Art. 61 u.p.z.p.
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 538. Obecne brzmienie co najmniej od tekstu jednolitego z 27 marca 2026 r.
Art. 61.
1.
Wydanie decyzji o warunkach zabudowy jest możliwe jedynie w przypadku łącznego spełnienia następujących warunków:
1)
co najmniej jedna działka sąsiednia, dostępna z tej samej Droga publicznaDroga zaliczona do jednej z kategorii dróg publicznych, z której może korzystać każdy zgodnie z jej przeznaczeniem i przepisami ruchu drogowego. Zarządzanie drogą wykonuje właściwy zarządca.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu, jest zabudowana w sposób pozwalający na określenie wymagań dotyczących nowej zabudowy w zakresie kontynuacji parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu, w tym gabarytów i formy architektonicznej obiektów budowlanych, linii zabudowy oraz intensywności wykorzystania terenu;
1a)
teren jest położony na obszarze uzupełnienia zabudowy;
2)
teren ma dostęp do drogi publicznej;
3)
istniejące lub projektowane uzbrojenie terenu, z uwzględnieniem ust. 5, jest wystarczające dla zamierzenia budowlanego;
4)
teren nie wymaga uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne albo jest objęty zgodą uzyskaną przy sporządzaniu miejscowych planów, które utraciły moc na podstawie art. 67 ustawy, o której mowa w art. 88 ust. 1;
5)
decyzja jest zgodna z przepisami odrębnymi;
6)
zamierzenie budowlane nie znajdzie się w obszarze:
a)
w stosunku do którego decyzją o ustaleniu lokalizacji strategicznej inwestycji w zakresie sieci przesyłowej, o której mowa w art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 24 lipca 2015 r. o przygotowaniu i realizacji strategicznych inwestycji w zakresie sieci przesyłowych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1199), ustanowiony został zakaz, o którym mowa w art. 22 ust. 2 pkt 1 tej ustawy,
b)
strefy kontrolowanej wyznaczonej po obu stronach gazociągu, o którym mowa w art. 53 ust. 5e pkt 2,
c)
strefy bezpieczeństwa wyznaczonej po obu stronach rurociągu.
1a.
Przepisu ust. 1 pkt 1a nie stosuje się do inwestycji:
1)
zmieniających zagospodarowanie terenu w sposób inny niż budowa obiektu budowlanego;
2)
w zakresie budowy obiektu budowlanego polegającej na odbudowie, rozbudowie lub nadbudowie;
3)
lokalizowanych na terenach zamkniętych.
2.
Przepisów ust. 1 pkt 1 i 1a nie stosuje się do inwestycji produkcyjnych lokalizowanych na terenach przeznaczonych na ten cel w planach miejscowych, które utraciły moc na podstawie art. 67 ust. 1 ustawy, o której mowa w art. 88 ust. 1. 2a. (uchylony) 3. Przepisów ust. 1 pkt 1–2 nie stosuje się do:
1)
linii kolejowych, dróg i lotnisk;
2)
obiektów liniowych i urządzeń infrastruktury technicznej;
3)
instalacji odnawialnego źródła energii;
4)
urządzeń wodnych;
5)
stacji paliw;
6)
ogólnodostępnych stacji ładowania w rozumieniu art. 2 pkt 6 ustawy z dnia 11 stycznia 2018 r. o elektromobilności i paliwach alternatywnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1289, 1853 i 1881);
7)
obiektów gospodarczych o powierzchni zabudowy do 35 m2 przeznaczonych wyłącznie na cele gospodarki rolnej w ramach istniejącego Gospodarstwo rolneGrunty rolne wraz z gruntami leśnymi, budynkami, urządzeniami i inwentarzem, jeżeli stanowią lub mogą stanowić zorganizowaną całość gospodarczą. Definicja ma znaczenie przede wszystkim w prawie cywilnym.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu;
8)
zalesienia terenu;
9)
obiektów budowlanych przeznaczonych na cele gospodarki leśnej;
10)
pól biwakowych, wież widokowych, kładek, szlaków turystycznych, w tym ścieżek dydaktycznych, miejsc widokowych oraz parkingów służących obsłudze turystyki;
11)
budowli ochronnych, o których mowa w ustawie z dnia 5 grudnia 2024 r. o ochronie ludności i obronie cywilnej. 4. Przepisów ust. 1 pkt 1 nie stosuje się do zabudowy zagrodowej, w przypadku gdy powierzchnia gospodarstwa rolnego związanego z tą zabudową przekracza średnią powierzchnię gospodarstwa rolnego w danej gminie. 5. Warunek, o którym mowa w ust. 1 pkt 3, uznaje się za spełniony, jeżeli wykonanie uzbrojenia terenu zostanie zagwarantowane w drodze umowy zawartej między właściwą jednostką organizacyjną a inwestorem. 5a. W celu ustalenia wymagań dla nowej zabudowy i zagospodarowania terenu właściwy organ wyznacza wokół terenu, o którym mowa w art. 52 ust. 2 pkt 1a, na kopii mapy zasadniczej lub mapy ewidencyjnej dołączonej do wniosku o ustalenie warunków zabudowy obszar analizowany w odległości równej trzykrotnej szerokości frontu terenu, o którym mowa w art. 52 ust. 2 pkt 1a, jednak niemniejszej niż 50 m oraz niewiększej niż 200 m, i przeprowadza na nim analizę cech zabudowy i zagospodarowania terenu w zakresie warunków, o których mowa w ust. 1. Przez front terenu należy rozumieć tę część granicy działki budowlanej, która przylega do drogi publicznej, drogi wewnętrznej lub granicy działki obciążonej SłużebnośćOgraniczone prawo rzeczowe obciążające nieruchomość, np. prawo przejazdu przez cudzą działkę (służebność gruntowa) albo prawo zamieszkiwania (służebność osobista).Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu drogową, z której odbywa się główny wjazd na działkę. 6. Minister właściwy do spraw budownictwa, planowania i zagospodarowania przestrzennego oraz mieszkalnictwa określi, w drodze rozporządzenia, sposób ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku planu miejscowego, uwzględniając potrzeby kształtowania ładu przestrzennego, w tym przeciwdziałania powstawaniu konfliktów przestrzennych. 7. W rozporządzeniu, o którym mowa w ust. 6, należy określić wymagania dotyczące ustalania:
1)
linii zabudowy;
1a)
maksymalnej intensywności zabudowy oraz maksymalnej i minimalnej nadziemnej intensywności zabudowy;
2)
udziału powierzchni zabudowy;
3)
szerokości elewacji frontowej;
4)
wysokości zabudowy;
5)
geometrii dachu (kąta nachylenia i układu połaci dachowych);
6)
minimalnego udziału powierzchni biologicznie czynnej;
7)
minimalnej liczby miejsc do parkowania.
Orzeczenia do art. 61 u.p.z.p.
Ten przepis powołuje 4 313 orzeczeń, w tym ust. 1: 3 596, ust. 2: 22, ust. 2a: 3, ust. 4: 88, ust. 5: 30, ust. 5a: 79, ust. 6: 23, ust. 7: 35.
Wszystkie
Sąd Najwyższy
Sądy apelacyjne
Sądy okręgowe
Sądy rejonowe
Sądy administracyjne
Sortuj: najczęściej cytowane
- I C 1070/24Sąd Okręgowy w Warszawie, wyrok z 19.01.2026
- I C 762/24Sąd Okręgowy w Warszawie, wyrok z 08.12.2025
naprawienie szkody
- I ACa 1901/23Sąd Apelacyjny w Krakowie, wyrok z 14.11.2025
odszkodowanie
- I C 420/22Sąd Okręgowy w Olsztynie, wyrok z 29.05.2025
- XXIV C 668/23Sąd Okręgowy w Warszawie, wyrok z 14.05.2025
- II SA/Ol 811/24Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, wyrok z 13.02.2025
Planowanie przestrzenne
- II SA/Łd 801/24Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, wyrok z 12.02.2025
Zagospodarowanie przestrzenne
- II SA/Rz 1088/24Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, wyrok z 11.02.2025
Zagospodarowanie przestrzenne
- II SA/Rz 1087/24Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, wyrok z 11.02.2025
Zagospodarowanie przestrzenne
- II SA/Rz 1086/24Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, wyrok z 11.02.2025
Zagospodarowanie przestrzenne