Art. 5
Ustawa z dnia 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych, tekst jednolity Dz.U. 2025 poz. 1644. Obecne brzmienie co najmniej od tekstu jednolitego z 27 listopada 2025 r.
Art. 5.
1.
Ustalenia okoliczności i przyczyn Wypadek przy pracyNagłe zdarzenie wywołane przyczyną zewnętrzną, powodujące uraz albo śmierć i pozostające w związku z pracą. Ustalenie wypadku może otwierać drogę do świadczeń z ubezpieczenia wypadkowego.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu, o których mowa w art. 3 ust. 3, dokonuje w karcie wypadku:
1)
podmiot wypłacający stypendium sportowe - w stosunku do pobierających te stypendia;
2)
podmiot, na którego rzecz wykonywana jest odpłatnie praca w czasie odbywania Kara pozbawienia wolnościKara polegająca na osadzeniu skazanego w zakładzie karnym na czas oznaczony. Jest jedną z kar przewidzianych przez prawo karne.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu lub Tymczasowe aresztowanieNajsurowszy środek zapobiegawczy w postępowaniu karnym, polegający na pozbawieniu wolności oskarżonego przed prawomocnym zakończeniem sprawy. Stosuje go sąd, gdy zachodzą ustawowe przesłanki i środek jest konieczny.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu - w stosunku do wykonujących tę pracę na podstawie skierowania do pracy;
3)
Kancelaria Sejmu w stosunku do posłów i Kancelaria Senatu w stosunku do senatorów;
4)
pracodawca, u którego osoba pobierająca stypendium odbywa staż lub szkolenie, przygotowanie zawodowe dorosłych, lub jednostka, w której osoba pobierająca stypendium odbywa szkolenie lub uczestniczy w działaniach w zakresie reintegracji społecznej - w stosunku do osoby pobierającej stypendium w okresie odbywania tego stażu, szkolenia, przygotowania zawodowego dorosłych lub uczestnictwa w działaniach w zakresie reintegracji społecznej na podstawie skierowania wydanego przez powiatowy urząd pracy lub przez inny podmiot kierujący;
5)
spółdzielnia produkcyjna, spółdzielnia kółek rolniczych - w stosunku do członków tych spółdzielni oraz innych osób traktowanych na równi z członkiem spółdzielni, w rozumieniu przepisów o systemie ubezpieczeń społecznych, wykonujących pracę na rzecz tych spółdzielni;
6)
podmiot, na którego rzecz wykonywana jest praca na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia lub umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z Kodeksem cywilnym stosuje się przepisy dotyczące zlecenia - w stosunku do wykonujących te umowy;
7)
osoba wykonująca pracę na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia lub umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z Kodeksem cywilnym stosuje się przepisy dotyczące zlecenia - w stosunku do współpracujących z tą osobą;
8)
Zakład - w stosunku do prowadzących pozarolniczą działalność oraz współpracujących przy prowadzeniu takiej działalności w rozumieniu przepisów o systemie ubezpieczeń społecznych, a także w stosunku do wykonujących pracę na podstawie umowy uaktywniającej, o której mowa w ustawie z dnia 4 lutego 2011 r. o opiece nad dziećmi w wieku do lat 3;
9)
(uchylony) 10) właściwa zwierzchnia instytucja diecezjalna lub zakonna - w stosunku do duchownych;
11)
pracodawca, u którego osoba odbywa służbę zastępczą - w stosunku do odbywających tę służbę;
12)
Krajowa Szkoła Administracji Publicznej im. Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej Lecha Kaczyńskiego - w stosunku do słuchaczy tej szkoły pobierających stypendium;
12a)
podmiot prowadzący szkołę doktorską - w stosunku do kształcących się w tej szkole doktorantów otrzymujących stypendium;
13)
pracodawca - w stosunku do osób wykonujących pracę na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia lub umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z Kodeksem cywilnym stosuje się przepisy dotyczące zlecenia albo umowy o dzieło, jeżeli umowa taka została zawarta z pracodawcą, z którym osoby te pozostają w stosunku pracy;
14)
podmiot, z którym została zawarta umowa agencyjna, umowa zlecenia lub umowa o świadczenie usług, do której zgodnie z Kodeksem cywilnym stosuje się przepisy dotyczące zlecenia, albo umowa o dzieło - w stosunku do osób wykonujących umowę, jeżeli w ramach takiej umowy praca jest wykonywana na rzecz pracodawcy, z którym osoby te pozostają w stosunku pracy;
14a)
kapitan statku morskiego o przynależności polskiej, na którym jest wykonywana praca, lub wyznaczona przez niego osoba, a w pozostałych przypadkach Zakład - w stosunku do marynarzy, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 24 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych. 15) (uchylony) 1a. Ustalenia okoliczności i przyczyn wypadków przy pracy w stosunku do małżonka Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, o którym mowa w art. 4 pkt 19 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, dokonuje w karcie wypadku Kancelaria Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej.
2.
Ustalenie okoliczności i przyczyn wypadku przy pracy, jakiemu uległ ubezpieczony będący pracownikiem, a także stwierdzenie choroby zawodowej u pracownika następuje w trybie określonym przepisami Kodeksu pracy.
3.
W sprawach zgłaszania i stwierdzania chorób zawodowych do ubezpieczonych wymienionych w art. 3 ust. 3 i art. 3a stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu pracy.
4.
Minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego określi, w drodze rozporządzenia, tryb uznawania zdarzenia, o którym mowa w art. 3 ust. 3 i art. 3a, za wypadek przy pracy, kwalifikację prawną zdarzenia, wzór karty wypadku i termin jej sporządzania, biorąc pod uwagę konieczność zapewnienia jednolitości obowiązujących rozwiązań dotyczących ustalania okoliczności i przyczyn tych wypadków.
Orzeczenia do art. 5
Ten przepis powołuje 36 orzeczeń, w tym ust. 1: 14, ust. 2: 17, ust. 3: 1.
Wszystkie
Sąd Najwyższy
Sądy apelacyjne
Sądy okręgowe
Sądy rejonowe
Sądy administracyjne
Sortuj: najczęściej cytowane
- IV U 653/25Sąd Okręgowy w Toruniu, wyrok z 10.12.2025
podleganie ubezpieczeniom społecznym
- VII Pa 44/24Sąd Okręgowy Warszawa-Praga w Warszawie, wyrok z 13.08.2025
ustalenie istnienia stosunku pracy
- III AUa 578/24Sąd Apelacyjny w Poznaniu, wyrok z 09.04.2025
- VIII U 1112/23Sąd Okręgowy w Gliwicach, uzasadnienie z 10.01.2025
składki na ubezpieczenie społeczne
- IV U 47/24Sąd Rejonowy w Toruniu, wyrok z 13.12.2024
wypadek przy pracy
- III AUa 617/21Sąd Apelacyjny w Poznaniu, wyrok z 16.11.2022
renta z tytułu niezdolności do pracy
- I SA/Bk 111/22Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku, wyrok z 18.05.2022
Interpretacje podatkowe; Podatek dochodowy od osób prawnych
- IX U 194/21Sąd Rejonowy Szczecin-Centrum w Szczecinie, zarządzenie z 25.06.2021
ubezpieczenia społeczne pracowników
- III AUa 1171/20Sąd Apelacyjny w Lublinie, wyrok z 07.04.2021
- III AUa 69/19Sąd Apelacyjny w Białymstoku, wyrok z 04.09.2019
składki na ubezpieczenie społeczne