Art. 3
Ustawa z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych, tekst jednolity Dz.U. 2024 poz. 1696.
Art. 3.
1.
Praca w szczególnych warunkachPraca wykonywana w warunkach szkodliwych dla zdrowia lub o znacznym stopniu uciążliwości, wskazana w przepisach szczególnych. Może wpływać na uprawnienia emerytalne lub prawo do rekompensaty.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu to prace związane z czynnikami ryzyka, które z wiekiem
mogą z dużym prawdopodobieństwem spowodować trwałe uszkodzenie zdrowia, wykonywane
w szczególnych warunkach środowiska pracy, determinowanych siłami natury lub procesami
technologicznymi, które mimo zastosowania środków profilaktyki technicznej, organizacyjnej
i medycznej stawiają przed pracownikami wymagania przekraczające poziom ich możliwości,
ograniczony w wyniku procesu starzenia się jeszcze przed osiągnięciem wieku emerytalnego,
w stopniu utrudniającym ich pracę na dotychczasowym stanowisku; wykaz prac w szczególnych
warunkach określa załącznik nr 1 do ustawy.
2.
Czynniki ryzyka, o których mowa w ust. 1, są związane z następującymi rodzajami prac:
1)
w szczególnych warunkach determinowanych siłami natury:
a)
prace pod ziemią,
b)
prace na wodzie,
c)
prace pod wodą,
d)
prace w powietrzu;
2)
w szczególnych warunkach determinowanych procesami technologicznymi:
a)
prace w warunkach gorącego mikroklimatu - prace wykonywane w pomieszczeniach, w których
wartość wskaźnika obciążenia termicznego WBGT wynosi 28 °C i powyżej, przy wartości
tempa metabolizmu pracownika powyżej 130 W/m2,
b)
prace w warunkach zimnego mikroklimatu - prace wykonywane w pomieszczeniach o temperaturze
powietrza poniżej 0 °C,
c)
bardzo ciężkie prace fizyczne - prace powodujące w ciągu zmiany roboczej efektywny
wydatek energetyczny u mężczyzn - powyżej 8400 kJ, a u kobiet - powyżej 4600 kJ,
d)
prace w warunkach podwyższonego ciśnienia atmosferycznego,
e)
ciężkie prace fizyczne związane z bardzo dużym obciążeniem statycznym wynikającym
z konieczności pracy w wymuszonej, niezmiennej pozycji ciała; przy czym ciężkie prace
fizyczne to prace powodujące w ciągu zmiany roboczej efektywny wydatek energetyczny
u mężczyzn - powyżej 6300 kJ, a u kobiet - powyżej 4200 kJ, a prace w wymuszonej pozycji
ciała to prace wymagające znacznego pochylenia i (lub) skręcenia pleców przy jednoczesnym
wywieraniu siły powyżej 10 kG dla mężczyzn i 5 kG dla kobiet (wg metody OWAS pozycja
kategorii 4) przez co najmniej 50 % zmiany roboczej.
3.
Prace o szczególnym charakterze to prace wymagające szczególnej odpowiedzialności
oraz szczególnej sprawności psychofizycznej, których możliwość należytego wykonywania
w sposób niezagrażający bezpieczeństwu publicznemu, w tym zdrowiu lub życiu innych
osób, zmniejsza się przed osiągnięciem wieku emerytalnego na skutek pogorszenia sprawności
psychofizycznej, związanego z procesem starzenia się; wykaz prac o szczególnym charakterze
określa załącznik nr 2 do ustawy.
4.
Za pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach uważa się pracowników wykonujących
po dniu wejścia w życie ustawy, w pełnym wymiarze Czas pracyCzas, w którym pracownik pozostaje do dyspozycji pracodawcy w zakładzie pracy albo innym wyznaczonym miejscu. Przepisy określają normy czasu pracy oraz okresy odpoczynku.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu, prace, o których mowa
w ust. 1.
5.
Za pracowników wykonujących prace o szczególnym charakterze uważa się pracowników
wykonujących po dniu wejścia w życie ustawy, w pełnym wymiarze czasu pracy, prace,
o których mowa w ust. 3.
6.
Za pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach uważa się także ubezpieczonych
z tytułu działalności twórczej lub artystycznej tancerzy zawodowych, wykonujących
po dniu wejścia w życie ustawy prace związane z bardzo ciężkim wysiłkiem fizycznym.
7.
Za pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze
uważa się również osoby wykonujące przed dniem wejścia w życie ustawy prace w szczególnych
warunkach lub w szczególnym charakterze, w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3 ustawy lub
art. 32 i art. 33 ustawy o emeryturach i rentach z FUS.
Orzeczenia do art. 3
Ten przepis powołuje 1 654 orzeczenia, w tym ust. 1: 1 553, ust. 2: 117, ust. 3: 1 466, ust. 4: 147, ust. 5: 109, ust. 6: 17, ust. 7: 125.
Wszystkie
Sąd Najwyższy
Sądy apelacyjne
Sądy okręgowe
Sądy rejonowe
Sądy administracyjne
Sortuj: najczęściej cytowane
- VIII U 2879/25Sąd Okręgowy w Łodzi, uzasadnienie z 05.10.2026
emerytura pomostowa
- VIII U 3423/25Sąd Okręgowy w Łodzi, uzasadnienie z 31.08.2026
praca w szczególnych warunkach
- VIII U 3042/25Sąd Okręgowy w Łodzi, uzasadnienie z 27.08.2026
emerytura pomostowa
- VIII U 2302/25Sąd Okręgowy w Gliwicach, uzasadnienie z 23.07.2026
emerytura pomostowa
- V U 527/25Sąd Okręgowy w Kaliszu, wyrok z 06.07.2026
praca w szczególnych warunkach; wysokość emerytury
- VIII U 620/26Sąd Okręgowy w Łodzi, uzasadnienie z 06.07.2026
praca w szczególnych warunkach
- VIII U 2253/25Sąd Okręgowy w Gliwicach, uzasadnienie z 01.07.2026
emerytura pomostowa
- V U 489/24Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim, wyrok z 30.06.2026
emerytura pomostowa
- VII U 1622/25Sąd Okręgowy Warszawa-Praga w Warszawie, wyrok z 30.06.2026
emerytura pomostowa
- VIII U 2940/25Sąd Okręgowy w Łodzi, uzasadnienie z 29.06.2026
dodatki do emerytur i rent
