Art. 50
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 639. Obecne brzmienie co najmniej od tekstu jednolitego z 30 kwietnia 2026 r.
Art. 50.
1.
Osobie samotnej, która z powodu wieku, choroby lub innych przyczyn wymaga pomocy innych osób, a jest jej pozbawiona, przysługuje pomoc w formie usług opiekuńczych lub specjalistycznych usług opiekuńczych.
1a.
Usługi opiekuńcze w Miejsce zamieszkaniaMiejscowość, w której osoba fizyczna przebywa z zamiarem stałego pobytu. Nie jest tożsama wyłącznie z adresem zameldowania.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu mogą być przyznane w formie usług sąsiedzkich.
2.
Usługi opiekuńcze lub specjalistyczne usługi opiekuńcze mogą być przyznane również osobie, która wymaga pomocy innych osób, a rodzina, a także wspólnie niezamieszkujący małżonek, wstępni, zstępni nie mogą takiej pomocy zapewnić.
3.
Usługi opiekuńcze obejmują pomoc w zaspokajaniu codziennych potrzeb życiowych, opiekę higieniczną, zaleconą przez lekarza pielęgnację oraz, w miarę możliwości, zapewnienie kontaktów z otoczeniem.
3a.
Usługi sąsiedzkie obejmują pomoc w zaspokajaniu podstawowych potrzeb życiowych, podstawową opiekę higieniczno- -pielęgnacyjną, przez którą należy rozumieć formy wsparcia niewymagające specjalistycznej wiedzy i kompetencji, oraz, w miarę potrzeb i możliwości, zapewnienie kontaktów z otoczeniem.
3b.
Organizatorem usług sąsiedzkich jest gmina właściwa ze względu na miejsce zamieszkania osoby korzystającej z usług sąsiedzkich lub podmiot uprawniony.
4.
Specjalistyczne usługi opiekuńcze są to usługi dostosowane do szczególnych potrzeb wynikających z rodzaju schorzenia lub niepełnosprawności, świadczone przez osoby ze specjalistycznym przygotowaniem zawodowym.
4a.
Osobą wykonującą usługi sąsiedzkie może być osoba, która:
1)
jest pełnoletnia;
2)
nie jest członkiem rodziny osoby, na rzecz której są świadczone usługi sąsiedzkie;
3)
nie jest oddzielnie zamieszkującym małżonkiem, wstępnym ani zstępnym osoby, na rzecz której są świadczone usługi sąsiedzkie;
4)
złożyła organizatorowi usług sąsiedzkich oświadczenie o zdolności pod względem psychofizycznym do świadczenia takich usług;
5)
zamieszkuje w najbliższej okolicy osoby, na rzecz której są świadczone usługi sąsiedzkie;
6)
ukończyła szkolenie z zakresu udzielania pierwszej pomocy;
7)
została zaakceptowana przez osobę, na rzecz której są świadczone usługi sąsiedzkie;
8)
została zaakceptowana przez organizatora usług sąsiedzkich.
4b.
W przypadku nieukończenia szkolenia, o którym mowa w ust. 4a pkt 6, organizacja szkolenia należy do organizatora usług sąsiedzkich.
5.
Ośrodek pomocy społecznej albo centrum usług społecznych, o którym mowa w ustawie z dnia 19 lipca 2019 r. o realizowaniu usług społecznych przez centrum usług społecznych, przyznając usługi opiekuńcze, ustala ich zakres, okres i miejsce świadczenia.
6.
Rada gminy określa, w drodze uchwały, szczegółowe warunki przyznawania i odpłatności za usługi opiekuńcze i specjalistyczne usługi opiekuńcze, z wyłączeniem specjalistycznych usług opiekuńczych dla osób z zaburzeniami psychicznymi, oraz szczegółowe warunki częściowego lub całkowitego zwolnienia od opłat, jak również tryb ich pobierania.
6a.
W przypadku organizowania przez gminę usług opiekuńczych w formie usług sąsiedzkich rada gminy w uchwale, o której mowa w ust. 6, określa także szczegółowe warunki przyznawania usług sąsiedzkich, wymiar i zakres usług sąsiedzkich oraz sposób rozliczania wykonywania takich usług.
6b.
Rada gminy może postanowić o rozszerzeniu katalogu osób, o których mowa w ust. 1 i 2, o osoby, dla których wsparcie w postaci usług sąsiedzkich będzie miało charakter uzupełniający opiekę sprawowaną przez rodzinę, a także wspólnie niezamieszkującego małżonka, wstępnych i zstępnych.
7.
Minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw zdrowia określi, w drodze rozporządzenia, rodzaje specjalistycznych usług opiekuńczych i kwalifikacje osób świadczących te usługi oraz warunki i tryb ustalania i pobierania opłat za specjalistyczne usługi opiekuńcze świadczone osobom z zaburzeniami psychicznymi, jak również warunki częściowego lub całkowitego zwolnienia z tych opłat, ze względu na szczególne potrzeby osób korzystających z usług, uwzględniając sytuację materialną tych osób.
Orzeczenia do art. 50
Ten przepis powołuje 194 orzeczenia, w tym ust. 1: 63, ust. 2: 59, ust. 3: 5, ust. 4: 8, ust. 5: 6, ust. 6: 13, ust. 7: 1.
Wszystkie
Sąd Najwyższy
Sądy apelacyjne
Sądy okręgowe
Sądy rejonowe
Sądy administracyjne
Sortuj: najczęściej cytowane
- II SA/Sz 923/24Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, wyrok z 23.01.2025
Pomoc społeczna
- I OSK 353/24Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z 13.12.2024
Pomoc społeczna
- I OSK 215/24Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z 13.12.2024
Pomoc społeczna
- I OSK 601/24Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z 13.12.2024
Pomoc społeczna
- II SA/Sz 686/24Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, wyrok z 12.12.2024
Pomoc społeczna
- II SA/Łd 659/24Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, wyrok z 06.12.2024
Pomoc społeczna
- II SA/Sz 687/24Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, wyrok z 28.11.2024
Pomoc społeczna
- II SA/Ke 471/24Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach, wyrok z 27.11.2024
Pomoc społeczna
- II SA/Rz 706/24Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, wyrok z 07.11.2024
Pomoc społeczna
- II SA/Rz 705/24Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, wyrok z 07.11.2024
Pomoc społeczna
