństwa zapewniającego dostęp do nich wyłącznie upoważnionym
osobom, z uwzględnieniem procedur uwierzytelniających.
3.
Uprawniony, w celu zapewnienia bezpieczeństwa i integralności sieci i baz danych,
w których utwory są przechowywane, może stosować wyłącznie środki niezbędne do osiągnięcia
tego celu.
Art. 8c.
Instytucje dziedzictwa kulturowego mogą zwielokrotniać bazy danych znajdujące się
na stałe w ich zbiorach, niezależnie od formatu lub nośnika, w celu uzupełnienia,
zachowania lub ochrony tych zbiorów.
Art. 8d.
Instytucje dziedzictwa kulturowego mogą zwielokrotniać znajdujące się na stałe w ich
zbiorach bazy danych uznane za niedostępne w handlu oraz rozpowszechniać je na stronach
internetowych, które nie są prowadzone w celach zarobkowych. Przepisy oddziałów 6 i 62 rozdziału 3 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o Prawo autorskieZespół osobistych i majątkowych uprawnień twórcy do utworu. Chroni sposób wyrażenia utworu, a nie same idee, odkrycia lub metody.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu i prawach pokrewnych stosuje się odpowiednio.
Art. 9.
1.
(utracił moc)
2.
Pierwsza sprzedaż kopii bazy danych w państwach członkowskich Unii Europejskiej lub
państwach członkowskich Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stronach
umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym przez uprawnionego lub za jego zgodą, wyczerpuje
prawo do kontrolowania odsprzedaży tej kopii na ich terytorium.
Art. 10.
1.
Czas trwania ochrony bazy danych liczy się od jej sporządzenia przez okres piętnastu
lat następujących po roku, w którym baza danych została sporządzona.
2.
Jeżeli w okresie, o którym mowa w ust. 1, baza danych została w jakikolwiek sposób
udostępniona publicznie, okres jej ochrony wygasa z upływem piętnastu lat następujących
po roku, w którym doszło do jej udostępnienia po raz pierwszy.
3.
W przypadku jakiejkolwiek istotnej zmiany treści bazy danych, co do jakości lub ilości,
w tym jej uzupełnienia, zmiany lub usunięcia jej części, mających znamiona nowego
istotnego, co do jakości lub ilości, nakładu, okres jej ochrony liczy się odrębnie.
Art. 11.
1.
Producent, którego prawa do bazy danych zostały naruszone, może żądać od osoby, która
naruszyła te prawa:
1)
zaniechania naruszania;
2)
usunięcia skutków naruszenia;
3)
naprawienia wyrządzonej SzkodaUszczerbek w majątku poszkodowanego. Obejmuje straty, które poniósł, i korzyści, które mógłby osiągnąć, gdyby szkody mu nie wyrządzono. Krzywda niemajątkowa jest objęta zadośćuczynieniem.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu:
a)
na zasadach ogólnych albo
b)
poprzez zapłatę sumy pieniężnej w wysokości odpowiadającej dwukrotności, a w przypadku
gdy naruszenie jest zawinione - trzykrotności stosownego wynagrodzenia, które w chwili
jego dochodzenia byłoby należne tytułem udzielenia przez uprawnionego zgody na korzystanie
z bazy danych;
4)
wydania uzyskanych korzyści.
2.
Niezależnie od roszczeń, określonych w ust. 1, producent może się domagać jednokrotnego
albo wielokrotnego ogłoszenia w prasie oświadczenia odpowiedniej treści i w odpowiedniej
formie lub podania do publicznej wiadomości części albo całości orzeczenia sądu wydanego
w rozpatrywanej sprawie, w sposób i w zakresie określonym przez sąd.
3.
Sąd może nakazać osobie, która naruszyła prawa do bazy danych, na jej wniosek i za
zgodą producenta, w przypadku gdy naruszenie jest niezawinione, zapłatę stosownej
sumy pieniężnej na rzecz producenta, jeżeli zaniechanie naruszania lub usunięcie skutków
naruszenia byłoby dla osoby naruszającej niewspółmiernie dotkliwe.
4.
Sąd, rozstrzygając o naruszeniu prawa, może orzec na wniosek producenta, którego prawa
zostały naruszone, o bezprawnie wytworzonych przedmiotach oraz środkach i materiałach
użytych do ich wytworzenia, w szczególności może orzec o ich wycofaniu z obrotu, przyznaniu
producentowi na poczet należnego odszkodowania lub zniszczeniu. Orzekając, sąd uwzględnia
wagę naruszenia oraz interesy osób trzecich.
5.
Domniemywa się, że środki i materiały, o których mowa w ust. 4, są własnością osoby,
która naruszyła prawa do bazy danych.
Art. 11a.
1.
W sprawach dotyczących roszczeń cywilnoprawnych z zakresu ochrony baz danych, nienależących
do kompetencji innych organów, sąd rozpoznaje wniosek o:
1)
zabezpieczenie środka dowodowego;
2)
wyjawienie lub wydanie środka dowodowego;
3)
wezwanie do udzielenia informacji.
2.
Sprawy, o których mowa w ust. 1, są rozstrzygane w postępowaniu w sprawach własności
intelektualnej.
3.
(uchylony)
4.
(uchylony)
5.
(uchylony)
6.
(uchylony)
Art. 12.
1.
Kto w celu osiągnięcia Korzyść majątkowaPrzysporzenie zwiększające majątek albo pozwalające uniknąć wydatku. W prawie karnym może stanowić cel, skutek lub przedmiot czynu zabronionego.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu, bez uprawnienia lub wbrew jego warunkom,
pobiera dane lub wtórnie wykorzystuje w całości lub w istotnej, co do jakości lub
ilości, części bazy danych, podlega karze grzywny.
2.
Orzekanie następuje na podstawie Kodeksu Postępowanie w sprawach o wykroczeniaPostępowanie służące rozpoznaniu sprawy o wykroczenie i orzeczeniu odpowiedzialności za taki czyn. Jest uregulowane odrębnie od postępowania karnego dotyczącego przestępstw.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu.
3.
Sąd może orzec PrzepadekŚrodek polegający na pozbawieniu sprawcy własności określonego przedmiotu, korzyści majątkowej albo jej równowartości na rzecz Skarbu Państwa. Może być środkiem karnym albo skutkiem przewidzianym w przepisach szczególnych.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu, na rzecz Skarbu Państwa, bezprawnie wykonanych egzemplarzy
bazy danych.
Art. 13.
Prawo do bazy danych nie narusza ochrony treści bazy danych udzielanej na podstawie
ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o Prawo autorskieZespół osobistych i majątkowych uprawnień twórcy do utworu. Chroni sposób wyrażenia utworu, a nie same idee, odkrycia lub metody.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu i prawach pokrewnych, lub ochrony jakichkolwiek składających się na bazę danych elementów, udzielanej
na podstawie przepisów o wynalazkach, Znak towarowyOznaczenie pozwalające odróżnić towary lub usługi jednego przedsiębiorstwa od towarów lub usług innych przedsiębiorstw, które może zostać przedstawione w rejestrze znaków towarowych.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu, wzorach przemysłowych, oznaczeniach
pochodzenia, zwalczaniu Nieuczciwa konkurencjaDziałania rynkowe sprzeczne z prawem lub dobrymi obyczajami, które zagrażają albo naruszają interes przedsiębiorcy lub klienta. Mogą stanowić czyn nieuczciwej konkurencji.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu, tajemnicy prawnie chronionej, ochronie
informacji niejawnych, ochronie danych osobowych, a także prawa cywilnego i prawa pracy.
Art. 15.
1.
Ustawę stosuje się także do baz danych istniejących w dniu jej wejścia w życie w odniesieniu
do korzystania z nich po tej dacie.
2.
Dokonane przed dniem wejścia w życie ustawy Czynność prawnaDziałanie, przez które ktoś świadomie wywołuje skutki prawne, przede wszystkim przez złożenie oświadczenia woli, np. zawarcie umowy, sporządzenie testamentu albo wypowiedzenie.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu odnoszące się do baz
danych są skuteczne i podlegają ochronie według zasad dotychczasowych.
Art. 16.
1.
Przepisy art. 5 pkt 2 i 3 oraz art. 9 ust. 2 stosuje się od dnia uzyskania przez Rzeczpospolitą
Polską członkostwa w Unii Europejskiej.
2.
Przepisy art. 5 pkt 1 i art. 9 ust. 1 tracą moc z dniem uzyskania przez Rzeczpospolitą
Polską członkostwa w Unii Europejskiej.
Art. 17.
Ustawa wchodzi w życie po upływie 12 miesięcy od dnia ogłoszenia.
