Kodeks rodzinny i opiekuńczy oraz niektórych innych ustaw
Ustawa z dnia 17 czerwca 2004 r. o zmianie ustawy, Dz.U. 2004 nr 162 poz. 1691, 6 artykułów. Obowiązuje. Historia tekstów jednolitych
Art. 1.
W ustawie z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy
(Dz. U. Nr 9, poz. 59, z późn. zm.) wprowadza się następujące zmiany:
1)
w art. 1 § 4 otrzymuje brzmienie:
„
§ 4.
Mężczyzna i kobieta, będący obywatelami polskimi przebywającymi za granicą, mogą zawrzeć
małżeństwo również przed polskim konsulem lub przed osobą wyznaczoną do wykonywania
funkcji konsula.
”
;
2)
po art. 28 dodaje się art. 281 w brzmieniu:
„
Art. 281.
Jeżeli prawo do mieszkania przysługuje jednemu małżonkowi, drugi małżonek jest uprawniony
do korzystania z tego mieszkania w celu zaspokojenia Potrzeby rodzinyUsprawiedliwione potrzeby wspólnego gospodarstwa domowego i osób tworzących rodzinę, które małżonkowie powinni zaspokajać stosownie do swoich sił oraz możliwości zarobkowych i majątkowych. Obejmują także potrzeby wychowania dzieci.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu. Przepis ten
stosuje się odpowiednio do przedmiotów urządzenia domowego.
”
;
3)
w tytule I tytuł działu III otrzymuje brzmienie:
„
Małżeńskie ustroje majątkoweZasady określające przynależność majątku i odpowiedzialność za zobowiązania małżonków. Ustrój majątkowy może wynikać z ustawy albo z umowy majątkowej małżeńskiej.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu
”
;
4)
w tytule I w dziale III tytuł rozdziału I otrzymuje brzmienie:
„
Ustawowy ustrój majątkowy
”
;
5)
art. 31 otrzymuje brzmienie:
„
Art. 31.
§ 1.
Z chwilą zawarcia małżeństwa powstaje między małżonkami z mocy ustawy wspólność majątkowa
(Wspólność ustawowaUstrój majątkowy powstający między małżonkami z chwilą zawarcia małżeństwa, jeżeli nie zawrą oni umowy majątkowej małżeńskiej. Obejmuje przede wszystkim przedmioty nabyte w czasie jej trwania.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu) obejmująca przedmioty majątkowe nabyte w czasie jej trwania przez
oboje małżonków lub przez jednego z nich (majątek wspólny). Przedmioty majątkowe nieobjęte
wspólnością ustawową należą do majątku osobistego każdego z małżonków.
§ 2.
Do majątku wspólnego należą w szczególności:
1)
pobrane wynagrodzenie za pracę i dochody z innej działalności zarobkowej każdego z
małżonków,
2)
dochody z majątku wspólnego, jak również z majątku osobistego każdego z małżonków,
3)
środki zgromadzone na rachunku otwartego lub pracowniczego funduszu emerytalnego każdego
z małżonków.
”
;
6)
uchyla się art. 32;
7)
art. 33 otrzymuje brzmienie:
„
Art. 33.
Do majątku osobistego każdego z małżonków należą:
1)
przedmioty majątkowe nabyte przed powstaniem wspólności ustawowej,
2)
przedmioty majątkowe nabyte przez dziedziczenie, zapis lub darowiznę, chyba że spadkodawca
lub darczyńca inaczej postanowił,
3)
prawa majątkowe wynikające ze wspólności łącznej podlegającej odrębnym przepisom,
4)
przedmioty majątkowe służące wyłącznie do zaspokajania osobistych potrzeb jednego
z małżonków,
5)
prawa niezbywalne, które mogą przysługiwać tylko jednej osobie,
6)
przedmioty uzyskane z tytułu odszkodowania za uszkodzenie ciała lub wywołanie rozstroju
zdrowia albo z tytułu zadośćuczynienia za doznaną krzywdę; nie dotyczy to jednak renty
należnej poszkodowanemu małżonkowi z powodu całkowitej lub częściowej utraty zdolności
do pracy zarobkowej albo z powodu zwiększenia się jego potrzeb lub zmniejszenia widoków
powodzenia na przyszłość,
7)
wierzytelności z tytułu wynagrodzenia za pracę lub z tytułu innej działalności zarobkowej
jednego z małżonków,
8)
przedmioty majątkowe uzyskane z tytułu nagrody za osobiste osiągnięcia jednego z małżonków,
9)
prawa autorskie i prawa pokrewne, prawa własności przemysłowej oraz inne prawa twórcy,
10)
przedmioty majątkowe nabyte w zamian za składniki majątku osobistego, chyba że przepis
szczególny stanowi inaczej.
”
;
8)
po art. 34 dodaje się art. 341 w brzmieniu:
„
Art. 341.
Każdy z małżonków jest uprawniony do współposiadania rzeczy wchodzących w skład majątku
wspólnego oraz do korzystania z nich w takim zakresie, jaki daje się pogodzić ze współposiadaniem
i korzystaniem z rzeczy przez drugiego małżonka.
”
;
9)
art. 36 otrzymuje brzmienie:
„
Art. 36.
§ 1.
Oboje małżonkowie są obowiązani współdziałać w zarządzie majątkiem wspólnym, w szczególności
udzielać sobie wzajemnie informacji o stanie majątku wspólnego, o wykonywaniu zarządu
majątkiem wspólnym i o zobowiązaniach obciążających majątek wspólny.
§ 2.
Każdy z małżonków może samodzielnie zarządzać majątkiem wspólnym, chyba że przepisy
poniższe stanowią inaczej. Wykonywanie zarządu obejmuje czynności, które dotyczą przedmiotów
majątkowych należących do majątku wspólnego, w tym czynności zmierzające do zachowania
tego majątku.
§ 3.
Przedmiotami majątkowymi służącymi małżonkowi do wykonywania zawodu lub prowadzenia
działalności zarobkowej małżonek ten zarządza samodzielnie. W razie przemijającej
przeszkody drugi małżonek może dokonywać niezbędnych bieżących czynności.
”
;
10)
po art. 36 dodaje się art. 361 w brzmieniu:
„
Art. 361.
§ 1.
Małżonek może sprzeciwić się czynności zarządu majątkiem wspólnym zamierzonej przez
drugiego małżonka, z wyjątkiem czynności w bieżących sprawach życia codziennego lub
zmierzającej do zaspokojenia zwykłych potrzeb rodziny albo podejmowanej w ramach działalności
zarobkowej.
§ 2.
Sprzeciw jest skuteczny wobec osoby trzeciej, jeżeli mogła się z nim zapoznać przed
dokonaniem czynności prawnej.
§ 3.
Przepis art. 39 stosuje się odpowiednio.
”
;
11)
art. 37 otrzymuje brzmienie:
„
Art. 37.
§ 1.
Zgoda drugiego małżonka jest potrzebna do dokonania:
1)
czynności prawnej prowadzącej do zbycia, obciążenia, odpłatnego nabycia nieruchomości
lub użytkowania wieczystego, jak również prowadzącej do oddania nieruchomości do używania
lub pobierania z niej pożytków,
2)
czynności prawnej prowadzącej do zbycia, obciążenia, odpłatnego nabycia prawa rzeczowego,
którego przedmiotem jest budynek lub lokal,
3)
czynności prawnej prowadzącej do zbycia, obciążenia, odpłatnego nabycia i wydzierżawienia
gospodarstwa rolnego lub przedsiębiorstwa,
4)
darowizny z majątku wspólnego, z wyjątkiem drobnych darowizn zwyczajowo przyjętych.
§ 2.
Ważność umowy, która została zawarta przez jednego z małżonków bez wymaganej zgody
drugiego, zależy od potwierdzenia umowy przez drugiego małżonka.
§ 3.
Druga strona może wyznaczyć małżonkowi, którego zgoda jest wymagana, odpowiedni termin
do potwierdzenia umowy; staje się wolna po bezskutecznym upływie wyznaczonego terminu.
§ 4.
Jednostronna czynność prawna dokonana bez wymaganej zgody drugiego małżonka jest nieważna.
”
;
12)
art. 39-42 otrzymują brzmienie:
„
Art. 39.
Jeżeli jeden z małżonków odmawia zgody wymaganej do dokonania czynności, albo jeżeli
porozumienie z nim napotyka trudne do przezwyciężenia przeszkody, drugi małżonek może
zwrócić się do sądu o zezwolenie na dokonanie czynności. Sąd udziela zezwolenia, jeżeli
dokonania czynności wymaga dobro rodziny.
Art. 40.
Z ważnych powodów sąd może na żądanie jednego z małżonków pozbawić drugiego małżonka
samodzielnego zarządu majątkiem wspólnym; może również postanowić, że na dokonanie
czynności wskazanych w art. 37 § 1 zamiast zgody małżonka będzie potrzebne zezwolenie
sądu. Postanowienia te mogą być uchylone w razie zmiany okoliczności.
Art. 41.
§ 1.
Jeżeli małżonek zaciągnął zobowiązanie za zgodą drugiego małżonka, wierzyciel może
żądać zaspokojenia także z majątku wspólnego małżonków.
§ 2.
Jeżeli małżonek zaciągnął zobowiązanie bez zgody drugiego małżonka albo zobowiązanie
jednego z małżonków nie wynika z czynności prawnej, wierzyciel może żądać zaspokojenia
z majątku osobistego dłużnika, z wynagrodzenia za pracę lub z dochodów uzyskanych
przez dłużnika z innej działalności zarobkowej, jak również z korzyści uzyskanych
z jego praw, o których mowa w art. 33 pkt 9, a jeżeli wierzytelność powstała w związku
z prowadzeniem przedsiębiorstwa, także z przedmiotów majątkowych wchodzących w skład
przedsiębiorstwa.
§ 3.
Jeżeli wierzytelność powstała przed powstaniem wspólności lub dotyczy majątku osobistego
jednego z małżonków, wierzyciel może żądać zaspokojenia z majątku osobistego dłużnika,
z wynagrodzenia za pracę lub z dochodów uzyskanych przez dłużnika z innej działalności
zarobkowej, jak również z korzyści uzyskanych z jego praw, o których mowa w art. 33
pkt 9.
Art. 42.
Wierzyciel małżonka nie może w czasie trwania wspólności ustawowej żądać zaspokojenia
z udziału, który w razie ustania wspólności przypadnie temu małżonkowi w majątku wspólnym
lub w poszczególnych przedmiotach należących do tego majątku.
”
;
13)
w art. 43 § 2 otrzymuje brzmienie:
„
§ 2.
Jednakże z ważnych powodów każdy z małżonków może żądać, ażeby ustalenie udziałów
w majątku wspólnym nastąpiło z uwzględnieniem stopnia, w którym każdy z nich przyczynił
się do powstania tego majątku. Spadkobiercy małżonka mogą wystąpić z takim żądaniem
tylko w wypadku, gdy spadkodawca wytoczył powództwo o unieważnienie małżeństwa albo
o rozwód lub wystąpił o orzeczenie separacji.
”
;
14)
art. 45 i 46 otrzymują brzmienie:
„
Art. 45.
§ 1.
Każdy z małżonków powinien zwrócić wydatki i nakłady poczynione z majątku wspólnego
na jego majątek osobisty, z wyjątkiem wydatków i nakładów koniecznych na przedmioty
majątkowe przynoszące dochód. Może żądać zwrotu wydatków i nakładów, które poczynił
ze swojego majątku osobistego na majątek wspólny. Nie można żądać zwrotu wydatków
i nakładów zużytych w celu zaspokojenia potrzeb rodziny, chyba że zwiększyły wartość
majątku w chwili ustania wspólności.
§ 2.
Zwrotu dokonuje się przy podziale majątku wspólnego, jednakże sąd może nakazać wcześniejszy
zwrot, jeżeli wymaga tego dobro rodziny.
§ 3.
Przepisy powyższe stosuje się odpowiednio w wypadku, gdy dług jednego z małżonków
został zaspokojony z majątku wspólnego.
Art. 46.
W sprawach nieunormowanych w artykułach poprzedzających od chwili ustania wspólności
ustawowej do majątku, który był nią objęty, jak również do podziału tego majątku,
stosuje się odpowiednio przepisy o wspólności majątku spadkowego i o dziale spadku.
”
;
15)
w tytule I w dziale III rozdział II i III otrzymują brzmienie:
„
Rozdział II
Umowne ustroje majątkowe
Oddział 1
Przepisy ogólne
Art. 47.
§ 1.
Małżonkowie mogą przez umowę zawartą w formie aktu notarialnego wspólność ustawową
rozszerzyć lub ograniczyć albo ustanowić rozdzielność majątkową lub rozdzielność majątkową
z wyrównaniem dorobków (umowa majątkowa). Umowa taka może poprzedzać zawarcie małżeństwa.
§ 2.
Umowa majątkowa małżeńska może być zmieniona albo rozwiązana. W razie jej rozwiązania
w czasie trwania małżeństwa, powstaje między małżonkami wspólność ustawowa, chyba
że strony postanowiły inaczej.
Art. 471.
Małżonek może powoływać się względem innych osób na umowę majątkową małżeńską, gdy
jej zawarcie oraz rodzaj były tym osobom wiadome.
Oddział 2
Wspólność majątkowa
Art. 48.
Do ustanowionej umową wspólności majątkowej stosuje się odpowiednio przepisy o wspólności
ustawowej, z zachowaniem przepisów niniejszego oddziału.
Art. 49.
§ 1.
Nie można przez umowę majątkową małżeńską rozszerzyć wspólności na:
1)
przedmioty majątkowe, które przypadną małżonkowi z tytułu dziedziczenia, zapisu lub
darowizny,
2)
prawa majątkowe, które wynikają ze wspólności łącznej podlegającej odrębnym przepisom,
3)
prawa niezbywalne, które mogą przysługiwać tylko jednej osobie,
4)
wierzytelności z tytułu odszkodowania za uszkodzenie ciała lub wywołanie rozstroju
zdrowia, o ile nie wchodzą one do wspólności ustawowej, jak również wierzytelności
z tytułu zadośćuczynienia za doznaną krzywdę,
5)
niewymagalne jeszcze wierzytelności o wynagrodzenie za pracę lub z tytułu innej działalności
zarobkowej każdego z małżonków.
§ 2.
W razie wątpliwości uważa się, że przedmioty służące wyłącznie do zaspokajania osobistych
potrzeb jednego z małżonków nie zostały włączone do wspólności.
Art. 50.
Jeżeli wierzytelność powstała przed rozszerzeniem wspólności, wierzyciel, którego
dłużnikiem jest tylko jeden małżonek, może żądać zaspokojenia także z tych przedmiotów
majątkowych, które należałyby do majątku osobistego dłużnika, gdyby wspólność majątkowa
nie została rozszerzona.
Art. 501.
W razie ustania wspólności, udziały małżonków są równe, chyba że umowa majątkowa małżeńska
stanowi inaczej. Przepis ten nie wyłącza zastosowania art. 43 § 2 i 3.
Oddział 3
Rozdzielność majątkowa
Art. 51.
W razie umownego ustanowienia rozdzielności majątkowej, każdy z małżonków zachowuje
zarówno majątek nabyty przed zawarciem umowy, jak i majątek nabyty później.
Art. 511.
Każdy z małżonków zarządza samodzielnie swoim majątkiem.
Oddział 4
Rozdzielność majątkowa z wyrównaniem dorobków
Art. 512.
Do rozdzielności majątkowej z wyrównaniem dorobków stosuje się przepisy o rozdzielności
majątkowej, z zachowaniem przepisów niniejszego oddziału.
Art. 513.
§ 1.
Dorobkiem każdego z małżonków jest wzrost wartości jego majątku po zawarciu umowy
majątkowej.
§ 2.
Jeżeli umowa majątkowa nie stanowi inaczej, przy obliczaniu dorobków pomija się przedmioty
majątkowe nabyte przed zawarciem umowy majątkowej i wymienione w art. 33 pkt 2, 5-7,
9 oraz przedmioty nabyte w zamian za nie, natomiast dolicza się wartość:
1)
darowizn dokonanych przez jednego z małżonków, z wyłączeniem darowizn na rzecz wspólnych
zstępnych małżonków oraz drobnych zwyczajowo przyjętych darowizn na rzecz innych osób,
2)
usług świadczonych osobiście przez jednego z małżonków na rzecz majątku drugiego małżonka,
3)
nakładów i wydatków na majątek jednego małżonka z majątku drugiego małżonka.
§ 3.
Dorobek oblicza się według stanu majątku z chwili ustania rozdzielności majątkowej
i według cen z chwili rozliczenia.
Art. 514.
§ 1.
Po ustaniu rozdzielności majątkowej małżonek, którego dorobek jest mniejszy niż dorobek
drugiego małżonka, może żądać wyrównania dorobków przez zapłatę lub przeniesienie
prawa.
§ 2.
Z ważnych powodów każdy z małżonków może żądać zmniejszenia obowiązku wyrównania dorobków.
§ 3.
W razie braku porozumienia między stronami co do sposobu lub wysokości wyrównania,
rozstrzyga sąd.
Art. 515.
§ 1.
W razie śmierci jednego z małżonków, wyrównanie dorobków następuje między jego spadkobiercami
a małżonkiem pozostałym przy życiu.
§ 2.
Spadkobiercy małżonka mogą wystąpić z żądaniem zmniejszenia obowiązku wyrównania dorobków
tylko wtedy, gdy spadkodawca wytoczył powództwo o unieważnienie małżeństwa albo o
rozwód lub wystąpił o orzeczenie separacji.
Rozdział III
Przymusowy ustrój majątkowy
Art. 52.
§ 1.
Z ważnych powodów każdy z małżonków może żądać ustanowienia przez sąd rozdzielności
majątkowej.
§ 2.
Rozdzielność majątkowa powstaje z dniem oznaczonym w wyroku, który ją ustanawia. W
wyjątkowych wypadkach sąd może ustanowić rozdzielność majątkową z dniem wcześniejszym
niż dzień wytoczenia powództwa, w szczególności, jeżeli małżonkowie żyli w rozłączeniu.
Art. 53.
§ 1.
Rozdzielność majątkowa powstaje z mocy prawa, w razie ubezwłasnowolnienia lub ogłoszenia
upadłości jednego z małżonków.
§ 2.
W razie uchylenia ubezwłasnowolnienia, a także umorzenia, ukończenia lub uchylenia
postępowania upadłościowego, między małżonkami powstaje ustawowy ustrój majątkowy.
Art. 54.
§ 1.
Orzeczenie separacji powoduje powstanie między małżonkami rozdzielności majątkowej.
§ 2.
Z chwilą zniesienia separacji powstaje między małżonkami ustawowy ustrój majątkowy.
Na zgodny wniosek małżonków sąd orzeka o utrzymaniu między małżonkami rozdzielności
majątkowej.
”
;
16)
uchyla się art. 615;
17)
w art. 616 § 3 otrzymuje brzmienie:
„
§ 3.
Znosząc separację, sąd rozstrzyga o władzy rodzicielskiej nad wspólnym małoletnim
dzieckiem małżonków.
”
;
18)
art. 84 otrzymuje brzmienie:
„
Art. 84.
§ 1.
Sądowego ustalenia ojcostwa może żądać dziecko, jego matka oraz domniemany ojciec
dziecka. Jednakże matka ani domniemany ojciec nie mogą wystąpić z takim żądaniem po
śmierci dziecka lub po osiągnięciu przez nie pełnoletności.
§ 2.
Dziecko albo matka wytacza powództwo o ustalenie ojcostwa przeciwko domniemanemu ojcu,
a gdy ten nie żyje - przeciwko kuratorowi ustanowionemu przez sąd opiekuńczy.
§ 3.
Domniemany ojciec dziecka wytacza powództwo o ustalenie ojcostwa przeciwko dziecku
i matce, a gdy matka nie żyje - przeciwko dziecku.
§ 4.
W razie śmierci dziecka, które było powodem w sprawie o ustalenie ojcostwa, ustalenia
mogą dochodzić jego zstępni.
”
.
Art. 2.
W ustawie z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego
(Dz. U. Nr 43, poz. 296, z późn. zm.) wprowadza się następujące zmiany:
1)
po art. 454 dodaje się art. 4541 w brzmieniu:
„
Art. 4541.
§ 1.
Powództwo wzajemne o ustalenie ojcostwa jest niedopuszczalne.
§ 2.
W czasie trwania procesu o ustalenie ojcostwa nie może być wszczęta odrębna sprawa
o ustalenie ojcostwa.
§ 3.
Strona pozwana w sprawie o ustalenie ojcostwa może jednak również żądać ustalenia
ojcostwa.
”
;
2)
art. 456 otrzymuje brzmienie:
„
Art. 456.
§ 1.
Postępowanie umarza się w razie śmierci jednej ze stron, a jeżeli w charakterze tej
samej strony występuje kilka osób, w razie śmierci wszystkich tych osób, z zastrzeżeniem
wyjątków przewidzianych w paragrafach następujących.
§ 2.
W sprawie o ustalenie ojcostwa mężczyzny, który nie jest mężem matki, wytoczonej przez
dziecko albo matkę, jak również w sprawie wytoczonej przez dziecko bądź przeciwko
mężowi jego matki o zaprzeczenie ojcostwa, bądź przeciwko mężczyźnie, który je uznał,
o unieważnienie uznania, postępowanie zawiesza się w razie śmierci tych pozwanych
do czasu ustanowienia przez sąd orzekający kuratora, który wstępuje do sprawy na miejsce
zmarłego. To samo stosuje się w sprawie o rozwiązanie przysposobienia w razie śmierci
przysposabiającego.
§ 3.
W sprawie o zaprzeczenie ojcostwa lub o unieważnienie uznania dziecka postępowanie
umarza się w razie śmierci dziecka. W sprawie o ustalenie ojcostwa postępowanie umarza
się, jeżeli dziecko było pozwanym albo powodem i nie pozostawiło zstępnych.
§ 4.
Postępowanie o ustalenie ojcostwa zawiesza się w razie śmierci dziecka będącego powodem,
jeżeli dziecko pozostawiło zstępnych. Sąd umorzy postępowanie, jeżeli zstępni powoda
nie zgłoszą w ciągu sześciu miesięcy po wydaniu postanowienia o zawieszeniu wniosku
o podjęcie postępowania.
”
;
3)
w art. 565 § 1 otrzymuje brzmienie:
„
§ 1.
Rozstrzygnięcie o istotnych sprawach rodziny w braku porozumienia małżonków, jak również
udzielenie zezwolenia na dokonanie czynności, do której jest potrzebna zgoda drugiego
małżonka lub której drugi małżonek sprzeciwił się, może nastąpić dopiero po umożliwieniu
złożenia wyjaśnień małżonkowi wnioskodawcy, chyba że jego wysłuchanie nie jest możliwe
lub celowe.
”
;
4)
w art. 567 § 1 otrzymuje brzmienie:
„
§ 1.
W postępowaniu o Podział majątku wspólnegoRozliczenie i rozdysponowanie składników majątku objętego wspólnością majątkową małżeńską po ustaniu tej wspólności. Może nastąpić w umowie albo w postępowaniu sądowym.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu po ustaniu wspólności majątkowej między
małżonkami sąd rozstrzyga także o żądaniu ustalenia nierównych udziałów małżonków
w Majątek wspólnyMajątek należący wspólnie do małżonków w ustawowym ustroju wspólności majątkowej. Obejmuje co do zasady przedmioty nabyte w czasie trwania wspólności przez oboje małżonków lub przez jednego z nich.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu oraz o tym, jakie wydatki, nakłady i inne świadczenia z majątku
wspólnego na rzecz majątku osobistego lub odwrotnie podlegają zwrotowi.
”
;
5)
po art. 776 dodaje się art. 7761 w brzmieniu:
„
Art. 7761.
§ 1.
Tytuł wykonawczyTytuł egzekucyjny zaopatrzony w klauzulę wykonalności, stanowiący podstawę egzekucji sądowej. Najczęściej jest nim prawomocne albo podlegające wykonaniu orzeczenie sądu z klauzulą wykonalności.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu wystawiony przeciwko dłużnikowi pozostającemu w związku małżeńskim
jest podstawą do prowadzenia egzekucji nie tylko z majątku osobistego dłużnika, lecz
także z pobranego przez niego wynagrodzenia za pracę lub dochodów uzyskanych z prowadzenia
przez niego innej działalności zarobkowej oraz z korzyści uzyskanych z jego praw autorskich
i praw pokrewnych, praw własności przemysłowej oraz innych praw twórcy.
§ 2.
Zawarcie umowy majątkowej małżeńskiej, mocą której rozszerzono wspólność majątkową,
nie wyłącza prowadzenia egzekucji z tych składników majątku, które należałyby do majątku
osobistego dłużnika, gdyby umowy takiej nie zawarto.
§ 3.
Przepis § 2 nie wyłącza obrony dłużnika i jego małżonka w drodze powództw przeciwegzekucyjnych,
jeżeli umowa majątkowa małżeńska była skuteczna wobec wierzyciela.
§ 4.
Przepisy § 1-3 stosuje się odpowiednio, gdy egzekucja jest prowadzona na podstawie
samego tytułu egzekucyjnego.
”
;
6)
art. 787 otrzymuje brzmienie:
„
Art. 787.
Tytułowi egzekucyjnemu wydanemu przeciwko osobie pozostającej w związku małżeńskim
sąd nada klauzulę wykonalności także przeciwko jej małżonkowi z ograniczeniem jego
odpowiedzialności do majątku objętego wspólnością majątkową, jeżeli wierzyciel wykaże
dokumentem urzędowym lub prywatnym, że stwierdzona tytułem egzekucyjnym wierzytelność
powstała z czynności prawnej dokonanej za zgodą małżonka dłużnika.
”
;
7)
po art. 787 dodaje się art. 7871 i art. 7872 w brzmieniu:
„
Art. 7871.
Tytułowi egzekucyjnemu wydanemu przeciwko osobie pozostającej w związku małżeńskim
sąd nada klauzulę wykonalności przeciwko małżonkowi dłużnika z ograniczeniem jego
odpowiedzialności do przedsiębiorstwa wchodzącego w skład majątku wspólnego małżonków,
jeżeli wierzyciel wykaże dokumentem urzędowym lub prywatnym, że stwierdzona tytułem
egzekucyjnym wierzytelność powstała w związku z prowadzeniem przedsiębiorstwa.
Art. 7872.
Zawarcie umowy majątkowej małżeńskiej nie stanowi przeszkody do nadania klauzuli wykonalności
według przepisów art. 787 i art. 7871 oraz prowadzenia na podstawie tak powstałego tytułu wykonawczego egzekucji do tych
składników, które należałyby do majątku wspólnego, gdyby umowy majątkowej nie zawarto.
Przepis niniejszy nie wyłącza obrony małżonków w drodze powództw przeciwegzekucyjnych,
jeżeli umowa majątkowa małżeńska była skuteczna wobec wierzyciela.
”
;
8)
art. 822 otrzymuje brzmienie:
„
Art. 822.
Komornik wstrzyma się z dokonaniem czynności, jeżeli przed jej rozpoczęciem dłużnik
złoży niebudzący wątpliwości dowód na piśmie, że obowiązku swojego dopełnił albo że
wierzyciel udzielił mu zwłoki. Komornik wstrzyma się również z dokonaniem czynności,
jeżeli przed jej rozpoczęciem dłużnik albo jego małżonek podniesie zarzut wynikający
z umowy małżeńskiej przeciwko dokonaniu czynności i okaże umowę majątkową małżeńską
oraz przedłoży niebudzący wątpliwości dowód na piśmie, że zawarcie umowy majątkowej
małżeńskiej oraz jej rodzaj były wierzycielowi wiadome. Wstrzymując się z dokonaniem
czynności, komornik stosownie do okoliczności podejmie działania, które umożliwiają
dokonanie czynności w przyszłości. O wstrzymaniu czynności i jego przyczynach komornik
niezwłocznie zawiadomi wierzyciela. Na polecenie wierzyciela komornik niezwłocznie
dokona czynności, która uległa wstrzymaniu.
”
;
9)
po art. 840 dodaje się art. 8401 w brzmieniu:
„
Art. 8401.
Jeżeli dłużnik albo jego małżonek, przeciwko któremu sąd nadał klauzulę wykonalności
na podstawie art. 787 lub art. 7871, podnosi wynikający z umowy majątkowej małżeńskiej zarzut wyłączenia lub ograniczenia
jego odpowiedzialności całością lub częścią majątku, przepis art. 840 § 1 i § 2 stosuje
się odpowiednio.
”
.
Art. 3.
W ustawie z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych
(Dz. U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176, z późn. zm.) w art. 2 w ust. 1 pkt 5 otrzymuje brzmienie:
„
5)
przychodów z tytułu podziału wspólnego majątku małżonków w wyniku ustania lub ograniczenia
małżeńskiej wspólności majątkowej oraz przychodów z tytułu wyrównania dorobków po
ustaniu Rozdzielność majątkowaUstrój majątkowy małżonków, w którym każdy z nich zachowuje własny majątek i samodzielnie nim zarządza. Może wynikać z umowy majątkowej małżeńskiej albo z orzeczenia sądu.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu małżonków lub śmierci jednego z nich.
”
.
Art. 4.
Ilekroć w odrębnych przepisach jest mowa o Majątek odrębnyMajątek należący wyłącznie do jednego z małżonków, niewchodzący do majątku wspólnego. Obecnie przepisy posługują się przede wszystkim określeniem „majątek osobisty”.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu małżonka, rozumie się
przez to jego majątek osobisty.
Art. 5.
1.
Przepisy ustawy stosuje się do stosunków w niej unormowanych, chociażby powstały przed
jej wejściem w życie, chyba że przepisy ust. 2-7 stanowią inaczej.
2.
Jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy stosunki majątkowe małżonków podlegały Wspólność ustawowaUstrój majątkowy powstający między małżonkami z chwilą zawarcia małżeństwa, jeżeli nie zawrą oni umowy majątkowej małżeńskiej. Obejmuje przede wszystkim przedmioty nabyte w czasie jej trwania.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu, składniki majątków istniejące w tym dniu zalicza się do Majątek wspólnyMajątek należący wspólnie do małżonków w ustawowym ustroju wspólności majątkowej. Obejmuje co do zasady przedmioty nabyte w czasie trwania wspólności przez oboje małżonków lub przez jednego z nich.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu
albo do majątków osobistych, stosownie do przepisów ustawy.
3.
Do stosunków majątkowych małżonków opartych w dniu wejścia w życie ustawy na umowie
majątkowej małżeńskiej stosuje się nadal przepisy obowiązujące w czasie zawierania
umowy. Jednakże strony mogą przez umowę zmienić dotychczasowy ustrój majątkowy stosownie
do przepisów ustawy.
4.
Jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy stosunki majątkowe między małżonkami nie podlegały
wspólności ustawowej ani nie były określone przez umowę majątkową małżeńską, między
małżonkami istnieje przymusowy ustrój majątkowy w rozumieniu ustawy.
5.
Przepisy dotychczasowe stosuje się do:
1)
oceny skutków czynności zobowiązujących lub rozporządzających małżonków i ich odpowiedzialności
za ZobowiązanieStosunek prawny, w którym wierzyciel może żądać od dłużnika określonego świadczenia, a dłużnik powinien je spełnić. Świadczenie może polegać na działaniu albo zaniechaniu.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu sprzed wejścia w życie ustawy;
2)
wyłączenia lub ograniczenia odpowiedzialności majątkiem wspólnym za zobowiązanie jednego
małżonka powstałe przed wejściem ustawy w życie;
3)
podziału majątku wspólnego małżonków i do zwrotu wydatków i nakładów dokonanych z
majątku wspólnego na majątek osobisty lub z majątku osobistego na majątek wspólny,
jeżeli wspólność majątkowa małżeńska ustała przed wejściem ustawy w życie.
6.
Jeżeli roszczenie powstało przed wejściem w życie ustawy, egzekucję prowadzi się według
przepisów dotychczasowych.
7.
Do spraw o ustalenie ojcostwa wszczętych z powództwa matki lub dziecka i niezakończonych
przed dniem ogłoszenia ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe.
Art. 6.
Ustawa wchodzi w życie po upływie 6 miesięcy od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem art.
1 pkt 18, art. 2 pkt 1 i 2 oraz art. 5 ust. 7, które wchodzą w życie z dniem ogłoszenia.
