o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości
Ustawa z dnia 29 lipca 2005 r., tekst jednolity Dz.U. 2024 poz. 900, 12 artykułów. Obowiązuje. Historia tekstów jednolitych
Art. 1.
1.
Osoby fizyczne będące w dniu 13 października 2005 r. użytkownikami wieczystymi nieruchomości
zabudowanych na cele mieszkaniowe lub zabudowanych garażami albo przeznaczonych pod
zabudowę na cele mieszkaniowe lub pod zabudowę garażami oraz nieruchomości rolnych
mogą wystąpić z żądaniem przekształcenia UżytkowanieOgraniczone prawo rzeczowe pozwalające korzystać z cudzej rzeczy i pobierać jej pożytki w zakresie określonym przez ustawę lub czynność prawną. Użytkowanie jest niezbywalne i co do zasady wygasa najpóźniej ze śmiercią użytkownika.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu wieczystego tych nieruchomości
w prawo własności. Przez nieruchomość rolną rozumie się nieruchomość rolną w rozumieniu
Kodeksu cywilnego, z wyłączeniem nieruchomości przeznaczonych w miejscowym planie zagospodarowania
przestrzennego albo w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu na cele
inne niż rolne.
1a.
Z żądaniem przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości
mogą wystąpić również osoby fizyczne będące w dniu 13 października 2005 r. użytkownikami
wieczystymi nieruchomości, jeżeli Użytkowanie wieczystePrawo do korzystania z gruntu Skarbu Państwa albo samorządu terytorialnego przez 99 lat lub krócej, ale nie mniej niż 40 lat, za opłatą roczną.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu uzyskały:
1)
w zamian za WywłaszczeniePozbawienie albo ograniczenie prawa do nieruchomości w drodze decyzji administracyjnej na cel publiczny. Jest dopuszczalne za słusznym odszkodowaniem.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu lub przejęcie nieruchomości gruntowej na rzecz Skarbu Państwa
na podstawie innych tytułów, przed dniem 5 grudnia 1990 r.;
2)
na podstawie art. 7 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na
obszarze m.st. Warszawy
(Dz. U. poz. 279 oraz z 1985 r. poz. 99).
1b.
Przepisu ust. 1 nie stosuje się do:
1)
(uchylony)
2)
(uchylony)
3)
nieruchomości, wobec których toczy się postępowanie administracyjne, mające na celu
nabycie nieruchomości lub jej części pod inwestycję celu publicznego.
2.
Z żądaniem przekształcenia prawa użytkowania wieczystego nieruchomości, o którym mowa
w ust. 1, w prawo własności nieruchomości, mogą również wystąpić:
1)
osoby fizyczne i prawne będące właścicielami lokali, których udział w nieruchomości
wspólnej obejmuje prawo użytkowania wieczystego;
2)
spółdzielnie mieszkaniowe będące właścicielami budynków mieszkalnych lub garaży.
3.
Z żądaniem przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości
mogą również wystąpić osoby fizyczne będące następcami prawnymi osób, o których mowa
w ust. 1 i 1a, oraz osoby fizyczne i prawne będące następcami prawnymi osób, o których
mowa w ust. 2.
4.
Przepisy ust. 1a pkt 2 i ust. 2 pkt 1 stosuje się również do osób, które prawo użytkowania
wieczystego albo udział w tym prawie uzyskały po dniu 13 października 2005 r.
5.
(uchylony).
Art. 2.
1.
W przypadku współużytkowania wieczystego z żądaniem przekształcenia występują wszyscy
współużytkownicy wieczyści, z zastrzeżeniem ust. 2.
2.
Z żądaniem przekształcenia mogą wystąpić współużytkownicy wieczyści, których suma
udziałów wynosi co najmniej połowę. Jeżeli co najmniej jeden współużytkownik wieczysty
zgłosi sprzeciw wobec złożonego wniosku o przekształcenie, właściwy organ Zawieszenie postępowaniaCzasowe wstrzymanie biegu postępowania z przyczyn określonych w ustawie. Po ustaniu przyczyny postępowanie może zostać podjęte.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu. W takim przypadku przepis art. 199 Kodeksu cywilnego stosuje się odpowiednio.
Art. 3.
1.
Decyzję o przekształceniu UżytkowanieOgraniczone prawo rzeczowe pozwalające korzystać z cudzej rzeczy i pobierać jej pożytki w zakresie określonym przez ustawę lub czynność prawną. Użytkowanie jest niezbywalne i co do zasady wygasa najpóźniej ze śmiercią użytkownika.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu wieczystego w prawo własności nieruchomości
wydaje:
1)
starosta wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej - w przypadku nieruchomości
stanowiących własność Skarb PaństwaPaństwo jako podmiot praw i obowiązków w stosunkach cywilnoprawnych dotyczących mienia państwowego, które nie należy do innych państwowych osób prawnych. Ma osobowość prawną.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu, w tym również nieruchomości, w stosunku do których
prawo własności Skarbu Państwa wykonują inne państwowe Osoba prawnaJednostka organizacyjna, której ustawa przyznaje osobowość prawną, np. Skarb Państwa, spółka akcyjna, spółka z ograniczoną odpowiedzialnością albo fundacja. Działa przez swoje organy.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu;
2)
wójt, burmistrz, prezydent miasta, zarząd powiatu albo zarząd województwa - odpowiednio
w przypadku nieruchomości stanowiących własność jednostek samorządu terytorialnego.
1a.
Organem wyższego stopnia w sprawach, o których mowa w ust. 1 pkt 1, jest wojewoda.
2.
Prawo użytkowania wieczystego przekształca się w prawo własności nieruchomości z dniem,
w którym decyzja, o której mowa w ust. 1, stała się ostateczna. Decyzja ta stanowi
podstawę wpisu do księgi wieczystej.
3.
Decyzja o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nie narusza
praw osób trzecich.
Art. 4.
1.
Osoba, na rzecz której zostało przekształcone UżytkowanieOgraniczone prawo rzeczowe pozwalające korzystać z cudzej rzeczy i pobierać jej pożytki w zakresie określonym przez ustawę lub czynność prawną. Użytkowanie jest niezbywalne i co do zasady wygasa najpóźniej ze śmiercią użytkownika.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu wieczystego w prawo
własności nieruchomości, jest obowiązana do uiszczenia dotychczasowemu właścicielowi
opłaty z tytułu tego przekształcenia, z zastrzeżeniem art. 5.
2.
W decyzji, o której mowa w art. 3 ust. 1, właściwy organ ustala opłatę z tytułu przekształcenia
prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, którą stanowi różnica
wartości nieruchomości gruntowej i wartości prawa użytkowania wieczystego tej nieruchomości,
określonych według stanu na dzień wydania decyzji. Do określania wartości nieruchomości
gruntowej i wartości prawa użytkowania wieczystego stosuje się przepisy ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
(Dz. U. z 2023 r. poz. 344, z późn. zm.).
2a.
Opłatę, o której mowa w ust. 1, wnosi się w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja,
o której mowa w art. 3 ust. 1, stała się ostateczna.
3.
Opłatę, o której mowa w ust. 1, rozkłada się, na wniosek użytkownika wieczystego,
na raty, na czas nie krótszy niż 10 lat i nie dłuższy niż 20 lat, chyba że wnioskodawca
wystąpi o okres krótszy niż 10 lat.
4.
Nieuiszczona część opłaty, rozłożonej na raty zgodnie z ust. 3, podlega oprocentowaniu
przy zastosowaniu stopy procentowej równej stopie redyskonta weksli stosowanej przez
Narodowy Bank Polski.
4a.
W odniesieniu do nieruchomości wykorzystywanej w dniu wydania decyzji, o której mowa
w art. 3 ust. 1, do prowadzenia działalności gospodarczej w rozumieniu art. 3 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców
(Dz. U. z 2024 r. poz. 236) rozłożenie opłaty na raty wymaga zastosowania stopy referencyjnej ustalonej zgodnie
z komunikatem Komisji w sprawie zmiany metody ustalania stóp referencyjnych i dyskontowych
(Dz. Urz. UE C 14 z 19.01.2008, str. 6).
5.
Wojewoda w stosunku do nieruchomości stanowiących własność Skarb PaństwaPaństwo jako podmiot praw i obowiązków w stosunkach cywilnoprawnych dotyczących mienia państwowego, które nie należy do innych państwowych osób prawnych. Ma osobowość prawną.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu, a właściwa
rada lub sejmik w stosunku do nieruchomości stanowiących własność jednostek samorządu
terytorialnego, mogą wyrazić zgodę na zastosowanie, innej niż określona w ust. 4,
stopy procentowej.
6.
Wierzytelność z tytułu opłaty, o której mowa w ust. 1, podlega zabezpieczeniu Hipoteka przymusowaHipoteka ustanawiana bez zgody właściciela nieruchomości na podstawie określonego tytułu, na przykład orzeczenia lub decyzji. Zabezpiecza wierzytelność na nieruchomości dłużnika.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu na nieruchomości objętej przekształceniem prawa użytkowania wieczystego
w prawo własności. W przypadku przekształcenia udziału w prawie użytkowania wieczystego
nieruchomości, związanego z odrębną własnością lokalu, hipoteka przymusowa obciąża
nieruchomość lokalową osoby, na rzecz której nastąpiło przekształcenie. Podstawą wpisu
hipoteki jest ostateczna decyzja, o której mowa w art. 3 ust. 1.
7.
Organ właściwy do wydania decyzji może udzielić bonifikaty od opłaty, o której mowa
w ust. 1, w odniesieniu do nieruchomości stanowiących własność:
1)
Skarbu Państwa - na podstawie zarządzenia wojewody;
2)
jednostek samorządu terytorialnego - na podstawie uchwały właściwej rady lub sejmiku.
8.
(uchylony).
9.
W odniesieniu do nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa osobom fizycznym,
które prawo użytkowania wieczystego uzyskały przed dniem 5 grudnia 1990 r., oraz ich
następcom prawnym, organ właściwy do wydania decyzji udziela, na ich wniosek, 50 %
bonifikaty od opłaty, o której mowa w ust. 1.
10.
Na wniosek użytkownika wieczystego w odniesieniu do nieruchomości lub jej części wpisanych
do rejestru zabytków opłatę, o której mowa w ust. 1, obniża się o 50 %.
11.
W odniesieniu do nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa organ właściwy
do wydania decyzji może, na podstawie zarządzenia wojewody, udzielić wyższej, niż
określona w ust. 9 i 10, bonifikaty od opłaty, o której mowa w ust. 1. W odniesieniu
do nieruchomości stanowiących własność jednostek samorządu terytorialnego organ właściwy
do wydania decyzji może, na podstawie uchwały właściwej rady lub sejmiku, udzielić
wyższej, niż określona w ust. 10, bonifikaty od opłaty, o której mowa w ust. 1.
11a.
W zarządzeniu wojewody albo uchwale rady lub sejmiku, o których mowa w ust. 7 lub
11, określa się w szczególności warunki udzielania bonifikat i wysokość stawek procentowych.
12.
W razie zbiegu praw do bonifikat z tytułów, o których mowa w ust. 7 i 9-11, stosuje
się jedną bonifikatę korzystniejszą dla użytkownika wieczystego.
13.
Jeżeli nie wcześniej niż w okresie ostatnich 2 lat przed dniem złożenia wniosku o
przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości niewykorzystywanej
w dniu wydania decyzji, o której mowa w art. 3 ust. 1, do prowadzenia działalności
gospodarczej w rozumieniu art. 3 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców była dokonana aktualizacja opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego, do ustalenia
opłaty, o której mowa w ust. 1, przyjmuje się wartość nieruchomości gruntowej określoną
dla celów tej aktualizacji.
14.
Do wpływów osiąganych z opłat z tytułu przekształcenia stosuje się odpowiednio przepis
art. 23 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami.
15.
Organ, o którym mowa w art. 3 ust. 1, żąda zwrotu kwoty równej udzielonej bonifikacie
po jej waloryzacji, jeżeli osoba, na rzecz której zostało przekształcone prawo użytkowania
wieczystego w prawo własności nieruchomości przed upływem 5 lat, licząc od dnia przekształcenia,
zbyła lub wykorzystała nieruchomość na inne cele niż cele, które stanowiły podstawę
udzielenia bonifikaty. Nie dotyczy to zbycia na rzecz osoby bliskiej w rozumieniu
art. 4 pkt 13 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, spółdzielni mieszkaniowej w przypadku ustanowienia odrębnej własności na rzecz członków
oraz właścicieli lokali, którym przekształcono udział w prawie użytkowania wieczystego
w prawo własności. W szczególnie uzasadnionych przypadkach organ może odstąpić od
żądania zwrotu bonifikaty, za zgodą odpowiednio wojewody, rady lub sejmiku.
16.
Waloryzacji, o której mowa w ust. 15, dokonuje się według zasad określonych w art. 5 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami.
17.
W przypadkach, o których mowa w ust. 5 i 15, do wyrażenia zgody przez wojewodę, radę lub sejmik stosuje się odpowiednio
przepis art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami.
Art. 5.
Przekształcenie UżytkowanieOgraniczone prawo rzeczowe pozwalające korzystać z cudzej rzeczy i pobierać jej pożytki w zakresie określonym przez ustawę lub czynność prawną. Użytkowanie jest niezbywalne i co do zasady wygasa najpóźniej ze śmiercią użytkownika.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu wieczystego w prawo własności nieruchomości następuje
nieodpłatnie na rzecz:
1)
osób fizycznych, o których mowa w art. 1 ust. 1a, lub ich następców prawnych;
2)
Spółdzielnia mieszkaniowaSpółdzielnia, której celem jest zaspokajanie potrzeb mieszkaniowych i innych potrzeb członków oraz ich rodzin. Wykonuje zadania dotyczące budowy, zarządzania i utrzymania nieruchomości.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu lub ich następców prawnych, będących użytkownikami wieczystymi
lub współużytkownikami wieczystymi nieruchomości, które uzyskały Użytkowanie wieczystePrawo do korzystania z gruntu Skarbu Państwa albo samorządu terytorialnego przez 99 lat lub krócej, ale nie mniej niż 40 lat, za opłatą roczną.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu
w sposób określony w art. 1 ust. 1a pkt 1 lub pkt 2.
Art. 5a.
1.
Przepisy niniejszej ustawy stosuje się z uwzględnieniem przepisów o Pomoc publicznaWsparcie udzielane przedsiębiorcy ze środków publicznych, które może zakłócać konkurencję i wpływać na handel między państwami Unii Europejskiej. Jest dopuszczalne tylko na zasadach określonych w prawie Unii Europejskiej.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu.
Udzielenie pomocy publicznej wymaga spełnienia warunków udzielenia pomocy de minimis określonych we właściwych przepisach prawa Unii Europejskiej dotyczących pomocy de minimis . Za dzień udzielenia pomocy publicznej uznaje się dzień, w którym decyzja o przekształceniu
UżytkowanieOgraniczone prawo rzeczowe pozwalające korzystać z cudzej rzeczy i pobierać jej pożytki w zakresie określonym przez ustawę lub czynność prawną. Użytkowanie jest niezbywalne i co do zasady wygasa najpóźniej ze śmiercią użytkownika.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu wieczystego w prawo własności nieruchomości stała się ostateczna.
2.
Wartość pomocy publicznej odpowiada różnicy między wartością nieruchomości gruntowej
podlegającej przekształceniu określoną w celu ustalenia opłaty a kwotą opłaty ustaloną
w decyzji, o której mowa w art. 3 ust. 1. W przypadku udzielenia bonifikaty od opłaty
kwota odpowiadająca udzielonej bonifikacie powiększa wartość udzielonej pomocy publicznej.
3.
W przypadku gdy wartość pomocy publicznej przekracza limit pomocy de minimis , pomocy udziela się do tego limitu i stosuje się dopłatę do wartości nieruchomości
gruntowej podlegającej przekształceniu określonej w celu ustalenia opłaty. Wysokość
dopłaty jest ustalana przez właściwy organ w drodze decyzji.
4.
Dopłata, o której mowa w ust. 3, może zostać uiszczona w:
1)
pełnej wysokości nie później niż w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja, o której
mowa w ust. 3, stała się ostateczna;
2)
ratach płatnych przez okres nie dłuższy niż 20 lat, wnoszonych od roku następującego
po roku, w którym decyzja, o której mowa w ust. 3, stała się ostateczna;
3)
kwocie pozostałej do spłaty w przypadku, o którym mowa w pkt 2, na wniosek zobowiązanego
do dopłaty, złożony w każdym czasie trwania okresu, na jaki dopłata została rozłożona
na raty.
5.
Do dopłaty wnoszonej w formie rat przepis art. 4 ust. 4a stosuje się odpowiednio.
Art. 7a.
Żądanie, o którym mowa w art. 1 i art. 2, może zostać zgłoszone organowi, o którym
mowa w art. 3, do dnia 31 grudnia 2025 r.
Art. 8.
Do spraw wszczętych na podstawie ustaw, o których mowa w art. 9, i niezakończonych
decyzją ostateczną, stosuje się przepisy niniejszej ustawy.
Art. 9.
Tracą moc:
1)
ustawa z dnia 4 września 1997 r. o przekształceniu UżytkowanieOgraniczone prawo rzeczowe pozwalające korzystać z cudzej rzeczy i pobierać jej pożytki w zakresie określonym przez ustawę lub czynność prawną. Użytkowanie jest niezbywalne i co do zasady wygasa najpóźniej ze śmiercią użytkownika.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu wieczystego przysługującego
osobom fizycznym w prawo własności
(Dz. U. z 2001 r. poz. 1299 oraz z 2002 r. poz. 984);
2)
ustawa z dnia 26 lipca 2001 r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności
nieruchomości
(Dz. U. poz. 1209, z 2002 r. poz. 984 oraz z 2003 r. poz. 24 i 592).
Art. 10.
Ustawa wchodzi w życie po upływie 30 dni od dnia ogłoszenia.