Art. 68
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 639. Obecne brzmienie co najmniej od tekstu jednolitego z 30 kwietnia 2026 r.
Art. 68.
1.
Opieka w placówce zapewniającej całodobową opiekę osobom niepełnosprawnym, przewlekle chorym lub osobom w podeszłym wieku polega na świadczeniu przez całą dobę usług:
1)
opiekuńczych zapewniających:
a)
udzielanie pomocy w podstawowych czynnościach życiowych,
b)
pielęgnację, w tym pielęgnację w czasie choroby,
c)
opiekę higieniczną,
d)
niezbędną pomoc w załatwianiu spraw osobistych,
e)
kontakty z otoczeniem;
2)
bytowych zapewniających:
a)
miejsce pobytu,
b)
wyżywienie,
c)
utrzymanie czystości.
2.
Sposób świadczenia usług powinien uwzględniać stan zdrowia, sprawność fizyczną i intelektualną oraz indywidualne potrzeby i możliwości osoby przebywającej w placówce, a także prawa człowieka, w tym w szczególności prawo do godności, wolności, intymności i poczucia bezpieczeństwa.
2a.
W przypadku gdy brak opieki zagraża życiu lub poważnie zagraża zdrowiu osoby przebywającej w placówce, będącej osobą z zaburzeniami psychicznymi, osoba kierująca tą placówką może ograniczyć możliwość samodzielnego opuszczania przez tę osobę terenu placówki na podstawie zaświadczenia lekarza wydanego na czas oznaczony, nie dłuższy niż 6 miesięcy, wskazującego zasadność takiego ograniczenia.
2b.
Ograniczenie może być wydane na czas oznaczony wskazany w zaświadczeniu lekarza, nie dłuższy niż 6 miesięcy.
2c.
Ograniczenie jest wydawane w formie pisemnej i zawiera wskazanie osoby, której to ograniczenie dotyczy, okresu, na jaki jest wydane, uzasadnienie ograniczenia oraz pouczenie o prawie do złożenia wniosku o uchylenie ograniczenia do sądu opiekuńczego, w którego okręgu znajduje się placówka.
2d.
Ograniczenie doręcza się osobie przebywającej w placówce, a gdy jest ona osobą ubezwłasnowolnioną całkowicie, również jej przedstawicielowi ustawowemu. Doręczając ograniczenie, osoba kierująca placówką poucza osobę w niej przebywającą o prawie do złożenia wniosku o uchylenie ograniczenia.
2e.
Informację o ograniczeniu osoba kierująca placówką przesyła do sądu opiekuńczego, w którego okręgu znajduje się placówka, w terminie 3 dni od dnia doręczenia ograniczenia osobie przebywającej w placówce.
2f.
Osoba przebywająca w placówce, w tym również osoba ubezwłasnowolniona, jej przedstawiciel ustawowy, małżonek, krewny w linii prostej, rodzeństwo oraz osoba sprawująca nad nią faktyczną opiekę mogą wystąpić do sądu opiekuńczego, w którego okręgu znajduje się placówka, z wnioskiem o uchylenie ograniczenia.
2g.
W sprawach określonych w ust. 2c sąd opiekuńczy orzeka niezwłocznie po przeprowadzeniu rozprawy. Rozprawa powinna się odbyć nie później niż w terminie 14 dni od dnia wpływu wniosku o uchylenie ograniczenia.
2h.
Za SzkodaUszczerbek w majątku poszkodowanego. Obejmuje straty, które poniósł, i korzyści, które mógłby osiągnąć, gdyby szkody mu nie wyrządzono. Krzywda niemajątkowa jest objęta zadośćuczynieniem.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu wyrządzoną przez niezgodne z prawem działanie w zakresie ograniczenia możliwości samodzielnego opuszczania terenu placówki przez osobę w niej przebywającą odpowiedzialność ponosi podmiot prowadzący placówkę.
3.
Usługi opiekuńcze powinny zapewniać:
1)
pomoc w czynnościach życia codziennego, w miarę potrzeby pomoc w ubieraniu się, jedzeniu, myciu i kąpaniu;
2)
organizację czasu wolnego;
3)
pomoc w zakupie odzieży i obuwia;
4)
pielęgnację w chorobie oraz pomoc w korzystaniu ze świadczeń zdrowotnych.
4.
Miejsce pobytu powinno spełniać następujące warunki:
1)
budynek i jego otoczenie - bez barier architektonicznych;
2)
w budynkach wielokondygnacyjnych bez dźwigów osobowych - pokoje mieszkalne oraz pomieszczenia wymienione w ust. 5 usytuowane na parterze;
3)
pokoje mieszkalne - niewięcej niż trzyosobowe, z tym że:
a)
pokój jednoosobowy - niemniejszy niż 9 m2,
b)
pokój dwu- i trzyosobowy - o powierzchni niemniejszej niż po 6 m2 na osobę,
c)
pokoje mieszkalne - wyposażone w łóżko lub tapczan, szafę, stół, krzesła i szafkę nocną dla każdej osoby,
d)
pokój mieszkalny uznaje się za spełniający wymaganą normę, o której mowa w lit. a i b, jeśli odstępstwo od wymaganej powierzchni nie jest większe niż 5 %.
4a.
Jeżeli pokój zajmują wyłącznie osoby leżące może być on czteroosobowy, a jego powierzchnia nie może być mniejsza niż 6 m2 na osobę. Pokój uznaje się za spełniający wymaganą normę jeśli odstępstwo od wymaganej powierzchni nie jest większe niż 5 %.
5.
Placówka, o której mowa w ust. 1, powinna posiadać:
1)
pokój dziennego pobytu służący jako jadalnia;
2)
pomieszczenie pomocnicze do prania i suszenia;
3)
jedną łazienkę dla niewięcej niż pięciu osób i jedną toaletę dla niewięcej niż czterech osób, wyposażone w uchwyty ułatwiające osobom mniej sprawnym korzystanie z tych pomieszczeń, z tym że jeśli liczba osób leżących przekracza 50 % ogólnej liczby mieszkańców, dopuszcza się zmniejszenie liczby tych pomieszczeń o 25 %.
5a.
Placówki mieszczące się w budynkach wpisanych do rejestru zabytków są obowiązane spełnić warunki, o których mowa w ust. 4 i 5, w zakresie, w jakim nie narusza to przepisów ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. z 2024 r. poz. 1292 i 1907, z 2025 r. poz. 1168 i 1673 oraz z 2026 r. poz. 483).
6.
Placówka, o której mowa w ust. 1, powinna zapewnić:
1)
co najmniej 3 posiłki dziennie, w tym posiłki dietetyczne, zgodnie ze wskazaniem lekarza;
2)
przerwę między posiłkami niekrótszą niż 4 godziny, przy czym ostatni posiłek nie powinien być podawany wcześniej niż o godzinie 18;
3)
dostęp do drobnych posiłków i napojów między posiłkami;
4)
możliwość spożywania posiłków w pokoju mieszkalnym, w razie potrzeby karmienie;
5)
środki higieny osobistej, środki czystości, przybory toaletowe i inne przedmioty niezbędne do higieny osobistej;
6)
sprzątanie pomieszczeń, w miarę potrzeby, nierzadziej niż raz dziennie.
7.
Wymóg, o którym mowa w ust. 4 pkt 2, nie ma zastosowania do placówek, w których przebywa niewięcej niż 5 osób, jeżeli placówki te są wyposażone w urządzenie do przemieszczania osób niepełnosprawnych, a łazienki i toalety znajdują się na tej samej kondygnacji, na której znajdują się pokoje mieszkalne.
8.
W jednym budynku placówki nie może przebywać więcej niż 100 osób, którym jest zapewniana opieka całodobowa.
Orzeczenia do art. 68
Ten przepis powołuje 10 orzeczeń, w tym ust. 1: 6.
Wszystkie
Sąd Najwyższy
Sądy apelacyjne
Sądy okręgowe
Sądy rejonowe
Sądy administracyjne
Sortuj: najczęściej cytowane
- III AUa 830/25Sąd Apelacyjny w Krakowie, wyrok z 28.07.2026
- I OSK 2228/21Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z 20.10.2023
Pomoc społeczna
- I OSK 493/22Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z 19.01.2023
Inne
- II FSK 2495/17Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z 13.10.2021
Podatek dochodowy od osób fizycznych
- I OSK 42/20Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z 05.10.2021
Inne
- I OSK 1389/19Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z 26.05.2020
Pomoc społeczna
- II SA/Lu 563/19Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, wyrok z 28.01.2020
Administracyjne postępowanie
- I OSK 2220/18Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z 05.12.2018
Pomoc społeczna
- I OSK 2446/16Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z 06.09.2018
Pomoc społeczna
- I OSK 878/13Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z 10.10.2014
Pomoc społeczna
