Art. 108a VAT
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług, tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 1263. Obecne brzmienie co najmniej od tekstu jednolitego z 1 września 2026 r.
Art. 108a.
1.
Podatnicy, którzy otrzymali fakturę z wykazaną kwotą podatku, przy dokonywaniu płatności kwoty należności wynikającej z tej faktury mogą zastosować mechanizm podzielonej płatności.
1a.
Przy dokonywaniu płatności za nabyte towary lub usługi wymienione w załączniku nr 15 do ustawy, udokumentowane fakturą, w której kwota należności ogółem przekracza kwotę 15 000 zł lub jej równowartość wyrażoną w walucie obcej, podatnicy są obowiązani zastosować mechanizm podzielonej płatności. Do przeliczania na złote kwot wyrażonych w walucie obcej stosuje się zasady przeliczania kwot stosowane w celu określenia podstawy opodatkowania.
1b.
Podatnik obowiązany do wystawienia faktury, o której mowa w art. 106e ust. 1 pkt 18a, jest obowiązany do przyjęcia płatności kwoty należności wynikającej z tej faktury z zastosowaniem mechanizmu podzielonej płatności.
1c.
Przepisy ust. 1–1b stosuje się odpowiednio do płatności, o których mowa w art. 19a ust. 8. W takim przypadku w komunikacie przelewu, o którym mowa w ust. 3, podatnik w miejsce informacji, o której mowa w ust. 3 pkt 3, wpisuje wyraz „zaliczka”.
1d.
W przypadku dokonania PotrącenieSposób umorzenia wzajemnych wierzytelności przez złożenie oświadczenia drugiej stronie. Następuje do wysokości wierzytelności niższej, jeżeli spełnione są ustawowe warunki.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu przepisów ust. 1a i 1b nie stosuje się w zakresie, w jakim kwoty należności są potrącane.
1e.
Przepisów ust. 1a i 1b nie stosuje się w przypadku dokonywania płatności kwoty należności wynikającej z faktury dokumentującej transakcje realizowane w wykonaniu umowy o partnerstwie publiczno-prywatnym, o której mowa w art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 19 grudnia 2008 r. o partnerstwie publiczno-prywatnym, jeżeli podmiot, na rzecz którego dokonywana jest płatność, na dzień dokonania dostawy był partnerem prywatnym, z którym podmiot publiczny zawarł umowę o partnerstwie publiczno-prywatnym, lub jednoosobową spółką partnera prywatnego albo spółką kapitałową, której jedynymi wspólnikami są partnerzy prywatni, z którą podmiot publiczny zawarł umowę o partnerstwie publiczno-prywatnym.
2.
Zastosowanie mechanizmu podzielonej płatności polega na tym, że:
1)
zapłata kwoty odpowiadającej całości albo części kwoty podatku wynikającej z otrzymanej faktury jest dokonywana na rachunek VAT;
2)
zapłata całości albo części kwoty odpowiadającej wartości sprzedaży netto wynikającej z otrzymanej faktury jest dokonywana na rachunek bankowy albo na rachunek w spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej, dla których jest prowadzony rachunek VAT, albo jest rozliczana w inny sposób.
3.
Zapłata z zastosowaniem mechanizmu podzielonej płatności dokonywana jest w złotych polskich przy użyciu komunikatu przelewu udostępnionego przez bank lub spółdzielczą kasę oszczędnościowo-kredytową, przeznaczonego do dokonywania płatności w mechanizmie podzielonej płatności, w którym podatnik wskazuje:
1)
kwotę odpowiadającą całości albo części kwoty podatku wynikającej z faktury, która ma zostać zapłacona w mechanizmie podzielonej płatności;
2)
kwotę odpowiadającą całości albo części wartości sprzedaży brutto;
3)
numer faktury, w związku z którą dokonywana jest płatność, a w przypadku faktury ustrukturyzowanej - numer identyfikujący tę fakturę w Krajowym Systemie e-Faktur;
4)
numer, za pomocą którego dostawca towaru lub usługodawca jest zidentyfikowany na potrzeby podatku.
3a.
W przypadku wystawienia na rzecz podatnika przez jednego dostawcę lub usługodawcę w okresie nie krótszym niż jeden dzień i nie dłuższym niż jeden miesiąc więcej niż jednej faktury zapłata z zastosowaniem mechanizmu podzielonej płatności może dotyczyć więcej niż jednej faktury.
3b.
W przypadku, o którym mowa w ust. 3a, komunikat przelewu, o którym mowa w ust. 3:
1)
obejmuje wszystkie faktury wystawione dla podatnika przez jednego dostawcę lub usługodawcę w okresie nie krótszym niż jeden dzień i nie dłuższym niż jeden miesiąc - w przypadku faktur innych niż faktury ustrukturyzowane;
1a)
obejmuje dowolne faktury wystawione dla podatnika przez jednego dostawcę lub usługodawcę w okresie nie krótszym niż jeden dzień i nie dłuższym niż jeden miesiąc - w przypadku faktur ustrukturyzowanych;
2)
zawiera kwotę odpowiadającą sumie kwot podatku wykazanych w fakturach, o których mowa w pkt 1 i 1a.
3c.
W przypadku, o którym mowa w ust. 3a, w komunikacie przelewu, o którym mowa w ust. 3, w miejsce informacji, o której mowa w ust. 3 pkt 3, wpisuje się:
1)
okres, za który dokonywana jest płatność - w przypadku płatności obejmującej faktury wystawione poza Krajowym Systemem e-Faktur;
2)
identyfikator zbiorczy nadawany przez Krajowy System e-Faktur - w przypadku płatności obejmującej faktury ustrukturyzowane.
3d.
W przypadku wpłaty kwoty odpowiadającej kwocie podatku oraz należności celnych na rzecz przedstawiciela bezpośredniego lub pośredniego w rozumieniu przepisów celnych w komunikacie przelewu, o którym mowa w ust. 3, w miejsce informacji, o których mowa w ust. 3:
1)
pkt 1 i 2 - wskazuje się kwotę odpowiadającą kwocie podatku oraz należności celnych, która ma zostać zapłacona w mechanizmie podzielonej płatności;
2)
pkt 3 - wskazuje się numer dokumentu związanego z płatnością wystawionego przez przedstawiciela bezpośredniego lub pośredniego w rozumieniu przepisów celnych;
3)
pkt 4 - wskazuje się numer, za pomocą którego przedstawiciel bezpośredni lub pośredni w rozumieniu przepisów celnych jest zidentyfikowany na potrzeby podatku.
4.
W przypadkach określonych w art. 29a ust. 10 pkt 1–3 i ust. 14 zwrot całości albo części zapłaty może być dokonywany przy użyciu komunikatu przelewu, o którym mowa w ust. 3, w którym podatnik w miejsce informacji, o której mowa w ust. 3 pkt 4, wskazuje numer, za pomocą którego nabywca towaru lub usługobiorca jest zidentyfikowany na potrzeby podatku.
5.
W przypadku gdy płatność zostanie dokonana w sposób określony w ust. 2 na rzecz podatnika innego niż wskazany na fakturze, o której mowa w ust. 3 pkt 3, podatnik, na rzecz którego dokonano tej płatności, odpowiada solidarnie wraz z dostawcą tych towarów lub usługodawcą za nierozliczony przez dostawcę towarów lub usługodawcę podatek wynikający z tej dostawy towarów lub tego świadczenia usług do wysokości kwoty otrzymanej na rachunek VAT.
6.
Odpowiedzialność solidarnaOdpowiedzialność kilku dłużników, z których każdy może być zobowiązany do spełnienia całego świadczenia. Zapłata przez jednego zwalnia pozostałych wobec wierzyciela.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu podatnika, o którym mowa w ust. 5, jest wyłączona w przypadku dokonania przez tego podatnika:
1)
płatności na rachunek VAT dostawcy towarów lub usługodawcy wskazanego na fakturze, o której mowa w ust. 3 pkt 3, albo 2) zwrotu otrzymanej płatności na rachunek VAT podatnika, od którego otrzymano tę płatność, niezwłocznie po powzięciu informacji o jej otrzymaniu, albo 3) płatności na rachunek VAT podatnika wskazanego w umowie o nabyciu wierzytelności zawartej z dostawcą lub nabywcą - w kwocie otrzymanej na rachunek VAT, przy czym przepis ust. 3 stosuje się odpowiednio.
7.
W przypadku stwierdzenia, że podatnik dokonał płatności z naruszeniem ust. 1a, naczelnik urzędu skarbowego lub naczelnik urzędu celno-skarbowego ustala dodatkowe ZobowiązanieStosunek prawny, w którym wierzyciel może żądać od dłużnika określonego świadczenia, a dłużnik powinien je spełnić. Świadczenie może polegać na działaniu albo zaniechaniu.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu podatkowe w wysokości odpowiadającej 30 % kwoty podatku przypadającej na nabyte towary lub usługi wymienione w załączniku nr 15 do ustawy, wykazane na fakturze, której dotyczy płatność. W stosunku do osób fizycznych, które za ten sam czyn ponoszą odpowiedzialność za wykroczenie skarbowe albo za przestępstwo skarbowe, dodatkowego zobowiązania podatkowego nie ustala się.
8.
Przepisu ust. 7 nie stosuje się, jeżeli dostawca lub usługodawca rozliczył całą kwotę podatku wynikającą z faktury, która została zapłacona z naruszeniem ust. 1a.
Orzeczenia do art. 108a VAT
Ten przepis powołuje 15 orzeczeń, w tym ust. 1: 2, ust. 1a: 4, ust. 1d: 4, ust. 2: 2, ust. 5: 2.
Wszystkie
Sąd Najwyższy
Sądy apelacyjne
Sądy okręgowe
Sądy rejonowe
Sądy administracyjne
Sortuj: najczęściej cytowane
- IV GC 1244/25Sąd Rejonowy Gdańsk-Północ w Gdańsku, uzasadnienie z 26.03.2026
- I FSK 1143/21Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z 13.11.2024
Interpretacje podatkowe
- III SA/Wa 635/24Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrok z 17.07.2024
Podatkowe postępowanie; Podatek od towarów i usług
- I SA/Wr 596/23Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, wyrok z 12.12.2023
Podatek dochodowy od osób prawnych; Interpretacje podatkowe
- I SA/Gd 557/23Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, wyrok z 24.10.2023
Podatek od towarów i usług
- I FSK 1889/19Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z 23.02.2023
Interpretacje podatkowe; Podatek od towarów i usług
- I FSK 1188/21Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z 24.02.2022
Podatek od towarów i usług
- I SA/Gd 498/21Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, wyrok z 07.09.2021
Podatkowe postępowanie
- III SA/Wa 1164/20Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrok z 29.07.2021
Interpretacje podatkowe; Podatek od towarów i usług
- III SA/Wa 1249/20Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrok z 08.04.2021
Podatek od towarów i usług
